Cytaty — Zemsta (nowela)
17 cytatów z kontekstem — gotowe do wykorzystania w wypracowaniu i na lekcji.
„Za jedno uderzenie — dziesięć uderzeń, za jedną ruinę — dziesięć ruin, za jedną śmierć — dziesięć śmierci…”
Część „Plan Goldberga”. Wszystkie cytaty pochodzą z tekstu udostępnionego przez Wolne Lektury. Goldberg streszcza Milerowi swój pomysł na odwet za pruskie wywłaszczenia.
„Z łajdakami nie prowadzi się walki uczciwej, tylko łajdacką, gdyż oni innej nie ulękną się, a szlachetności nie zrozumieją.”
Część „Plan Goldberga”. Odpowiedź na uwagę, że w kraju nie znajdzie się ludzi do wykonania jego planu.
„A jednak bez odwetu… bez zemsty… takiej zbrodni jak wywłaszczenie Prusakom darować nie można!”
Część „Odpowiedź Czerskiego”. Miler bije pięścią w stolik po przypowieści Czerskiego o dwóch chłopach.
„Narody nie po to żyją, aby się mścić, ale ażeby rozwijać się i spełniać jakąś misję cywilizacyjną”
Część „Odpowiedź Czerskiego”. Czerski odpowiada Milerowi i streszcza w jednym zdaniu swój pogląd.
„Polacy muszą spotęgować trzy inne czynniki, a więc: energiczną pracę, wiedzę twórczą i cnoty.”
Część „Odpowiedź Czerskiego”. Wniosek z wykładu o czterech czynnikach dobrobytu. Skoro Prusacy odbierają ziemię, Polacy muszą nadrobić tę stratę.
„Sprzedałbym mu duszę w zamian za jego potęgę, a wtedy… pogadalibyśmy z Prusakami.”
Część „Rozstanie przyjaciół”. Miler mówi to, gdy Goldberg żartuje, że cudotwórca Ahamkara to istny diabeł.
„Władek jest tak dobrym politykiem, że oddaje tylko to, czego nie posiada, takiemu, który nie istnieje.”
Część „Rozstanie przyjaciół”. Goldberg uspokaja oburzonego Czerskiego żartem z pomysłu Milera.
„Znam język silnych pragnień.”
Część „Umowa z Ahamkarą”. Odpowiedź Indusa na pytanie Milera, czy zna polski.
„Myli się pan jednak, sądząc, że duszę można sprzedać. Ją można tylko zastawić”
Część „Umowa z Ahamkarą”. Ahamkara od razu nawiązuje do słów, które Miler wypowiedział przy przyjaciołach.
„Tylko jednostkom i tylko takim, które do zemsty będą pomagały.”
Część „Umowa z Ahamkarą”. Odpowiedź na pytanie Milera, czy z nową potęgą będzie mógł czynić dobro.
„— Zgadzam się!… Zgadzam się!…”
Część „Umowa z Ahamkarą”. Miler, oszołomiony dymem nargili, przyjmuje warunki umowy.
„Ci, którzy sieją kąkol, nie zbiorą pszenicy, lecz kąkol — odpowiedział Indus. — Ze złego rodzi się tylko złe…”
Część „Prawo kąkolu”. Ahamkara wyjaśnia, czego wtrącenie się Milera nie zmieni.
„Na chorągwiach i girlandach były napisy: „Stulecie odrodzenia Polski 1908–2008”.”
Część „Uroczystość w Polonii”. Początek drugiej wizji, w której Miler ogląda przyszłość Polaków.
„miniona bowiem sława tyle jest warta, co chleb zjedzony w roku zeszłym.”
Część „Nowe ideały Polaków”. Fragment odczytu o tym, dlaczego Polacy przestali wspominać Grunwald, Wiedeń i Somosierrę.
„Nie mogę zgubić mego narodu — wyszeptał po chwili zadyszanym głosem. — Zrywam umowę…”
Część „Zerwanie umowy”. Miler słyszy, że zginie, jeśli zerwie pakt, a mimo to podtrzymuje decyzję.
„— W sąsiednim gabinecie nie było nikogo — odpowiedział służący. — Ja żadnego biletu nie przynosiłem tutaj…”
Część „Przebudzenie”. Odpowiedź na pytanie Milera o Ahamkarę, które każe wątpić, czy spotkanie się wydarzyło.
„Ale jego pogląd na użyteczność zemsty uległ gruntownej zmianie, gdyż zaczął rozumieć, ile tajemniczej wagi mieści się w słowach: „Mnie zostaw zemstę — mówi Pan”…”
Część „Przebudzenie”. Ostatnie zdanie noweli, które łączy jej przesłanie z Biblią.
Cytaty pochodzą z utworu Zemsta (nowela), którego autorem jest Bolesław Prus. Przytaczamy je w zakresie dozwolonego użytku, na potrzeby omówienia lektury.