Cytaty — Katarynka
16 cytatów z kontekstem — gotowe do wykorzystania w wypracowaniu i na lekcji.
„Oto — nienawidził kataryniarzy i katarynek.”
Część „Znawca sztuki i wróg katarynek”. Wszystkie cytaty pochodzą z tekstu udostępnionego przez Wolne Lektury. Narrator, opisawszy łagodność mecenasa, zdradza jego jedyne dziwactwo.
„Muzyka — mówił wzburzony — stanowi najsubtelniejsze ciało ducha, w katarynce zaś duch ten przeradza się w funkcję machiny i narzędzie rozboju.”
Część „Znawca sztuki i wróg katarynek”. Mecenas nie ukrywa swojej niechęci i tak tłumaczy ją znajomym.
„Za to, ażebyś na podwórze nigdy nie puszczał katarynek. Rozumiesz?…”
Część „Znawca sztuki i wróg katarynek”. Rozmowa ze stróżem Kazimierzem, któremu mecenas obiecuje dziesięć złotych miesięcznie. Te same słowa powrócą w zakończeniu, ale z odwrotnym poleceniem.
„Prawda, mamo, że tu jest smutno…”
Część „Mieszkanie mecenasa i nowe sąsiadki”. Dziewczynka mówi to w niedzielę, po zabawie bukiecikiem od matki. Mecenas, który w tym domu zawsze miał dobry humor, jest zgorszony.
„Ona nie widzi! — szepnął mecenas opuszczając binokle.”
Część „Dziewczynka patrzy w słońce”. Mecenas widzi, że dziecko wpatruje się szeroko otwartymi oczami prosto w słońce.
„Mamo, czy to jest noc?…”
Część „Choroba i utrata wzroku”. Pierwsze pytanie dziecka po ciężkiej gorączce. Następnego dnia, gdy pyta znowu przy lekarzu, wszyscy rozumieją, że straciła wzrok.
„A tamta, co jest w lustrze, czy ona mnie widzi, czy nie widzi?…”
Część „Choroba i utrata wzroku”. Dziewczynka przykłada lusterko do twarzy i nie rozumie, jak matka może ją w nim widzieć. Matka wybiega z płaczem z pokoju.
„— Bo już przecie jest dzień, proszę mamy — odparła kaleka. Dla niej dzień i noc zlały się w jedno i trwały zawsze…”
Część „Choroba i utrata wzroku”. Matka znajduje w nocy córkę ubraną i bawiącą się nową lalką.
„Tu był dla niej dzień…”
Część „Świat dźwięków, piwnica i strych”. Narrator opisuje strych, gdzie dziewczynka słyszy ptaki, wozy i drzewa i czuje ciepły wiatr. Piwnica była dla niej nocą.
„Gdybym mógł dla niej coś zrobić?”
Część „Przeprowadzka i cichy dom”. Myśl mecenasa, który widzi, że dziecko z dnia na dzień marnieje.
„W emerycie ocknął się adwokat.”
Część „Sprawa obywatela X”. Pan Tomasz zapala się do zawiłej sprawy spadkowej przyjaciela i przestaje wychodzić z gabinetu.
„Na podwórzu, pod samym oknem pana Tomasza, odezwała się katarynka!…”
Część „Katarynka na podwórzu”. Początek punktu kulminacyjnego. Mecenas właśnie rozmyśla nad sprawą obywatela X.
„Mała niewidoma dziewczynka tańczyła po pokoju, klaszcząc w ręce. Blada jej twarz zarumieniła się, usta śmiały się, a pomimo to z zastygłych oczu płynęły łzy jak grad.”
Część „Katarynka na podwórzu”. Pan Tomasz wychyla się z okna, by zwymyślać kataryniarza, i nagle widzi radość dziecka.
„Ale ten cham! Tydzień temu przyjechał ze wsi i nie zna naszych obyczajów.”
Część „Nowy rozkaz mecenasa”. Lokaj przyprowadza do gabinetu nowego stróża i tłumaczy się przed panem.
„Nie — rzekł pan Tomasz. — Za to, ażebyś przez jakiś czas co dzień puszczał katarynki. Rozumiesz?”
Część „Nowy rozkaz mecenasa”. Lokaj chce dokończyć za pana dawną formułę, ale mecenas daje stróżowi Pawłowi odwrotne polecenie.
„Biedne dziecko!… Powinienem był zająć się nim od dawna…”
Część „Nowy rozkaz mecenasa”. Ostatnie słowa noweli. Mecenas wychodzi z kartką z adresami okulistów.
Cytaty pochodzą z utworu Katarynka, którego autorem jest Bolesław Prus. Przytaczamy je w zakresie dozwolonego użytku, na potrzeby omówienia lektury.