Problematyka — Tajemniczy ogród
Motywy, symbole i interpretacja — z odwołaniem do konkretnych scen utworu.
Przemiana człowieka
Mary i Colin na początku są dziećmi samolubnymi, kapryśnymi i chorowitymi. Wychowano ich tak, że inni zawsze im służyli, a nikt naprawdę się nimi nie zajmował. W Misselthwaite oboje stopniowo się zmieniają. Mary uczy się ubierać, pracować i lubić ludzi, a Colin przestaje rozkazywać i myśleć o śmierci. Burnett pokazuje, że charakter nie jest dany raz na zawsze i że zmiana zaczyna się od zwykłych codziennych zajęć.
Przyroda, która leczy
Ogród budzi się do życia razem z dziećmi. Świeże powietrze z wrzosowiska daje Mary apetyt, a praca w ziemi siły. Colin, który całe życie leżał w zamkniętym pokoju, zdrowieje na słońcu wśród kwiatów i zwierząt. Dick, który od dziecka biega po wrzosowisku, jest zdrowy i pogodny. Powieść mówi, że człowiek potrzebuje kontaktu z przyrodą tak samo jak jedzenia i snu.
Przyjaźń
Mary nigdy nie miała przyjaciół i przyznaje, że nikt jej nie lubi. W Misselthwaite zaczyna od przyjaźni z gilem, potem lubi Martę, Bena i Dicka. Przyjaźń z Colinem zaczyna się od nocnej rozmowy, przechodzi przez gwałtowną kłótnię i kończy wspólną tajemnicą. Dick uczy oboje, że prawdziwym przyjacielem stworzenia jest ten, kto je rozumie i nie robi mu krzywdy.
Rodzina i samotność
Matka Mary nie chciała dziecka, a ojciec Colina unikał syna, bo przypominał mu zmarłą żonę. Oboje dzieci wychowali obcy ludzie. Przeciwieństwem jest biedna, ale serdeczna rodzina Sowerbych z dwanaściorgiem dzieci. Zuzanna Sowerby staje się matką dla wszystkich, a jej list sprowadza do domu pana Cravena. Zakończenie, w którym ojciec i syn idą razem przez trawnik, pokazuje, że rodzinę można odbudować.
Siła myśli
Colin wierzy w „czary”, czyli w siłę, która każe roślinom rosnąć, a jemu dodaje sił. Powtarza zaklęcia i robi „doświadczenie naukowe”. Narrator w ostatnim rozdziale tłumaczy, że złe myśli działają jak trucizna, a dobre mogą uzdrawiać. Mary zdrowieje, gdy zaczyna myśleć o gilu i ogrodzie, a Archibald Craven odżywa, gdy przestaje rozpamiętywać nieszczęście. Ten wątek wyrasta z zainteresowań samej autorki ruchami, które wierzyły w leczniczą moc myśli.
Tajemnica
Dwór Misselthwaite pełen jest tajemnic, takich jak zamknięte pokoje, zakopany klucz, nocny płacz i chory chłopiec ukryty przed światem. Te tajemnice wyrosły z bólu po śmierci pani Craven i otaczają dom smutkiem. Dzieci tworzą własną, radosną tajemnicę, czyli ogród, o którym nikt nie wie. Zachowanie sekretu uczy je zaufania, a jego ujawnienie przed ojcem kończy żałobę całej rodziny.