Problematyka — Odyseja
Motywy, symbole i interpretacja — z odwołaniem do konkretnych scen utworu.
Tęsknota za domem
Odyseja jest przede wszystkim opowieścią o powrocie. Odyseusz ma u Kalypso wszystko, czego może chcieć człowiek, nawet obietnicę nieśmiertelności, a mimo to płacze nad brzegiem morza i pragnie choćby zobaczyć dym nad rodzinną Itaką. Dom oznacza dla niego żonę, syna, ojca i własną ziemię. Z tym motywem wiąże się słowo „nostalgia”, utworzone w XVII wieku z greckich słów oznaczających powrót i ból.
Spryt i rozum
Odyseusz jest najbardziej przemyślnym z bohaterów spod Troi, choć nie najsilniejszym. Wymyślił konia trojańskiego, oszukuje Kyklopa imieniem Nikt, przywiązuje się do masztu, by usłyszeć Syreny, a na Itace ukrywa się pod postacią żebraka. Potrafi kłamać, zwlekać i czekać na właściwą chwilę, a rozum i opanowanie dają mu przewagę tam, gdzie zawodzi siła.
Wierność
Penelopa przez dwadzieścia lat czeka na męża i zwodzi zalotników, choć nie wie, czy on żyje. Wierność okazują też Eumajos, Eurykleja, Filojtios i stary pies Argos. Odyseusz nagradza wiernych, a surowo karze tych, którzy go zdradzili: zalotników, pasterza Melantiosa i służące. Agamemnon w Hadesie przeciwstawia Penelopę własnej żonie, Klitajmestrze, która go zamordowała.
Gościnność
Dla Greków gościnność była prawem ustanowionym przez Zeusa, opiekuna gości i żebraków. Odyseja ocenia postaci według tego, jak przyjmują obcych. Feakowie, Nestor, Menelaos i ubogi Eumajos są gościnni. Kyklop, który zjada gości, i zalotnicy, którzy wyjadają cudzy majątek i znieważają żebraka, łamią to prawo i zostają ukarani.
Człowiek wobec bogów i przeznaczenia
Losami Odyseusza kierują bogowie: gniew Posejdona przedłuża tułaczkę, a opieka Ateny prowadzi go do domu. Już w pierwszej pieśni Zeus mówi jednak, że ludzie sami ściągają na siebie nieszczęścia własnym szaleństwem. Towarzysze Odyseusza giną, bo zjedli krowy Heliosa, choć byli ostrzeżeni, a zalotnicy, bo lekceważyli znaki i przestrogi.
Dojrzewanie i tożsamość
Telemach na początku jest bezradnym młodzieńcem, który nie potrafi obronić domu. W podróży uczy się rozmawiać z królami, a po powrocie staje u boku ojca jako dorosły wojownik. Odyseusz z kolei przez całą tułaczkę traci wszystko, nawet imię, i musi odzyskać swoją tożsamość. Każda scena rozpoznania przywraca mu kawałek dawnego życia: syna, sługę, żonę i ojca.