Młoda Polska — epoka literacka

Młoda Polska to polska odmiana modernizmu z lat 1890–1918. Nazwa pochodzi od cyklu artykułów Artura Górskiego w krakowskim „Życiu”. Twórcy przeżywali kryzys wartości i poczucie schyłku cywilizacji, czytali Schopenhauera, Nietzschego i Bergsona. Głosili hasło „sztuka dla sztuki” i wywyższali artystę ponad „filistra”, czyli ograniczonego mieszczucha. Głównymi ośrodkami były Kraków, Lwów i Zakopane.

Współistniały symbolizm, impresjonizm, ekspresjonizm, naturalizm i dekadentyzm. W poezji wyróżnili się Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Jan Kasprowicz i Leopold Staff. Młodopolanie wracali do romantyków, zwłaszcza do Słowackiego i odkrytego wtedy na nowo Norwida. Stanisław Wyspiański, dramaturg i malarz, wystawił w 1901 roku Wesele, jeden z najważniejszych dramatów epoki. Stefan Żeromski wydał Syzyfowe prace (1897). Władysław Reymont, łączący realizm z naturalizmem, dostał w 1924 roku Nagrodę Nobla za Chłopów.

Serwis przypisuje do tej epoki Klechdy sezamowe Bolesława Leśmiana (1913), choć jego dojrzała poezja należy już do dwudziestolecia. Z literatury obcej są tu Księga dżungli Rudyarda Kiplinga (1893–1894) i Tajemniczy ogród Frances Hodgson Burnett (1911).