Rachel — charakterystyka postaci
Córka bronowickiego karczmarza w utworze Wesele. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Rachel przychodzi na wesele nieproszona i od razu zmienia jego temperaturę. Mówi cytatami, widzi symbole wszędzie, zachwyca się błotem, nocą i krzakiem róży okrytym słomą. Jest jedyną postacią, która traktuje poezję śmiertelnie poważnie — i jedyną, która się do tego przyznaje z autoironią: bawi się, żeby zabić czas.
Jej rola w konstrukcji dramatu jest decydująca. To ona proponuje Poecie, żeby zaprosić na wesele wszystkie dziwy: kwiaty, krzewy, pioruny, brzęczenia i śpiewy. Poeta dorzuca chochoła. Zaproszenie rzucone dla żartu zostaje przyjęte i od tej chwili drugi akt jest przesądzony.
Rachel stoi poza obydwoma światami wesela. Jest córką karczmarza, Żydówką, mieszkanką wsi i zarazem czytelniczką europejskiej literatury. Ta podwójna obcość daje jej dystans: widzi, jak panowie bawią się w chłopów, i nie udaje, że w to wierzy.
Jej pierwowzorem była Pepa Singer, córka bronowickiego karczmarza Hirsza Singera. W dramacie nie ma imienia w spisie osób — jest po prostu Rachel, imieniem z biblijnym i literackim echem, które Poeta natychmiast komentuje jako liryczne.
Cechy — Rachel
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Oczytana | Zna literaturę europejską i mówi o niej swobodnie, w otoczeniu, które takiej rozmowy nie prowadzi. |
| Wrażliwa na symbole | Widzi poezję w błocie, nocy i krzaku róży okrytym słomą. |
| Sprawcza | To jej pomysł, żeby zaprosić na wesele „wszystkie dziwy” — bez niego nie byłoby drugiego aktu. |
| Autoironiczna | Sama mówi, że nie dorosła do wielkich skal i bawi się tylko dla zabicia czasu. |
| Obca wobec obu stron | Jako córka karczmarza nie należy ani do dworu, ani do wsi, i dzięki temu widzi więcej. |
Częste pytania — Rachel
Kim jest Rachel w „Weselu”?
Oczytaną córką bronowickiego karczmarza, która przychodzi na wesele i namawia Poetę, żeby zaprosić na nie „wszystkie dziwy”. Jej pierwowzorem była Pepa Singer, córka karczmarza Hirsza Singera.
Dlaczego Rachel zaprasza chochoła?
Bo chce, jak sama mówi, rozdmuchać poetyczność. Proponuje Poecie zaproszenie kwiatów, krzewów, piorunów i śpiewów; Poeta dorzuca chochoła, a Pan Młody powtarza zaproszenie na głos. Żart uruchamia cały fantastyczny drugi akt.
Jaką rolę odgrywa Rachel w kompozycji dramatu?
Jest łącznikiem między światem realnym a światem zjaw. Bez jej pomysłu nie byłoby przybycia Chochoła ani wszystkich kolejnych widm. To jedna z najważniejszych funkcji w utworze, mimo że sama Rachel pojawia się na scenie stosunkowo krótko.
Czy Rachel jest postacią pozytywną?
Wyspiański traktuje ją z sympatią, ale nie bez ironii. Jest inteligentna, wrażliwa i szczera — a zarazem bawi się symbolami, nie przewidując konsekwencji. Sama przyznaje, że robi to „pour passer le temps”, dla zabicia czasu.
Kto był pierwowzorem Racheli?
Pepa (Józefa) Singer, córka Hirsza Singera, karczmarza z Bronowic. Była oczytana i znana w okolicy z zainteresowania literaturą, co Wyspiański przeniósł do dramatu niemal wprost.
Dlaczego Rachel nosi takie imię?
Wyspiański wybrał imię o silnym echu biblijnym i literackim; Poeta komentuje je zresztą wprost, nazywając lirycznym. Imię podkreśla odrębność postaci wobec wiejskich Jagusi i Marysi i sytuuje ją w innym porządku kulturowym.