Streszczenie — Proces

W dniu trzydziestych urodzin Josef K., prokurent dużego banku, zostaje aresztowany we własnym pokoju. Nikt nie mówi mu, o co jest oskarżony, a on nadal może chodzić do pracy. Sąd mieści się na poddaszach czynszowych kamienic, a jego urzędników nie da się spotkać. K. szuka pomocy u adwokata Hulda, u jego pielęgniarki Leni i u malarza Titorellego, ale sprawa się nie posuwa. W katedrze kapelan opowiada mu przypowieść o człowieku, który całe życie czeka przed bramą do prawa. W przeddzień trzydziestych pierwszych urodzin dwaj panowie wyprowadzają K. do kamieniołomu i zabijają go nożem.

Rozdział pierwszy. Aresztowanie

Josef K. budzi się rano i zamiast kucharki ze śniadaniem widzi w pokoju obcego mężczyznę. W sąsiednim pokoju czekają strażnicy Franz i Willem, którzy oznajmiają, że jest aresztowany. Zjadają jego śniadanie i proponują, że przechowają jego bieliznę. Nadzorca przesłuchuje K. w pokoju nieobecnej panny Bürstner. Mówi tylko, że K. jest aresztowany, ale może normalnie pracować. W rogu stoją trzej urzędnicy z banku K.: Rabensteiner, Kullich i Kaminer.
Wieczorem K. rozmawia z gospodynią, panią Grubach, a potem czeka na pannę Bürstner. Opowiada jej o aresztowaniu i odgrywa scenę przesłuchania. Na koniec całuje ją gwałtownie w twarz i szyję.

Rozdział drugi. Pierwsze przesłuchanie

K. dostaje telefoniczne wezwanie na niedzielne przesłuchanie, bez podania godziny. Kamienica na przedmieściu jest pełna mieszkań biedoty. K. długo szuka sali, aż praczka wpuszcza go do zatłoczonego pokoju. Sędzia śledczy bierze go za malarza pokojowego. K. wygłasza mowę przeciw sądowi, który aresztuje niewinnych ludzi. Przerywa mu krzyk mężczyzny obejmującego praczkę. K. zauważa, że wszyscy słuchacze noszą urzędnicze odznaki, i wychodzi. Sędzia mówi mu, że pozbawił się korzyści, jakie daje przesłuchanie.

Rozdział trzeci. W pustej sali posiedzeń. Student. Kancelarie

W następną niedzielę K. przychodzi sam. Sala jest pusta. Żona woźnego sądowego pokazuje mu księgi sędziego, w których są nieprzyzwoite obrazki. Kobieta flirtuje z K., ale student Bertold porywa ją i zanosi do sędziego śledczego. Woźny, jej mąż, skarży się, że nie może nic zrobić. Oprowadza K. po kancelariach na poddaszu, gdzie na korytarzu czekają upokorzeni oskarżeni. K. słabnie w dusznym powietrzu i urzędnicy wyprowadzają go na zewnątrz.

Rozdział czwarty. Przyjaciółka panny Bürstner

Panna Bürstner unika K. Do jej pokoju wprowadza się nauczycielka francuskiego, panna Montag. Oznajmia K., że panna Bürstner nie chce z nim rozmawiać. K. czuje się upokorzony.

Rozdział piąty. Siepacz

Wieczorem w banku K. słyszy jęki z rupieciarni. W środku siepacz chłoszcze strażników Franza i Willema, bo K. poskarżył się na nich w czasie przesłuchania. K. próbuje przekupić siepacza, ale ten odmawia. Następnego dnia, gdy K. otwiera drzwi rupieciarni, widzi tę samą scenę. Każe woźnym uprzątnąć rupieciarnię.

Rozdział szósty. Wujek. Leni

Do banku przyjeżdża wuj Karl, właściciel ziemski z prowincji. Dowiedział się o procesie z listu córki Erny. Zabiera K. do swojego szkolnego kolegi, adwokata Hulda, który leży chory w łóżku. U adwokata jest dyrektor kancelarii sądowej. Pielęgniarka Leni zwabia K. do innego pokoju i uwodzi go. Pokazuje mu błonę między palcami. Wuj robi K. wyrzuty, że przez romans z Leni zaszkodził swojej sprawie.

Rozdział siódmy. Adwokat. Fabrykant. Malarz

K. coraz bardziej zaniedbuje pracę. Adwokat opowiada mu o sądzie, ale od miesięcy nie złożył nawet pierwszego pisma. Jeden z klientów banku, fabrykant, radzi K. odwiedzić malarza Titorellego, który zna sędziów. Pracownia jest ciasnym pokojem w ubogiej dzielnicy, a na schodach i pod drzwiami kręcą się dokuczliwe dziewczynki. Titorelli wyjaśnia, że są trzy możliwości: uniewinnienie rzeczywiste, uniewinnienie pozorne i przewlekanie. Rzeczywistego uniewinnienia nie widział nigdy. K. kupuje od niego kilka jednakowych obrazów wrzosowiska. Wychodzi drzwiami za łóżkiem i trafia wprost do kancelarii sądowych.

Rozdział ósmy. Kupiec Block. Wypowiedzenie pełnomocnictwa adwokatowi

K. postanawia odebrać Huldowi pełnomocnictwo. U adwokata spotyka kupca Blocka, który od ponad pięciu lat prowadzi proces i dla sprawy zaniedbał interesy. Block sypia w mieszkaniu adwokata i czeka, aż adwokat go przyjmie. K. mówi Huldowi, że rezygnuje z jego usług. Adwokat, chcąc pokazać, co traci, każe wezwać Blocka. Kupiec klęka przy łóżku, całuje dłoń adwokata i słucha go jak pies.

Rozdział dziewiąty. W katedrze

K. ma pokazać katedrę włoskiemu klientowi banku, ale ten nie przychodzi. W pustym kościele woła go z ambony kapelan więzienny. Mówi, że proces idzie źle, a winę K. uważa się za dowiedzioną. Opowiada mu przypowieść o mężczyźnie z prowincji, który całe życie czeka przed bramą do prawa, a odźwierny go nie wpuszcza. Umierający mężczyzna dowiaduje się, że to wejście było przeznaczone wyłącznie dla niego. K. i kapelan długo spierają się o sens tej historii. Na koniec kapelan mówi, że sąd niczego od K. nie chce.

Rozdział dziesiąty. Koniec

Wieczorem w przeddzień trzydziestych pierwszych urodzin przychodzą po K. dwaj bladzi panowie w cylindrach. K. idzie z nimi bez oporu. Przez chwilę wydaje mu się, że widzi pannę Bürstner. W opuszczonym kamieniołomie za miastem panowie zdejmują z niego ubranie i układają na kamieniu. Podają sobie nad nim nóż. K. wie, że powinien sam go chwycić i się zabić, ale tego nie robi. W oknie pobliskiego domu widzi człowieka z wyciągniętymi rękami. Jeden z panów chwyta K. za gardło, drugi wbija mu nóż w serce. K. mówi „Jak pies!”, jakby wstyd miał go przeżyć.