Wanda — charakterystyka postaci
Córka Kraka, władczyni, która nie chciała Niemca w utworze Wybrane podania i legendy polskie. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Wanda obejmuje władzę po śmierci ojca, gdy jej młodszy brat zostaje wygnany za zabicie starszego. Jest piękna i rozumna. Rządzi mądrze i sprawiedliwie, prowadzi wojsko i rozstrzyga spory. Długosz pisze, że w jej kobiecym ciele mieszkała dusza prawdziwego męża i że jej sława rozeszła się po całym świecie. Wywodzi też jej imię od słowa „węda”, czyli wędka, bo urodą przyciągała wszystkich jak na wędkę.
Gdy niemiecki książę Rytygier żąda jej ręki i grozi wojną, Wanda odmawia. Nie chce dać swojemu ludowi obcego pana. U Długosza mówi posłom, że woli być panią niż żoną panującego. W wersji Niewiadomskiej rzuca się w nurt Wisły jako ofiara dla bogów, żeby zapewnić Polakom zwycięstwo. U Długosza robi to dopiero po zwycięstwie, gdy wróg sam odbiera sobie życie.
Za grób Wandy uchodzi kopiec w krakowskiej Mogile, dziś na terenie Nowej Huty. O Wandzie śpiewano pieśń „Wanda leży w naszej ziemi, co nie chciała Niemca”. Jej postać opisywali Jan Kochanowski, Juliusz Słowacki i Cyprian Norwid, który napisał dramat Wanda.
Cechy — Wanda
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Mądra | Rządzi sprawiedliwie i rozstrzyga spory, za co kocha ją cały lud. |
| Piękna | Jej uroda zachwyca nawet wrogów, a u Długosza niemieccy rycerze odmawiają z nią walki. |
| Odważna | Sama prowadzi wojsko przeciw najeźdźcy. |
| Dumna | Odpowiada posłom, że woli być panią niż żoną panującego. |
| Ofiarna | Oddaje życie, by jej lud nie dostał się pod obce panowanie. |
| Wierna ojczyźnie | Nie chce dać swojemu ludowi obcego pana. |
Częste pytania — Wanda
Kim była Wanda?
Córką legendarnego księcia Kraka, która po nim rządziła Polską. Słynęła z mądrości i urody.
Dlaczego Wanda nie chciała poślubić Rytygiera?
Nie chciała, żeby jej krajem rządził obcy władca. Według Długosza ślubowała też pozostać panną i wolała sama rządzić, niż być żoną księcia.
Jak zginęła Wanda?
Rzuciła się w nurt Wisły. U Niewiadomskiej zrobiła to, by zapewnić zwycięstwo swojemu ludowi, a u Długosza po zwycięstwie, z wdzięczności dla bogów.
Gdzie pochowano Wandę?
Według Długosza nad rzeką Dłubnią, o milę od Krakowa. Usypano jej kopiec, a miejsce nazwano Mogiłą. Kopiec Wandy znajduje się dziś w Nowej Hucie.
Czy we wszystkich kronikach Wanda ginie w Wiśle?
Nie. U Wincentego Kadłubka Wanda pokonuje wroga i panuje długo i szczęśliwie. Skok do Wisły pojawia się dopiero w „Kronice wielkopolskiej”.