Grzegorz — charakterystyka postaci
Stary sługa Kordiana, weteran wojen napoleońskich w utworze Kordian. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Grzegorz jest starym sługą w domu Kordiana. W młodości był żołnierzem, walczył w armii Napoleona w Egipcie i dostał się do rosyjskiej niewoli w 1812 roku. Poznajemy go w akcie I, gdy czyści broń myśliwską na dziedzińcu. Nudzącemu się paniczowi opowiada trzy historie. Pierwsza to żartobliwa bajka o Janku, który uciekł od szewca i zrobił karierę na królewskim dworze, bo umiał szyć buty psom. Druga to wspomnienie bitwy pod piramidami. Trzecia to opowieść o Kazimierzu, polskim jeńcu na Syberii, który zginął, walcząc z Baszkirami, zamiast dać się wcielić do rosyjskiego wojska.
Opowieść o Kazimierzu rozpala w Kordianie pierwszy patriotyczny zapał. Grzegorz zastępuje mu zmarłego ojca. To on przynosi Laurze wiadomość o strzale panicza i to on znajduje go potem w lesie, zakrwawionego na wrzosach.
W akcie III Grzegorz czuwa przy skazanym Kordianie w więzieniu. Buntuje się przeciw Bogu, który pozwala na śmierć jego „dzieciątka”, i nie umie dokończyć modlitwy o przebaczenie wrogom. Obiecuje, że nazwie wnuka imieniem panicza. Kordian żegna go słowami „Bądź zdrów — mój wierny — ojcze…”. Gdy skazańca wyprowadzają, Grzegorz pada na ziemię, a potem biegnie za nim na plac egzekucji.
Cechy — Grzegorz
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Wierny | Towarzyszy Kordianowi od dzieciństwa aż do celi skazańca i biegnie za nim na plac egzekucji. |
| Gawędziarz | Ma „w szkatule mózgu” bajki i wspomnienia, które opowiada z humorem i przejęciem. |
| Patriota | Walczył za Polskę pod Napoleonem, a w niewoli wspierał kolegów, którzy nie chcieli służyć carowi. |
| Czuły i opiekuńczy | Nazywa Kordiana swoim dzieciątkiem i płacze nad nim jak ojciec. |
| Prostoduszny | Wierzy w cudowne zjawienie świętego Michała nad piramidami i szczerze opowiada o nim paniczowi. |
Częste pytania — Grzegorz
Kim jest Grzegorz w „Kordianie”?
Starym sługą w domu Kordiana, dawnym żołnierzem, który walczył w Egipcie za Napoleona i był w rosyjskiej niewoli.
Jakie historie opowiada Grzegorz Kordianowi?
Bajkę o Janku, który szył buty psom, wspomnienie bitwy pod piramidami i opowieść o Kazimierzu, polskim jeńcu na Syberii, który zginął, zabijając tatarskiego pułkownika.
Jaki wpływ ma Grzegorz na Kordiana?
Jego opowieść o Kazimierzu budzi w chłopcu pierwszy zapał i wstyd, że sam nie ma celu. Grzegorz przekazuje mu pamięć o walce za ojczyznę.
Co obiecuje Grzegorz Kordianowi w więzieniu?
Że jeśli jego syn będzie miał syna, nazwie go Kordianem. Kordian najpierw o to prosi, potem próbuje to cofnąć, ale Grzegorz nie chce już zmienić zdania.
Jak Kordian żegna się z Grzegorzem?
Bierze w dłonie jego siwą głowę, całuje go i mówi „Bądź zdrów — mój wierny — ojcze…”.