Tatarzy i Turcy (w „Pieśni o spustoszeniu Podola”) — charakterystyka postaci
Najeźdźcy, którzy spustoszyli Podole, i ich zwierzchnik, sułtan turecki w utworze Wybrane pieśni i treny. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
W Pieśni o spustoszeniu Podola najeźdźcą jest „pohaniec sprosny”, czyli okrutny poganin. Według przypisu Wolnych Lektur tak pogardliwie nazywano muzułmanów, Turków albo Tatarów. Siedzi nad Dniestrem i dzieli łupy. Poeta pisze, że „Niewierny Turczyn psy zapuścił swoje”. Psami nazywa Tatarów, którzy byli poddanymi sułtana tureckiego.
Tatarzy uprowadzili kobiety i dzieci. Jednych sprzedali Turkom za Dunaj, drugich zapędzili do dalekiej hordy. Poeta nazywa ich „zbójcami”, którzy nie budują ani miast, ani wsi, tylko mieszkają w namiotach na polach. Porównuje ich też do wilków, które rozszarpują stado bez pasterza. Uważa, że to przeciwnik podły i łatwy do pokonania, gdyby kraj był przygotowany.
Za Tatarami stoi Turek. Poeta pyta, jaką odwagę dodaje mu polska bezsilność wobec tak słabego wroga. Ironicznie dodaje, że sułtan mało co nie narzuca już Polsce króla. Przypis Wolnych Lektur wyjaśnia, że to aluzja do tureckich prób wpływania na wolną elekcję.
Cechy — Tatarzy i Turcy (w „Pieśni o spustoszeniu Podola”)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Okrutny | Poeta nazywa go „pohaniec sprosny”, czyli okrutny poganin. |
| Łupieżczy | Siedzi nad Dniestrem i „dzieli łup żałosny”. |
| Bezwzględny | Kobiety i dzieci sprzedaje „za Dunaj” albo pędzi „do hordy dalekiej”. |
| Koczowniczy | Nie buduje ani miast, ani wsi, tylko siedzi „pod kotarzami”. |
| Drapieżny | Poeta porównuje Tatarów do wilków rozszarpujących stado. |
| Groźny w tle | Sułtan „Ledwieć nam i tak króla nie podawa”. |
Częste pytania — Tatarzy i Turcy (w „Pieśni o spustoszeniu Podola”)
Kim są najeźdźcy w „Pieśni o spustoszeniu Podola”?
To Tatarzy, którzy w 1575 roku najechali Podole. Poeta nazywa ich psami sułtana tureckiego, bo byli jego poddanymi.
Co znaczy słowo „pohaniec”?
Poganin. Tak pogardliwie nazywano muzułmanów, czyli Turków i Tatarów.
Co stało się z porwanymi ludźmi?
Część sprzedano Turkom za Dunaj, a resztę zapędzono do dalekiej hordy. Szlacheckie córki stały się niewolnicami najeźdźców.
Dlaczego poeta podkreśla, że Tatarzy nie budują miast?
Żeby pokazać, że Polskę pokonał przeciwnik bez państwa i bez miast, mieszkający w namiotach. Tym bardziej zawstydzająca jest klęska szlachty.
Jaką rolę odgrywa w pieśni sułtan turecki?
To zwierzchnik Tatarów i groźniejszy wróg. Poeta ironizuje, że Turek mało co nie narzuca już Polsce króla, i ostrzega, że polska słabość dodaje mu odwagi.