Streszczenie — Alicja w Krainie Czarów

Znudzona Alicja siedzi z siostrą nad rzeką, gdy obok przebiega Biały Królik z zegarkiem. Dziewczynka wskakuje za nim do nory i spada do podziemnego korytarza. Za maleńkimi drzwiczkami widzi piękny ogród, ale raz jest za duża, raz za mała, by do niego wejść. Pływa w jeziorze własnych łez, utyka w domu Królika, słucha rad Gąsienicy, odwiedza Księżnę i spotyka znikającego Kota z Cheshire. Ucieka z szalonego podwieczorku Kapelusznika i Marcowego Zająca, a w ogrodzie gra w krokieta z Królową Kier. Gryf prowadzi ją do Niby-Żółwia. Podczas procesu Waleta Kier Alicja rośnie, przestaje się bać i budzi się nad rzeką.

Wiersz wstępny

Narrator wspomina złote popołudnie, gdy płynął łodzią z trzema dziewczynkami. Trzy siostry, nazwane Pierwszą, Drugą i Trzecią, domagały się bajki, pełnej mówiących zwierząt i dziwnych scen. Opowieść o Krainie Czarów rosła, aż łódź wróciła o zachodzie słońca. Na koniec narrator oddaje baśń Alicji, by przechowała ją jak zasuszony kwiat.

Rozdział 1. W głąb króliczej nory

Alicja nudzi się nad rzeką obok siostry, która czyta książkę bez obrazków i rozmów. Nagle obok przebiega biały królik z różowymi oczami, wyjmuje z kamizelki zegarek i mówi, że się spóźni. Zaciekawiona Alicja biegnie za nim i wskakuje do nory pod żywopłotem. Spada w głąb jak do studni, mija półki i szafy, zdejmuje z jednej pusty słoik dżemu i rozmyśla o swojej kotce Dinie. Ląduje na stercie suchych liści i trafia do długiego korytarza z zamkniętymi drzwiami. Na szklanym stoliku znajduje złoty kluczyk, który pasuje do maleńkich drzwiczek za kotarą. Za nimi widzi najpiękniejszy ogród, ale się w nich nie mieści. Wypija płyn z buteleczki z napisem „WYPIJ MNIE” i maleje do dwudziestu pięciu centymetrów. Okazuje się jednak, że kluczyk został na stole, a ona nie może go dosięgnąć. Pod stołem znajduje ciastko z napisem „ZJEDZ MNIE” i zjada je.

Rozdział 2. Jezioro łez

Alicja rośnie do prawie trzech metrów i uderza głową w sufit. Bierze kluczyk, ale teraz jest za duża, by przejść przez drzwiczki, więc płacze, aż wokół niej powstaje jezioro łez. Wraca Biały Królik w odświętnym stroju. Gdy Alicja się do niego odzywa, przestraszony upuszcza rękawiczki oraz wachlarz i ucieka. Alicja zastanawia się, czy w nocy nie zamieniono jej w inną dziewczynkę, na przykład w Mabel. Sprawdza tabliczkę mnożenia, geografię i wierszyk, ale wszystko jej się myli. Wachlując się, znów maleje. Pośliznąwszy się, wpada do jeziora własnych łez. Spotyka w wodzie Mysz i dwukrotnie ją obraża, opowiadając o kotce Dinie i o psie, który łapie szczury. Mysz obiecuje, że na brzegu wyjaśni, dlaczego nienawidzi kotów i psów. Do brzegu płyną za nimi Kaczka, Ptak Dodo, Papuga Lora, Orlątko i inne zwierzęta.

Rozdział 3. Wyścig szczurów i długa opowieść

Przemoczone zwierzęta zastanawiają się, jak się wysuszyć. Mysz próbuje je wysuszyć najsuchszą opowieścią, jaką zna, czyli fragmentem z historii Anglii o Wilhelmie Zdobywcy. Gdy to nie pomaga, Ptak Dodo proponuje bieg w kółko, w którym każdy startuje i zatrzymuje się, kiedy chce. Po pół godzinie wszyscy są susi, a Dodo ogłasza, że wygrali wszyscy. Alicja rozdaje jako nagrody cukierki z kieszeni, a sama dostaje od Dodo w nagrodę własny naparstek. Mysz opowiada swoją historię, a Alicji tekst układa się w kształt mysiego ogona. Dziewczynka nie uważa i źle słyszy słowa, więc urażona Mysz odchodzi. Gdy Alicja opowiada, że jej Dina łapie myszy i ptaki, wszystkie zwierzęta rozchodzą się pod różnymi pretekstami. Alicja zostaje sama i płacze.

