Hanka Borynowa — charakterystyka postaci
żona Antka, synowa Boryny w utworze Chłopi. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Na początku powieści Hanka nie liczy się w Lipcach zupełnie. Jest córką najbiedniejszego gospodarza we wsi, starego Bylicy, wiecznie chorą i zalęknioną, a teść wspomina o niej tym samym tonem, którym wylicza straty w gospodarstwie: „Hanka kiej ta ćma łazi, a choruje jeno, i tyle zrobi, co ten pies zapłacze”. Gdy Boryna wyrzuca Antka z domu, cała rodzina wraca do jej ojca — do nędzy, z której wyszła.
Przez dwa pierwsze tomy Hanka głównie znosi. Wie o romansie męża z macochą, wie, że wieś się z niej śmieje, i milczy, bo nie ma innego wyjścia. Jej bezsilność jest tu dokładnie tak duża jak jej majątek.
Wszystko zmienia się w trzecim tomie. Mężczyźni siedzą w więzieniu, Boryna leży bez przytomności, a gospodarstwo zostaje bez gospodarza — i Hanka po prostu je bierze. Sprzedaje, kupuje, targuje się, pilnuje najemnych, jeździ do miasta w sprawie męża. Okazuje się, że to, czego jej brakowało, nie było zdolności, tylko miejsca, w którym mogłaby ich użyć.
Gdy Antek wraca, zastaje inną kobietę — i inną pozycję w domu. Hanka nie oddaje tego, co przejęła; on to przyjmuje. W czwartym tomie rodzi im się syn, a ona jest już gospodynią, z którą wieś się liczy i której się kłania. Ze wszystkich bohaterów „Chłopów” to ona przechodzi najdalszą drogę.
Cechy — Hanka Borynowa
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Pracowitość | Utrzymuje dom najpierw w nędzy u ojca, potem sama prowadzi całe gospodarstwo. |
| Cierpliwość | Przez dwa tomy znosi romans męża i lekceważenie teścia bez jednej awantury. |
| Zaradność | Handluje, targuje się i jeździ do miasta, gdy nie ma na kim się oprzeć. |
| Rosnąca pewność siebie | Po powrocie Antka nie oddaje pozycji, którą zdobyła. |
| Macierzyństwo | Dzieci, a potem narodziny syna, są dla niej motywem silniejszym niż wszystko inne. |
Częste pytania — Hanka Borynowa
Kim jest Hanka?
Żoną Antka Boryny i synową Macieja, córką najbiedniejszego gospodarza we wsi, starego Bylicy. Na początku powieści jest postacią lekceważoną, pod koniec — gospodynią, która prowadzi najbogatsze gospodarstwo w Lipcach.
Dlaczego Hanka jest na początku tak bezradna?
Bo nie ma nic własnego. W świecie, w którym pozycję wyznacza ziemia, córka bezrolnego Bylicy nie ma żadnej. Do tego dochodzą choroby, ciąże i teść, który mówi o niej tak, jak o marnującym się inwentarzu.
Na czym polega przemiana Hanki?
Gdy mężczyźni trafiają do więzienia, a teść leży bez przytomności, Hanka przejmuje gospodarstwo i okazuje się w tym świetna: handluje, targuje się, zarządza ludźmi, jeździ do miasta. Wieś, która ją lekceważyła, zaczyna się z nią liczyć.
Czy Hanka wie o romansie męża?
Tak, wie — jak cała wieś. Nie robi jednak awantur, bo nie ma czym ich poprzeć: nie ma majątku, rodziny ani pozycji, na której mogłaby się oprzeć. Jej milczenie jest wynikiem sytuacji, nie obojętności.
Jak układają się relacje Hanki i Antka po jego powrocie?
Antek wraca z więzienia odmieniony i godzi się z żoną. Hanka nie oddaje mu jednak roli, którą przejęła — prowadzą gospodarstwo razem. W czwartym tomie rodzi im się syn.
Dlaczego Hanka jest ważną postacią?
Bo jej losy pokazują, że pozycja człowieka w Lipcach wynika z okoliczności, nie z natury. Ta sama kobieta, którą uważano za nic, okazuje się najlepszą gospodynią we wsi — wystarczyło, że przestał ją ktoś wyręczać i lekceważyć.