Tomasz — charakterystyka postaci
Przywódca więźniów, filareta w utworze Dziady część III. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Tomasz jest w scenie I przywódcą więźniów. Kiedy nowo aresztowany Żegota wierzy, że niewinnych nie ukarzą, Tomasz wyjaśnia mu, jak działa śledztwo. Nowosilcow, w niełasce u cara i bez pieniędzy, potrzebuje spisku, a proces jest tajny: więźniowie nie znają zarzutów, a oskarżyciel jest zarazem sędzią.
Tomasz proponuje więc wyjście. Kilku więźniów, starszych, samotnych i nieżonatych, weźmie na siebie winę wszystkich, żeby młodszych wyrwać z rąk wroga. On sam, jako naczelnik dawnego towarzystwa, ma obowiązek cierpieć pierwszy.
Pierwowzorem postaci był Tomasz Zan. W przedmowie Mickiewicz pisze o nim jako o człowieku o charakterze mistycznym, łagodnym, ale niezachwianym.
Cechy — Tomasz
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Ofiarny | Proponuje, by najstarsi i samotni wzięli na siebie winę za wszystkich. |
| Odpowiedzialny | Mówi, że jako przywódca towarzystwa ma obowiązek cierpieć za kolegów. |
| Trzeźwy | Rozumie, że śledztwo jest tajne i że obrona nic nie da. |
| Spokojny | Tłumaczy młodszym, jak działa system Nowosilcowa. |
| Szanowany | Koledzy słuchają go jak naczelnika. |
Częste pytania — Tomasz
Kim jest Tomasz w III części „Dziadów”?
Przywódcą uwięzionej młodzieży. Jego pierwowzorem był Tomasz Zan, naczelnik filaretów.
Co proponuje Tomasz więźniom?
By kilku starszych, samotnych i nieżonatych wzięło na siebie winę wszystkich, a młodsi zostali ocaleni. Sam chce być jednym z nich.
Jak Tomasz tłumaczy przyczyny śledztwa?
Mówi, że Nowosilcow był w niełasce u cara, roztrwonił majątek i potrzebuje wielkiego spisku, żeby na nowo zyskać carskie względy.
Co Mickiewicz pisał o Tomaszu Zanie w przedmowie?
Że miał charakter mistyczny, łagodny, ale niezachwiany, i był naczelnikiem młodzieży.
Dlaczego Tomasz uważa, że obrona nic nie da?
Bo śledztwo i sąd są tajne, więźniowie nie znają zarzutów, a oskarżyciel jest zarazem sędzią.