Piast Kołodziej — charakterystyka postaci
Gościnny kmieć, który został księciem w utworze Wybrane podania i legendy polskie. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Piast jest zamożnym kmieciem spod Kruszwicy. Zarabia kołodziejstwem, ma rolę i pasiekę. Sąsiedzi kochają go, bo jest mądry, uczynny i gospodarny. Z żoną Rzepichą wychowuje zdrowe dzieci. Gdy najstarszy syn kończy siedem lat, Piast urządza mu postrzyżyny i zaprasza sąsiadów na ucztę.
Najważniejszą cechą Piasta jest gościnność. Przyjmuje dwóch obcych wędrowców, których nie wpuszczono na książęcy dwór, i sadza ich przy stole. Goście nadają jego synowi imię Ziemowit i znikają. Potem zapasy w komorze Piasta przestają się kończyć, choć karmi tłumy kmieci. Piast nie przypisuje sobie zasługi, tylko mówi, że to błogosławieństwo świętych ludzi. Kmiecie wybierają go na księcia.
U Galla Anonima Piast jest ubogim oraczem spod Gniezna, synem Chościska. Ma tylko beczułkę piwa i wieprzka, ale dzieli się nimi z gośćmi, a piwo cudownie się pomnaża. Księciem zostaje dopiero jego syn Ziemowit. Od imienia Piasta nazwano pierwszą dynastię władców Polski. W czasach szlacheckich Piast stał się symbolem swojskiego władcy, a podczas wolnych elekcji szlachta wołała o „króla-Piasta”, czyli o Polaka na tronie.
Cechy — Piast Kołodziej
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Gościnny | Przyjmuje wędrowców odpędzonych z dworu Popiela i sadza ich przy stole. |
| Pracowity | Zarabia kołodziejstwem i prowadzi gospodarstwo z pasieką. |
| Uczynny | Sąsiedzi przychodzą do niego po radę i pomoc. |
| Skromny | Mówi, że niewyczerpane zapasy to nie jego zasługa, tylko błogosławieństwo gości. |
| Pobożny | Dziękuje bogom za dar i prowadzi syna na groby przodków. |
| Hojny | Częstuje wszystkich kmieci, którzy przychodzą do jego zagrody. |
Częste pytania — Piast Kołodziej
Kim był Piast?
Legendarnym przodkiem pierwszej dynastii władców Polski, Piastów. W legendzie to gospodarz i kołodziej spod Kruszwicy, mąż Rzepichy.
Kim byli goście Piasta?
Dwaj tajemniczy wędrowcy, których nie wpuszczono na dwór Popiela. Niewiadomska pisze, że mogli to być chrześcijańscy misjonarze albo aniołowie. Późniejsi kronikarze nazywali ich aniołami albo świętymi.
Co to były postrzyżyny?
Dawny obrzęd, podczas którego siedmioletniemu chłopcu po raz pierwszy obcinano włosy i nadawano imię. Od tego dnia syn przechodził spod opieki matki pod opiekę ojca.
Dlaczego Piast został księciem?
Bo kmiecie zobaczyli, że jego zapasy cudownie się nie kończą, i uznali, że sprzyjają mu bogowie. Według Galla Anonima księciem został dopiero jego syn Ziemowit.
Czy Piast był kołodziejem?
W szkolnych wersjach tak. Gall Anonim nazywa go jednak oraczem, synem Chościska. Kołodziejem lub bartnikiem uczynił go w XVI wieku Marcin Bielski. Zygmunt Komarnicki, tłumacz Galla z 1873 roku, przyjął tę późniejszą tradycję w tytule rozdziału „O Piaście, synu kołodzieja”.