Problematyka — Pieśń o Rolandzie
Motywy, symbole i interpretacja — z odwołaniem do konkretnych scen utworu.
Honor i duma rycerza
Dla Rolanda najważniejsza jest sława jego rodu i słodkiej Francji. Dlatego odmawia zadęcia w róg: wezwanie pomocy uważa za przyznanie się do strachu. Ta sama duma, która czyni go wzorem odwagi, prowadzi do śmierci dwudziestu tysięcy ludzi. Poemat podziwia Rolanda, ale przez usta Oliwiera pokazuje też cenę jego nieumiarkowania. Jego postawa jest więc zarazem rycerską cnotą i jej przesadą.
Męstwo i rozwaga
Zdanie „Roland jest mężny, a Oliwier roztropny” zestawia dwa oblicza rycerskości. Roland jest porywczy i nieustępliwy, Oliwier przewidujący i trzeźwy. Obaj są dzielni i obaj giną, ale Oliwier ma rację, gdy wyrzuca przyjacielowi, że jego szaleństwo zgubiło wojsko. Ich spór i pojednanie należą do najbardziej ludzkich scen poematu.
Wierność i zdrada
Świat poematu opiera się na więzi wasala z panem. Roland służy Karolowi do końca, a umierając, myśli o cesarzu, który go wychował. Ganelon łamie tę więź, bo osobistą urazę stawia wyżej niż dobro cesarza i wojska. Sąd pokazuje, że zemsta na towarzyszu broni, który był w służbie króla, jest zdradą wobec samego króla. Stąd surowość kary i słowa narratora, że zdrajca nie może się chełpić swoim czynem.
Wojna za wiarę
Pieśń powstała w czasach krucjat i przedstawia wojnę jako walkę dobra ze złem. Poganie nie mają racji, chrześcijanie ją mają, a polegli rycerze trafiają do raju. Turpin jest zarazem arcybiskupem i wojownikiem, który zabija pogan i rozgrzesza Francuzów przed bitwą. Pod koniec Saraceni muszą przyjąć chrzest albo zginąć, a jedynie Bramimonda nawraca się z własnej woli. Dzisiejszy czytelnik widzi w tym zapis średniowiecznej ideologii.
Władca i jego rola
Karol Wielki jest władcą idealnym: sprawiedliwym, pobożnym, otoczonym przez wiernych baronów i wspieranym przez Boga, który zsyła mu anioła i zatrzymuje dla niego słońce. Jest też człowiekiem cierpiącym. Płacze nad Rolandem, szarpie brodę, a na końcu skarży się, że jego życie to ciągła męka. Władza nie daje mu wytchnienia.
Śmierć rycerza
Śmierć Rolanda to wzór rycerskiej śmierci. Bohater umiera jako zwycięzca, twarzą ku wrogowi, z mieczem i rogiem pod sobą. Żegna się z mieczem, wspomina ojczyznę i pana, spowiada się i oddaje Bogu rękawicę, tak jak wasal oddaje lenno seniorowi. Śmierć staje się ostatnim aktem służby, a aniołowie zabierają duszę rycerza do nieba. Ten wzorzec przejmą późniejsze teksty, także polskie.