Lech, Czech i Rus — charakterystyka postaci
Trzej bracia, założyciele narodów słowiańskich w utworze Wybrane podania i legendy polskie. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Lech, Czech i Rus to trzej bracia, którzy według legendy rozeszli się w różne strony, by założyć własne państwa. Czech poszedł na południe, Rus na wschód, a Lech na północ albo, jak mówią inne wersje, na zachód. Od ich imion nazwano Polaków Lechitami oraz Czechy i Ruś. Legenda tłumaczyła w ten sposób, dlaczego te narody mówią podobnymi językami i czują się sobie bliskie.
Najwięcej mówi się o Lechu. Długo wędruje przez puszcze i moczary, aż dociera na żyzną równinę nad Wartą. Tam przy budowie grodu znajduje gniazdo białych orłów. Uznaje je za dobrą wróżbę, wybiera białego orła na swój znak i nazywa gród Gnieznem. Jest więc rozważnym przywódcą, który umie odczytać znaki i wybrać dobre miejsce na osadę.
Po raz pierwszy o trzech braciach napisano w Kronice wielkopolskiej pod koniec XIII wieku. Bracia wychodzą tam z Panonii. Długosz opowiada głównie o Lechu i Czechu, a Rusa uważa raczej za potomka Lecha. Niewiadomska przyznaje, że trzech braci zapewne nie było. Trzy stare dęby w Rogalinie pod Poznaniem noszą dziś ich imiona.
Cechy — Lech, Czech i Rus
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Odważni | Opuszczają swoje strony i ruszają w nieznane, by założyć nowe państwa. |
| Zgodni | U Długosza Lech bez sporu oddaje młodszemu Czechowi ziemię, o którą ten go prosi. |
| Wytrwały (Lech) | Długo przedziera się przez puszcze i moczary, kierując się słońcem. |
| Rozważny (Lech) | Wybiera żyzną ziemię obfitą w ryby i zwierzynę. |
| Przezorny (Lech) | Gniazdo orłów uznaje za dobrą wróżbę i czyni orła znakiem swojego ludu. |
Częste pytania — Lech, Czech i Rus
Kim byli Lech, Czech i Rus?
Trzema legendarnymi braćmi, od których według podania pochodzą Polacy, Czesi i Rusini.
Gdzie poszedł każdy z braci?
Czech na południe, do dzisiejszych Czech, a Rus na wschód, na Ruś. Lech według Niewiadomskiej poszedł na północ, a według innych wersji na zachód, i założył Gniezno.
Skąd nazwa Gniezno według legendy?
Od gniazda białych orłów, które Lech znalazł przy budowie grodu. W „Kronice wielkopolskiej” Lech mówi do swoich ludzi, żeby zbudowali gniazdo.
Kiedy zapisano legendę o trzech braciach?
Pierwszy raz w „Kronice wielkopolskiej”, która powstała pod koniec XIII wieku. Później powtarzał ją Jan Długosz.
Czy Lech, Czech i Rus istnieli naprawdę?
Najpewniej nie. Już Niewiadomska pisała, że legenda tłumaczyła po prostu pokrewieństwo narodów, które rozumieją nawzajem swoją mowę.