Popiel — charakterystyka postaci
Okrutny książę zagryziony przez myszy w utworze Wybrane podania i legendy polskie. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Popiel jest jednym z następców Lecha. W wersji szkolnej mieszka w Kruszwicy nad Gopłem. Chce mieć więcej władzy niż poprzednicy i rządzić bez pytania kogokolwiek o radę. Przestaje zwoływać wiece starszych kmieci, więc kmiecie odmawiają mu posłuszeństwa. Do samowładztwa namawia go żona, Niemka.
Ze strachu przed utratą władzy Popiel zaprasza stryjów na ucztę, a żona truje im miód i wino. Ciała wrzuca się do Gopła. Z nich wylęgają się myszy, które ścigają księcia. Popiel ucieka do wieży na wyspie, ale myszy dopadają go i zagryzają. Kadłubek pisze, że stryjów było dwudziestu.
W najstarszej wersji, u Galla Anonima, Popiel panuje w Gnieźnie i nie wpuszcza na ucztę dwóch wędrowców, którzy potem błogosławią dom Piasta. Myszy dopadają go w drewnianej wieży już po utracie tronu. Kruszwica pojawiła się w legendzie dopiero w Kronice wielkopolskiej. Dzisiejsza Mysia Wieża pochodzi z czasów Kazimierza Wielkiego. Popiel stał się w kulturze symbolem złego, tchórzliwego władcy.
Cechy — Popiel
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Żądny władzy | Chce rządzić sam i nie zwołuje wiecu starszych kmieci. |
| Okrutny | Truje stryjów na uczcie, a ich ciała każe wrzucić do Gopła. |
| Podejrzliwy | Boi się, że stryjowie połączą się z kmieciami i odbiorą mu tron. |
| Uległy żonie | Słucha żony, która namawia go do rządów jak w Niemczech. |
| Tchórzliwy | Na widok myszy ucieka i chowa się w wieży na wyspie. |
| Niegościnny | U Galla nie wpuszcza na ucztę dwóch wędrowców. |
Częste pytania — Popiel
Kim był Popiel?
Legendarnym księciem, który rządził przed Piastami. W wersji szkolnej mieszkał w Kruszwicy nad Gopłem, a według Galla Anonima w Gnieźnie.
Dlaczego Popiel otruł stryjów?
Bał się, że połączą się z niezadowolonymi kmieciami i odbiorą mu władzę. Zaprosił ich na ucztę, a żona zatruła miód i wino.
Skąd się wzięły myszy, które zagryzły Popiela?
Według legendy wylęgły się z ciał otrutych stryjów, wrzuconych do jeziora Gopła.
Co mogą oznaczać myszy z legendy?
Niewiadomska podaje dwa domysły. Mogli to być buntownicy z rodu Myszków albo rozbójnicy morscy, których z powodu licznych małych łodzi nazywano myszami.
Czy Mysia Wieża w Kruszwicy pamięta czasy Popiela?
Nie. Wieżę zbudowano dopiero za Kazimierza Wielkiego, w XIV wieku. Gall Anonim pisze o drewnianej wieży na wyspie.