Bóg Stwórca — charakterystyka postaci
Stwórca świata i człowieka w Księdze Rodzaju, w przypowieściach obecny pośrednio jako ten, o kim mówi Jezus w utworze Stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach i o miłosiernym Samarytaninie. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Bóg jest jedyną postacią, która działa od pierwszego zdania lektury. Na początku stwarza niebo i ziemię, a przez sześć dni porządkuje świat i go wypełnia. Stwarza słowem. Mówi „niech się stanie” i to, co nazwał, zaczyna istnieć. Kolejne dzieła ogląda i widzi, że są dobre. Na koniec stwarza człowieka na swój obraz, błogosławi mu i daje mu władzę nad ziemią. Siódmego dnia odpoczywa i uświęca ten dzień.
W drugim opisie Bóg, nazywany tu Panem Bogiem, jest bliżej człowieka. Lepi go z prochu ziemi i tchnie w niego życie, jak rzemieślnik. Sadzi ogród i umieszcza w nim Adama. Troszczy się o jego samotność, przyprowadza mu zwierzęta, a potem buduje z jego żebra kobietę. Daje człowiekowi wolność i jeden zakaz. W trzecim rozdziale, gdy ludzie zakaz łamią, pyta Adama, gdzie jest, wymierza kary, ale też robi im odzienie ze skór.
W przypowieściach Bóg nie występuje wprost. Jezus mówi o nim jako o Ojcu i o królestwie niebieskim. Tradycja chrześcijańska odczytuje jednak pana z przypowieści o talentach jako obraz Boga, który powierza ludziom dary i kiedyś zapyta, co z nimi zrobili. Ojciec, który wybiega naprzeciw marnotrawnemu synowi, i pasterz szukający owcy to według tej tradycji obrazy Boga miłosiernego. Dlatego Bóg łączy wszystkie teksty tej lektury i uznaliśmy go za postać główną.
Cechy — Bóg Stwórca
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Wszechmocny | Stwarza świat samym słowem, mówiąc „niech się stanie” (Rdz 1,3). |
| Porządkujący | Oddziela światło od ciemności, wody od wód i ląd od morza, a każdemu stworzeniu daje jego rodzaj (Rdz 1,4–12). |
| Dobry | Widzi, że wszystko, co stworzył, jest bardzo dobre, i błogosławi stworzeniom (Rdz 1,22–31). |
| Troskliwy | Zauważa, że człowiekowi źle być samemu, i stwarza dla niego kobietę (Rdz 2,18–22). |
| Hojny | Daje człowiekowi wszystkie drzewa ogrodu i władzę nad zwierzętami (Rdz 1,28–29 i 2,16). |
| Wymagający | Daje człowiekowi zakaz i ostrzega przed jego złamaniem (Rdz 2,17). |
| Sprawiedliwy | Po złamaniu zakazu wymierza kary, ale okrywa ludzi odzieniem ze skór (Rdz 3,14–21). |
Częste pytania — Bóg Stwórca
Kto jest postacią główną tej lektury?
Uznaliśmy za nią Boga Stwórcę. Jest jedyną postacią obecną we wszystkich tekstach. W Księdze Rodzaju działa wprost, a w przypowieściach tradycja chrześcijańska odczytuje go w postaciach pana, ojca i pasterza.
Jak Bóg stwarza świat w pierwszym opisie?
Słowem. Mówi „niech się stanie” i to, co nazwał, zaczyna istnieć. Pracuje sześć dni, a siódmego odpoczywa.
Jak Bóg stwarza człowieka w drugim opisie?
Lepi go z prochu ziemi i tchnie w jego nozdrza tchnienie życia. Wtedy człowiek staje się istotą żywą (Rdz 2,7).
Co znaczy, że człowiek został stworzony na obraz Boga?
Biblia nie wyjaśnia tego wprost. W tradycji żydowskiej i chrześcijańskiej rozumie się to jako szczególną godność człowieka, jego rozum, wolność i zdolność do miłości, a także zadanie panowania nad światem w imieniu Boga.
Dlaczego Bóg mówi „Uczyńmy człowieka” w liczbie mnogiej?
Tekst tego nie wyjaśnia, a odczytania są różne. Jedni widzą w tym liczbę mnogą majestatu, inni zwrot do dworu niebieskiego. Tradycja chrześcijańska dopatrywała się w tym zapowiedzi Trójcy Świętej.
Dlaczego Bóg odpoczął siódmego dnia?
Tekst mówi, że ukończył dzieło i odpoczął, a siódmy dzień pobłogosławił i uświęcił. Ten opis jest podstawą żydowskiego szabatu, czyli świętego dnia odpoczynku.
Czym różni się Bóg z pierwszego i z drugiego opisu?
W pierwszym nazywa się Bogiem i stwarza z dystansu, samym słowem. W drugim nazywa się Panem Bogiem i działa jak ogrodnik i rzemieślnik. Lepi człowieka, sadzi ogród, przyprowadza zwierzęta i buduje kobietę z żebra.
Jaki zakaz daje Bóg człowiekowi?
Zakazuje jeść owoce z drzewa poznania dobra i zła i ostrzega, że w dniu, w którym człowiek z niego zje, umrze. Wszystkie inne drzewa ogrodu są dla człowieka dostępne.
Jak Bóg reaguje na grzech Adama i Ewy?
Woła Adama, pyta, co się stało, i wymierza kary wężowi, kobiecie i mężczyźnie. Robi jednak ludziom odzienie ze skór, a potem wypędza ich z Raju i stawia cherubinów na straży drzewa życia (Rdz 3).
Czy Bóg występuje w przypowieściach?
Nie jako postać opowieści. Jezus mówi o nim jako o Ojcu, a przypowieści zaczyna często od słów, że królestwo niebieskie jest do czegoś podobne. Tradycja odczytuje pana, ojca i pasterza z przypowieści jako obrazy Boga.
Jak Bóg nazywa się w przekładzie Wujka?
W pierwszym rozdziale „Bóg”, a od Rdz 2,4 „Pan Bóg”. W przypowieściach pojawia się zwrot „królestwo niebieskie” i „królestwo Boże”.