Jezus (opowiadający przypowieści) — charakterystyka postaci
Nauczyciel, który opowiada przypowieści swoim słuchaczom w utworze Stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach i o miłosiernym Samarytaninie. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Jezus jest narratorem wszystkich przypowieści w tej lekturze. Ewangeliści pokazują go jako nauczyciela, do którego przychodzą tłumy, uczniowie, celnicy i grzesznicy, a także uczeni w Prawie i faryzeusze, którzy chcą go sprawdzić. Często mówi w przypowieściach, czyli krótkich opowieściach o pasterzach, siewcach, panach i sługach. Zaczerpnięte z codziennego życia historie mają ukryte znaczenie, które słuchacz musi odczytać.
W rozmowie z uczonym w Prawie Jezus nie odpowiada wprost. Najpierw pyta, co jest napisane w Prawie, a potem opowiada historię i każe uczonemu samemu ocenić, kto był bliźnim. Na koniec daje mu proste polecenie, by postępował tak samo. Przypowieści z piętnastego rozdziału Ewangelii Łukasza opowiada faryzeuszom, którzy dziwią się, że przyjmuje grzeszników i jada z nimi. Przypowieść o siewcy wyjaśnia uczniom, gdy pytają go o jej sens.
Dla chrześcijan Jezus jest Synem Bożym i Mesjaszem. Opracowanie pokazuje go tak, jak przedstawiają go teksty, czyli jako nauczyciela i opowiadacza. Tradycja odczytuje niektóre postacie przypowieści jako obrazy samego Jezusa. Ojcowie Kościoła, między innymi Orygenes i święty Augustyn, widzieli w miłosiernym Samarytaninie Chrystusa, który ratuje zranionego człowieka.
Cechy — Jezus (opowiadający przypowieści)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Nauczyciel | Naucza tłumy z łodzi, a uczniom wyjaśnia przypowieść o siewcy (Mt 13,2–23). |
| Mądry rozmówca | Na podchwytliwe pytanie uczonego odpowiada pytaniem i opowieścią (Łk 10,26–36). |
| Obrazowy | Mówi o siewcach, pasterzach, sługach i podróżnych, których znają jego słuchacze. |
| Otwarty na grzeszników | Przyjmuje celników i grzeszników i jada z nimi (Łk 15,1–2). |
| Wymagający | Kończy rozmowę poleceniem, by postępować jak Samarytanin (Łk 10,37). |
| Zachęcający do myślenia | Kończy przypowieść o siewcy słowami „Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha” (Mt 13,9). |
Częste pytania — Jezus (opowiadający przypowieści)
Dlaczego Jezus mówił w przypowieściach?
Przypowieść jest obrazowa i łatwo ją zapamiętać, a jednocześnie wymaga od słuchacza zastanowienia. Według Ewangelii Mateusza uczniowie zapytali o to Jezusa, a on odpowiedział, że im dano poznać tajemnice królestwa niebieskiego, a tłumy słyszą je w przypowieściach (Mt 13,10–13).
Komu Jezus opowiada przypowieść o Samarytaninie?
Uczonemu w Prawie, który chciał go wystawić na próbę i zapytał, kto jest jego bliźnim (Łk 10,25–29).
Komu Jezus opowiada przypowieść o synu marnotrawnym?
Faryzeuszom i uczonym, którzy szemrali, że przyjmuje grzeszników i jada z nimi. Słuchali też celnicy i grzesznicy (Łk 15,1–3).
Gdzie Jezus opowiada przypowieść o siewcy?
Według Mateusza nad morzem. Zebrał się tak wielki tłum, że Jezus wsiadł do łodzi i nauczał z niej ludzi stojących na brzegu (Mt 13,1–3).
Kiedy Jezus opowiada przypowieść o talentach?
W ostatniej mowie przed męką, w której mówi o końcu świata. Przed nią opowiada o dziesięciu pannach, a po niej o sądzie ostatecznym (Mt 25).
Czy przypowieści Jezusa mają jedno znaczenie?
Mają główną naukę, ale tradycja odczytywała je na wiele sposobów. Ojcowie Kościoła widzieli w nich alegorie, na przykład w Samarytaninie samego Chrystusa, a współcześni bibliści częściej szukają w nich jednej, prostej nauki.