Rozdział 4. Króliczy sługa

Wraca Biały Królik, który szuka rękawiczek i wachlarza. Bierze Alicję za swoją pokojówkę Mariannę i wysyła ją do domu po te rzeczy. W domku Królika Alicja znajduje rękawiczki, wachlarz i buteleczkę bez napisu. Wypija z niej i rośnie tak bardzo, że musi wystawić rękę przez okno i wsunąć stopę do komina. Królik nie może wejść do środka. Gdy Alicja próbuje go złapać, słychać brzęk szkła, jakby Królik spadł na szklarnię. Zwierzęta przynoszą drabiny i wysyłają przez komin jaszczurkę Billa, ale Alicja wykopuje go stamtąd. Królik chce podpalić dom, a gdy Alicja grozi, że poszczuje go Diną, zwierzęta obrzucają okno kamyczkami. Kamyczki zmieniają się w ciastka. Alicja zjada jedno, maleje i ucieka do lasu. Tam bawi się z ogromnym szczeniakiem, a potem odpoczywa przy wielkim grzybie. Na jego kapeluszu siedzi niebieska Gąsienica i pali fajkę wodną.

Rozdział 5. Mądrości pana Gąsienicy

Gąsienica pyta Alicję, kim jest. Dziewczynka odpowiada, że nie wie, bo od rana kilka razy się zmieniała. Gąsienica jest opryskliwy i każe jej panować nad sobą. Prosi, by wyrecytowała wierszyk, ale wychodzi z tego zabawna parodia o starym ojcu, który staje na głowie. Alicja mówi, że chciałaby być trochę wyższa, bo dziesięć centymetrów to okropny wzrost, czym obraża Gąsienicę, który ma dokładnie tyle samo. Odchodząc, Gąsienica mówi, że jedna strona grzyba ją zwiększy, a druga zmniejszy. Alicja odrywa dwa kawałki. Po pierwszym kurczy się tak, że broda uderza ją w stopę, a po drugim wyrasta jej szyja długa jak u węża. Gołębica bierze ją za węża, który chce zjeść jej jajka. Alicja tłumaczy, że jest małą dziewczynką, a Gołębica jej nie wierzy. Podgryzając na zmianę oba kawałki, Alicja odzyskuje zwykły wzrost. Na polanie widzi mały domek i zmniejsza się, żeby nie przestraszyć gospodarzy.

Rozdział 6. Świnia z pieprzem

Lokaj o twarzy ryby przynosi lokajowi o twarzy żaby zaproszenie od Królowej dla Księżnej na mecz krokieta. Lokaj-Żaba odpowiada Alicji bez sensu i nie pomaga jej wejść, więc dziewczynka sama otwiera drzwi. W zadymionej od pieprzu kuchni Księżna kołysze kichające dziecko, kucharka miesza zupę i rzuca w nich garnkami, a na palenisku siedzi uśmiechnięty kot z Cheshire. Księżna śpiewa dziecku kołysankę, potrząsając nim, a potem rzuca je Alicji i idzie szykować się na krokieta. Alicja wynosi dziecko z domu, żeby go nie zabili. W jej ramionach dziecko zmienia się w prosiaka, więc dziewczynka puszcza je do lasu. Na drzewie pojawia się Kot z Cheshire. Mówi, że to, dokąd Alicja powinna iść, zależy od tego, dokąd chce trafić. Wskazuje drogę do Kapelusznika i do Marcowego Zająca i twierdzi, że wszyscy tu są stuknięci, także ona. Kilka razy znika i się pojawia, a na koniec rozpływa się powoli, zostawiając w powietrzu sam uśmiech. Alicja idzie do domu Marcowego Zająca.

Rozdział 7. Szalony podwieczorek

Pod drzewem przed domem Marcowy Zając i Kapelusznik piją herbatę, a między nimi śpi Suseł. Wołają, że nie ma miejsca, choć stół jest ogromny. Częstują Alicję winem, którego nie ma, i zadają zagadkę, w czym kruk przypomina biurko. Kapelusznik ma zegarek, który pokazuje dzień miesiąca, a Marcowy Zając naprawiał go masłem. Okazuje się, że Kapelusznik pokłócił się z Czasem w marcu, podczas koncertu u Królowej Kier. Królowa krzyknęła wtedy, że Kapelusznik marnuje czas i trzeba go ściąć. Od tamtej pory zawsze jest szósta, czyli pora podwieczorku, więc biesiadnicy przesiadają się wokół stołu, zamiast zmywać naczynia. Suseł opowiada historię o trzech siostrach mieszkających na dnie studni z melasą. Nikt nie zna odpowiedzi na zagadkę. Gdy Kapelusznik mówi Alicji coś niegrzecznego, dziewczynka obrażona odchodzi. W lesie znajduje drzewo z drzwiami i wraca przez nie do korytarza. Tym razem bierze kluczyk, otwiera drzwiczki, zmniejsza się kawałkiem grzyba i wchodzi do pięknego ogrodu.

