Panna (w wierszu „Niestatek”) — charakterystyka postaci
Adresatka wiersza „Niestatek” Jana Andrzeja Morsztyna, ukochana mówiącego w utworze Wybrane wiersze poetów epoki baroku. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Panna z Niestatku nie mówi ani słowa. Poznajemy ją tylko przez opis mówiącego, który zwraca się do niej „panno”. Dopóki się z nim zgadza, jest wzorem piękności. Ma oczy jak ogień, czoło jak zwierciadło, złote włosy, zęby jak perły, białą cerę, koralowe usta i purpurowe policzki.
Gdy dochodzi do kłótni, opis zmienia się w karykaturę. Policzki przypominają trąd, usta czeluść, cera białą farbę, zęby końską kość, włosy pajęczynę. Wiersz pokazuje więc niestałą pannę, a zarazem niestałe spojrzenie zakochanego. Pierwsza połowa wiersza powtarza utarte porównania z poezji miłosnej, a ich odwrócenie to popis dowcipu Morsztyna.
Cechy — Panna (w wierszu „Niestatek”)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Piękna w zgodzie | Ma „Oczy są ogień”, „Usta koralem, purpurą jagody”. |
| Zmienna | Jej uroda trwa tylko, „Póki mi, panno, dotrzymujesz zgody”. |
| Skłonna do kłótni | Wiersz przewiduje sytuację „Jak się zwadzimy”. |
| Brzydka w gniewie kochanka | Po kłótni „jagody są trądem, / Usta czeluścią”. |
| Milcząca | W wierszu mówi wyłącznie zakochany. |
Częste pytania — Panna (w wierszu „Niestatek”)
Kim jest panna z „Niestatku”?
To ukochana mówiącego. Nie znamy jej imienia, a o jej wyglądzie dowiadujemy się tylko z jego słów.
Jak wygląda panna, gdy panuje zgoda?
Jest piękna. Ma oczy jak ogień, czoło jak zwierciadło, złote włosy, perłowe zęby, białą cerę, koralowe usta i purpurowe policzki.
Jak zmienia się jej opis po kłótni?
Policzki stają się trądem, usta czeluścią, cera blejwasem, zęby końską kością, włosy pajęczyną, czoło maglownią, a oczy perzyną.
Kto jest niestały w wierszu?
Tytuł wskazuje na pannę, ale wiersz pokazuje też zmienność samego zakochanego, którego ocena zależy od nastroju.
Czy panna zabiera głos w wierszu?
Nie. Mówi tylko zakochany, który zwraca się do niej „panno”.