Jan Sobolewski — charakterystyka postaci
Więzień, świadek wywózki w utworze Dziady część III. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Jan Sobolewski wchodzi do celi więźniów ponury. Wracając ze śledztwa, prosił kaprala, by pozwolił mu się zatrzymać, i zobaczył wywózkę dwudziestu kibitek z uczniami ze Żmudzi. Opowiada o wojsku stojącym w dwóch szeregach, o policmajstrze na koniu i o chłopcach z ogolonymi głowami, w kajdanach. Najmłodszy miał dziesięć lat i skarżył się, że nie może udźwignąć łańcucha.
Najmocniej zapamiętał Janczewskiego: wychudłego, ale dumnego, który z kibitki potrząsnął łańcuchem na znak, że mu nie ciąży, a potem zdjął kapelusz i trzykrotnie krzyknął: „Jeszcze Polska nie zginęła”. Sobolewski przysięga, że ten obraz będzie jego kompasem.
Postać ma historyczny pierwowzór. Jan Sobolewski, filareta, zmarł na zesłaniu w Archangielsku, a Mickiewicz wymienił go jako pierwszego w dedykacji dramatu.
Cechy — Jan Sobolewski
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Wrażliwy | Nie może zapomnieć widoku skutych chłopców w kibitkach. |
| Odważny | Choć kapral go ciągnie, zostaje przy kolumnie, żeby Janczewski go widział. |
| Wierny | Przysięga, że obraz Janczewskiego będzie mu kompasem na drodze życia. |
| Ponury | Wchodzi do celi przygnębiony i mówi krótkimi zdaniami. |
| Świadek | Jego relacja to najdłuższy w dramacie opis wywózki. |
Częste pytania — Jan Sobolewski
Kim był Jan Sobolewski?
Postacią historyczną, filaretą więzionym w Wilnie. Zmarł na zesłaniu w Archangielsku. Mickiewicz wymienia go w dedykacji dramatu.
Co opowiada Sobolewski w scenie I?
Że widział, jak dwadzieścia kibitek wywoziło na Sybir uczniów ze Żmudzi. Najmłodszy miał dziesięć lat i nie mógł udźwignąć łańcucha.
Kim był Janczewski z opowieści Sobolewskiego?
Młodym więźniem wywożonym na Sybir, który z kibitki trzykrotnie krzyknął: „Jeszcze Polska nie zginęła”.
Co przysięga Sobolewski po opowieści?
Że ręka i głowa Janczewskiego zostaną mu w myśli jak kompas, a jeśli o nich zapomni, niech Bóg zapomni o nim.
Czy Sobolewski występuje w innych scenach?
Tak, krótko: w scenie I rozmawia z Kapralem, który służył w legionach w pułku jego brata.