Barok — epoka literacka

Barok trwa w Europie od końca XVI do XVIII wieku. W Polsce jego umowny początek to rok 1618, gdy Piotr Kochanowski ogłosił drukiem parafrazę Jerozolimy wyzwolonej Torquata Tassa. W Rzeczypospolitej barokowy styl przetrwał aż do końca XVIII wieku. Przełom zapowiadała już religijna poezja Mikołaja Sępa Szarzyńskiego.

Renesansową wiarę w ład świata zastępuje niepokój. Barok był stylem Kościoła po soborze trydenckim, łączył zmysłowość z treściami religijnymi i chętnie wracał do motywów przemijania (vanitas) i śmierci. Poeci lubili kunsztowne koncepty, grę słów, anafory i długie wyliczenia, które miały silnie działać na odbiorcę. W Polsce Jan Andrzej Morsztyn pisał wiersze dworskie w nurcie „światowych rozkoszy”, a Sebastian Grabowiecki poezję religijną i ascetyczną. Z kulturą sarmacką związani byli Wacław Potocki i Wespazjan Kochowski.

We Francji XVII wieku rozwijał się klasycyzm, a mistrzem komedii był Molier. Jego Skąpiec, wystawiony po raz pierwszy w 1668 roku, wyśmiewa chciwego Harpagona, w którego na scenie wcielił się sam autor.