Brutus (w Trenie XI) — charakterystyka postaci
Rzymski polityk przywołany w Trenie XI jako autor słów o cnocie w utworze Wybrane pieśni i treny. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Marek Juniusz Brutus był rzymskim politykiem, jednym z zabójców Juliusza Cezara w 44 roku p.n.e. Uchodził za wzór cnót republikańskich. W 42 roku p.n.e. poniósł klęskę pod Filippi i popełnił samobójstwo. Według przypisu Wolnych Lektur miał wtedy powiedzieć, że cnota była tylko słowem i niewolnicą losu.
W Trenie XI Kochanowski przywołuje go jako „Brutusa porażonego”, czyli pokonanego. Jego słowa „Fraszka cnota” otwierają utwór. Poeta przyznaje mu rację i dodaje, że cnota jest fraszką z każdej strony. Skoro nawet człowiek tak cnotliwy jak Brutus przegrał, to cnota nie gwarantuje szczęścia.
Przywołanie Brutusa łączy osobiste nieszczęście ojca z doświadczeniem starożytnych. Kochanowski często sięga w trenach po przykłady z historii i mitologii. Tutaj pokazuje, że rozpacz z powodu niesprawiedliwego losu znali już ludzie antyku.
Cechy — Brutus (w Trenie XI)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Cnotliwy | Był w starożytności wzorem cnót rzymskich. |
| Pokonany | Kochanowski nazywa go „Brutus porażony”. |
| Rozgoryczony | Po klęsce uznał, że „Fraszka cnota”. |
| Przywołany jako świadek | Jego słowa otwierają Tren XI, a poeta przyznaje mu rację. |
| Postać z historii | Zabójca Cezara, pokonany pod Filippi w 42 roku p.n.e. |
Częste pytania — Brutus (w Trenie XI)
Kim był Brutus z Trenu XI?
Rzymskim politykiem, jednym z zabójców Juliusza Cezara. Uchodził za wzór cnoty. Po klęsce pod Filippi w 42 roku p.n.e. popełnił samobójstwo.
Co powiedział Brutus według Trenu XI?
Że cnota to fraszka, czyli rzecz bez wartości. Poeta cytuje te słowa w pierwszym wersie trenu.
Dlaczego Kochanowski przywołuje Brutusa?
Bo Brutus, choć cnotliwy, poniósł klęskę. Jego słowa pasują do sytuacji ojca, którego pobożność i dobroć nie uchroniły przed śmiercią dziecka.
Co znaczy „Brutus porażony”?
Brutus pokonany. „Porażony” to dawne słowo oznaczające kogoś, kto przegrał bitwę.
Czy poeta zgadza się z Brutusem?
W Trenie XI tak. Dodaje, że cnota jest fraszką „z każdej strony”, a światem rządzi obojętny „nieznajomy wróg”. W dalszych trenach odchodzi jednak od tej rozpaczy.