Car Mikołaj I — charakterystyka postaci
Cesarz Rosji koronowany na króla Polski w utworze Kordian. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Car to postać historyczna, Mikołaj I, choć w tekście nosi tylko tytuły cara i cesarza. W akcie III koronuje się w warszawskiej katedrze (w rzeczywistości koronacja odbyła się w Zamku Królewskim) na króla Polski i przysięga przestrzegać konstytucji. Zaraz potem jego brat na oczach tłumu zabija dziecko.
W nocy car budzi się z uczuciem, że ktoś go dusi, tak jak kiedyś jego ojca. Znajduje pod drzwiami nieprzytomnego podchorążego z bagnetem. Najpierw myśli o bracie: rani Kordiana w rękę i dopytuje, czy przysłał go Konstanty. Rozkaz jest krótki: jeśli żołnierz nie oszalał, rozstrzelać. Na placu Saskim, gdy Kordian przeżywa skok przez bagnety, car po cichu każe zwołać sąd wojenny.
Najpełniej car odsłania się w scenie IX. Sam w komnacie marzy o podbiciu Europy i mówi o Polsce jak o trupie. Brat prosi o łaskę dla Kordiana, a car odmawia właśnie dlatego, że to prośba brata. W kłótni przypomina mu zbrodnię popełnioną na młodej Angielce i wytrzymuje jego wściekłość. Ułaskawienie podpisuje dopiero wtedy, gdy Konstanty spuszcza wzrok i oddaje mu szpadę.
Cechy — Car Mikołaj I
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Despotyczny | Marzy o podboju Europy i o tym, by królowie kłaniali mu się koronami. |
| Podejrzliwy | W zamachowcu widzi wysłannika własnego brata i rani go szpadą, żeby wymusić odpowiedź. |
| Okrutny | Wydaje wyrok śmierci jednym słowem i nie cofa go mimo skoku przez bagnety. |
| Przebiegły | Wie o zbrodniach brata i używa tej wiedzy, żeby go złamać. |
| Opanowany | W starciu z rozwścieczonym Konstantym wytrzymuje jego wzrok i zmusza go do uległości. |
Częste pytania — Car Mikołaj I
Który car występuje w „Kordianie”?
Mikołaj I, cesarz Rosji, który 24 maja 1829 roku koronował się w Warszawie na króla Polski. W dramacie nazywa się go po prostu carem albo cesarzem.
Co robi car po znalezieniu Kordiana?
Rani go w rękę szpadą, żeby wymusić odpowiedź, czy przysłał go brat. Potem każe go rozstrzelać, jeśli nie jest szalony.
Dlaczego car nie chce ułaskawić Kordiana?
Prosi o to jego brat Konstanty. Car podejrzewa brata i nie chce mu niczego ustąpić.
Jak car mówi o Polsce?
Jak o trupie, który „już ostygł”. Dziwi się, że podczas jego przyjazdu nie widział łez, tylko domy przystrojone kobiercami.
Co znaczą słowa cara „Mój brat… już Polakiem”?
Car ze złością stwierdza, że Konstanty, broniąc polskiego żołnierza, stanął po stronie Polaków.