Cytaty — Mazurek Dąbrowskiego
14 cytatów z kontekstem — gotowe do wykorzystania w wypracowaniu i na lekcji.
„Jeszcze Polska nie zginęła, Kiedy my żyjemy.”
Wersja współczesna, zwrotka 1. Pierwsze słowa hymnu wyrażają myśl, że naród żyje, choć państwo zostało rozebrane. Wszystkie cytaty pochodzą z Wolnych Lektur.
„Co nam obca przemoc wzięła, Szablą odbierzemy.”
Wersja współczesna, zwrotka 1. Legioniści zapowiadają, że odzyskają ziemie zabrane przez zaborców.
„Marsz, marsz Dąbrowski, Z ziemi włoskiej do Polski.”
Wersja współczesna, refren. Żołnierze wzywają generała Dąbrowskiego, by poprowadził legiony do kraju.
„Za twoim przewodem Złączym się z narodem.”
Wersja współczesna, refren. Żołnierze chcą połączyć się z rodakami, którzy zostali w Polsce.
„Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę, Będziem Polakami.”
Wersja współczesna, zwrotka 2. Wisła i Warta oznaczają ziemie polskie, do których prowadzi marsz.
„Dał nam przykład Bonaparte, Jak zwyciężać mamy.”
Wersja współczesna, zwrotka 2. Napoleon jest tu wzorem zwycięskiego wodza.
„Jak Czarniecki do Poznania Po szwedzkim zaborze, Dla ojczyzny ratowania Wrócim się przez morze.”
Wersja współczesna, zwrotka 3. Legioniści przywołują przykład hetmana Czarnieckiego z czasów potopu szwedzkiego.
„Już tam ojciec do swej Basi Mówi zapłakany:”
Wersja współczesna, zwrotka 4. Pieśń przenosi się do kraju, gdzie bliscy czekają na wojsko.
„Słuchaj jeno, pono nasi Biją w tarabany.”
Wersja współczesna, zwrotka 4. Ojciec mówi Basi, że słychać bębny polskiego wojska.
„Jeszcze Polska nie umarła, Kiedy my żyjemy, Co nam obca moc wydarła, Szablą odbijemy.”
Wersja pierwotna z 1797 roku, zwrotka 1. Tak brzmiał początek pieśni w wersji bliższej rękopisowi Wybickiego.
„Marsz, marsz, Dąbrowski Do Polski z ziemi włoski”
Wersja pierwotna z 1797 roku, refren. Widać tu dawną formę „z ziemi włoski” i odwróconą kolejność słów.
„Jak Czarniecki do Poznania Wracał się przez morze Dla ojczyzny ratowania Po szwedzkim rozbiorze.”
Wersja pierwotna z 1797 roku, zwrotka 2. W hymnie ta zwrotka jest trzecia i brzmi nieco inaczej.
„Niemiec, Moskal nie osiędzie, Gdy jąwszy pałasza, Hasłem wszystkich zgoda będzie I ojczyzna nasza.”
Wersja pierwotna z 1797 roku, zwrotka 4. Ta zwrotka o jedności narodu nie weszła do hymnu.
„Na to wszystkich jedne głosy: «Dosyć tej niewoli Mamy racławickie kosy, Kościuszkę Bóg pozwoli.»”
Wersja pierwotna z 1797 roku, zwrotka 6. Tym odwołaniem do powstania kościuszkowskiego kończyła się pieśń. W hymnie tej zwrotki nie ma.
Cytaty pochodzą z utworu Mazurek Dąbrowskiego, którego autorem jest Józef Wybicki. Przytaczamy je w zakresie dozwolonego użytku, na potrzeby omówienia lektury.