Cottard — charakterystyka postaci
Przestępca ścigany listem gończym w utworze Dżuma. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Cottard pojawia się w powieści jako człowiek, który próbował się powiesić i został odratowany przez sąsiada Granda. Powód wychodzi na jaw dopiero później: jest ścigany listem gończym za dawne przestępstwo i od miesięcy żyje w strachu przed aresztowaniem.
Zamknięcie miasta zmienia wszystko na jego korzyść. Policja ma inne zajęcia, nikt nie sprawdza papierów, a przede wszystkim — wszyscy dookoła boją się tak samo jak on. Po raz pierwszy w życiu Cottard przestaje być wyjątkiem. Staje się towarzyski, uprzejmy, stawia ludziom w kawiarniach i handluje na czarnym rynku papierosami i alkoholem.
Nie życzy nikomu śmierci i nie jest okrutny. Po prostu jego interes pokrywa się z trwaniem epidemii i dlatego, gdy pojawiają się pierwsze oznaki poprawy, robi się coraz bardziej niespokojny. Tarrou zapisuje w notatkach, że Cottard jest jedynym człowiekiem w Oranie, który ma serce.
Koniec dżumy oznacza dla niego powrót policji. Gdy miasto szykuje się do świętowania, Cottard zamyka się w mieszkaniu i zaczyna strzelać przez okno do przechodniów. Zostaje obezwładniony i wyprowadzony, bity przez policjantów. To jedyna scena przemocy w powieści, która nie pochodzi od choroby.
Cechy — Cottard
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Ścigany | Ukrywa się przed policją i przed epidemią próbował z tego powodu popełnić samobójstwo. |
| Beneficjent zarazy | W zamkniętym mieście nikt go nie szuka, a wszyscy boją się tak samo jak on. |
| Handlarz czarnorynkowy | Zarabia na papierosach i alkoholu, po raz pierwszy w życiu mając pieniądze i znajomych. |
| Nieokrutny, lecz zainteresowany | Nie życzy nikomu śmierci, ale nie chce, żeby epidemia się skończyła. |
| Załamany na końcu | Gdy bramy mają się otworzyć, traci rozum i strzela do przechodniów. |
Częste pytania — Cottard
Kim jest Cottard?
Mieszkańcem Oranu ściganym listem gończym za dawne przestępstwo. Na początku powieści próbuje się powiesić ze strachu przed aresztowaniem; ratuje go sąsiad, urzędnik Grand.
Dlaczego Cottard cieszy się z epidemii?
Bo zamknięcie miasta zawiesza jego problem. Policja ma inne zajęcia, nikt nie sprawdza papierów, a wszyscy dookoła boją się tak samo jak on — po raz pierwszy w życiu przestaje być wyjątkiem. Do tego zarabia na handlu czarnorynkowym.
Czy Cottard jest postacią negatywną?
Jest postacią najbardziej dwuznaczną w powieści. Nikomu nie życzy śmierci i bywa uprzejmy; Tarrou zapisuje nawet, że to jedyny człowiek w Oranie, który ma serce. Jego wina polega na czymś innym: na tym, że jego interes pokrywa się z trwaniem nieszczęścia i że nie chce, by się ono skończyło.
Kogo symbolizuje Cottard w parabolicznym odczytaniu?
Dla czytelników z 1947 roku — kolaboranta, czyli człowieka, któremu okupacja się opłaciła i który obawia się jej końca. Szerzej: każdego, kto korzysta na cudzym nieszczęściu i dlatego nie chce, żeby cokolwiek wróciło do normy.
Co dzieje się z Cottardem na końcu powieści?
Gdy epidemia ustępuje, a miasto szykuje się do otwarcia bram, Cottard traci rozum. Zamyka się w mieszkaniu i zaczyna strzelać przez okno do przechodniów. Zostaje obezwładniony przez policję i wyprowadzony — to jedyna przemoc w tej powieści, która nie pochodzi od choroby.
Dlaczego Cottard próbował popełnić samobójstwo?
Ze strachu przed aresztowaniem. Był ścigany listem gończym i żył w przekonaniu, że policja przyjdzie po niego lada dzień. Uratował go sąsiad, Joseph Grand, który zauważył kartkę na drzwiach i wezwał pomoc.