Senator Nowosilcow — charakterystyka postaci
Carski senator, prześladowca młodzieży w utworze Dziady część III. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Senator Nowosilcow jest postacią historyczną. W przedmowie Mickiewicz nazywa go człowiekiem, który zrobił z nienawiści do Polaków zasadę polityki i uczynił zniszczenie polskości swoim celem. W scenie I Tomasz tłumaczy więźniom, że senator był w niełasce u cara i potrzebuje spisku, żeby odzyskać jego względy.
W scenie VI diabły czekają na jego duszę, a on śni o łasce i niełasce cara. W scenie VIII widzimy go w wileńskim pałacu: pije kawę, gra w wista, słucha pochlebstw Bajkowa i Pelikana. Obok w sali komisji trwają przesłuchania. Zbywa ślepą panią Rollison, grozi księdzu Piotrowi, a wieczorem bawi się na balu.
Kiedy piorun zabija Doktora, Senator się boi i wypuszcza księdza, ale zaraz dodaje, że martwy Doktor rozpędza mu gości. Mickiewicz pokazuje w nim karierowicza, któremu okrucieństwo przychodzi bez trudu.
Cechy — Senator Nowosilcow
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Okrutny | Zbywa ślepą matkę więźnia śmiechem i groźbami, gdy za drzwiami trwa bicie. |
| Karierowicz | Wymyśla spisek, żeby odzyskać łaskę cara; wszystko podporządkowuje karierze. |
| Cyniczny | Po śmierci Doktora mówi, że żyjąc, nudził go do mdłości, a martwy rozpędza mu gości. |
| Zabobonny | Boi się księdza Piotra, który przepowiedział śmierć Doktorowi, i wypuszcza go na wolność. |
| Hulaka | Pije, gra w wista i tańczy, a przez sąsiednią salę prowadzą więźniów na śledztwo. |
Częste pytania — Senator Nowosilcow
Kim był senator Nowosilcow?
Postacią historyczną: Nikołajem Nowosilcowem, rosyjskim urzędnikiem, który w latach 1823–1824 prowadził w Wilnie śledztwo przeciw filomatom i filaretom.
Dlaczego Nowosilcow prześladuje młodzież?
Według Tomasza (scena I) Nowosilcow był w niełasce u cara i potrzebował wielkiego spisku, żeby na nowo wkraść się w łaski samodzierżcy.
Co śni się Senatorowi w scenie VI?
Najpierw łaska cara, order i tytuł książęcy, potem niełaska: car patrzy na niego krzywo, a dworzanie odwracają się plecami i szydzą.
Jak Senator traktuje panią Rollison?
Zbywa ją, grozi jej i szydzi z niej. Nie wierzy, że słyszała przez mur, jak biją jej syna.
Jak Senator reaguje na śmierć Doktora?
Najpierw się boi i uznaje, że ksiądz Piotr przepowiedział tę śmierć, potem mówi, że piorun to „bieg natury”, i wypuszcza księdza.