Rozdział 8. Krokiet u Królowej

Trzech ogrodników, płaskich jak karty z liczbami dwa, pięć i siedem, maluje na czerwono białe róże, bo zasadzili drzewo nie tego koloru. Nadchodzi orszak Króla i Królowej Kier z żołnierzami, dworzanami, królewskimi dziećmi, gośćmi i Białym Królikiem. Ogrodnicy padają na twarz. Królowa każe ściąć Alicję, ale dziewczynka odpowiada, że to nonsens. Królowa skazuje ogrodników, a Alicja chowa ich w donicy. Zaczyna się mecz krokieta. Piłkami są żywe jeże, kijami flamingi, a bramkami żołnierze zgięci w pół. Gracze kłócą się, a Królowa co chwilę krzyczy „Ściąć mu głowę!”. Biały Królik zdradza, że Księżna została skazana na śmierć. W powietrzu pojawia się głowa Kota z Cheshire. Król chce się go pozbyć, a Królowa każe go ściąć. Kat twierdzi, że nie da się ściąć głowy bez ciała. Alicja radzi zapytać Księżnę, właścicielkę Kota. Gdy Księżnę przyprowadzają z więzienia, głowa Kota już znika.

Rozdział 9. Opowieść Nibyżółwia

Księżna jest teraz dla Alicji bardzo miła. Bierze ją pod ramię i we wszystkim, co dziewczynka mówi, szuka morału. Alicja myśli, że może wcześniej złościł ją tylko pieprz. Gdy nadchodzi Królowa i grozi Księżnej ścięciem, ta ucieka. Królowa skazuje kolejnych graczy, aż zostają tylko Król, ona i Alicja. Potem pyta Alicję, czy widziała Niby-Żółwia, z którego robi się zupę z niby-żółwia. Budzi śpiącego Gryfa i każe mu zaprowadzić do niego dziewczynkę. Gryf śmieje się, że nikt nigdy nie zostaje ścięty. Niby-Żółw siedzi samotny na skale i wzdycha. Opowiada, że kiedyś był prawdziwym żółwiem i chodził do szkoły w morzu. Wymienia przedmioty o dziwnych nazwach, które są przekręconymi nazwami szkolnych lekcji. Mówi też, że lekcji było co dzień mniej.

Rozdział 10. Kadryl z homarami

Niby-Żółw i Gryf opowiadają Alicji o tańcu zwanym kadrylem z homarami, w którym rzuca się homary do morza. Pokazują jego pierwszą figurę, a Niby-Żółw śpiewa smutną piosenkę o barwenie i ślimaku. Gryf wyjaśnia, że na dnie morza buty barwi się barwenami. Alicja opowiada swoje przygody od spotkania z Białym Królikiem. Na prośbę Gryfa recytuje wierszyk, ale znów wychodzą jej dziwne słowa o homarze. Na koniec Niby-Żółw, szlochając, śpiewa pieśń o pięknej zupie. W oddali ktoś woła, że zaczyna się rozprawa. Gryf bierze Alicję za rękę i biegną do sądu.

Rozdział 11. Kto ukradł ciastka?

Na tronie siedzą Król i Królowa Kier, a przed nimi stoi skuty Walet Kier. Na stole leży talerz ciastek. Sędzią jest Król w peruce i koronie, a ławę przysięgłych tworzy dwanaście zwierząt, wśród nich jaszczurka Bill. Przysięgli zapisują na tabliczkach wszystko, nawet swoje imiona. Biały Królik jako herold odczytuje oskarżenie, według którego Walet ukradł ciastka upieczone przez Królową. Pierwszym świadkiem jest Kapelusznik z filiżanką i kromką chleba. Mówi, że podwieczorek zaczął czternastego marca, Marcowy Zając poprawia na piętnastego, a Suseł na szesnastego. Kapelusznik trzęsie się ze strachu, odgryza kawałek filiżanki i niczego sensownego nie mówi. W tym czasie Alicja zaczyna znowu rosnąć. Świnki morskie, które wiwatują, zostają wsadzone do worka. Drugim świadkiem jest kucharka Księżnej, która odmawia zeznań, a w zamieszaniu znika. Biały Królik wywołuje kolejnego świadka, czyli Alicję.

Rozdział 12. Zeznanie Alicji

Alicja zrywa się tak gwałtownie, że przewraca ławę przysięgłych, i odstawia ich na miejsca, wciskając Billa do góry nogami. Mówi, że nic nie wie o sprawie. Król odczytuje wymyślony na poczekaniu „artykuł czterdziesty drugi”, według którego osoby wyższe niż półtora kilometra muszą opuścić sąd. Alicja odpowiada, że gdyby to był najstarszy przepis, miałby numer pierwszy. Biały Królik przedstawia nowy dowód, czyli niepodpisany wiersz. Król uważa, że brak podpisu świadczy o winie Waleta. Wiersz nie ma sensu, ale Król próbuje go objaśnić. Królowa chce najpierw wyroku, a dopiero potem werdyktu. Alicja woła, że to bzdury, a Królowa każe ją ściąć. Nikt się jednak nie rusza. Alicja, która urosła już do zwykłych rozmiarów, mówi, że to tylko talia kart. Karty rzucają się na nią, a ona budzi się nad rzeką z głową na kolanach siostry. Opowiada jej swój sen i biegnie na podwieczorek. Siostra zostaje nad wodą, wyobraża sobie postacie z Krainy Czarów i myśli o tym, że Alicja, gdy dorośnie, zachowa serce dziecka i będzie opowiadać takie historie innym dzieciom.