Piotr Łużyn — charakterystyka postaci
Radca dworu, narzeczony Duni w utworze Zbrodnia i kara. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Łużyn to radca dworu, człowiek zamożny, dobrze ubrany i świeżo awansowany, który od lat marzył o małżeństwie. Marzenie miało jednak dokładnie określony kształt: dziewica cnotliwa i biedna, bezwarunkowo biedna, bardzo młoda i bardzo ładna, która przez całe życie będzie uważać męża za swojego zbawcę.
Dunia idealnie wpisuje się w ten projekt i dlatego się o nią stara. Ma przy tym za złe całemu światu, że nikt nie uznaje jego dobroczynności za bohaterstwo. Przy pierwszej wizycie u Raskolnikowa wchodzi z miną dobroczyńcy gotowego zbierać komplementy — i wychodzi poczuwszy się śmiertelnie obrażonym.
Kiedy Dunia zrywa zaręczyny, Łużyn nie potrafi tego przyjąć. Postanawia ją odzyskać, kompromitując Sonię, którą Raskolnikow zaczął się opiekować: na stypie po Marmieładowie podrzuca dziewczynie sturublowy banknot i głośno oskarża ją o kradzież.
Demaskuje go Lebieziatnikow, który widział cały manewr. Łużyn zostaje wypchnięty ze stypy i znika z powieści okryty hańbą. Jest w tej książce jedyną postacią, którą Dostojewski traktuje bez cienia współczucia.
Cechy — Piotr Łużyn
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Wyrachowany | Wybiera żonę tak, jak wybiera się inwestycję: biedną, ładną i dozgonnie wdzięczną. |
| Zapatrzony w siebie | Uważa własną „dobroczynność” za bohaterstwo i obraża się, gdy nikt tego nie docenia. |
| Świeżo wzbogacony | Awans i pieniądze ma od niedawna i musi je nieustannie manifestować. |
| Mściwy | Po zerwaniu zaręczyn próbuje kompromitować Sonię, żeby odzyskać wpływ na Dunię. |
| Zdemaskowany i odrzucony | Podrzucenie stu rubli kończy się kompromitacją i wyrzuceniem ze stypy. |
Częste pytania — Piotr Łużyn
Kim jest Łużyn?
Piotrem Pietrowiczem Łużynem, radcą dworu i narzeczonym Duni Raskolnikowej. Jest zamożny, świeżo awansowany i przekonany o własnej szlachetności. W powieści pełni rolę jednoznacznie negatywną.
Dlaczego Łużyn chciał ożenić się z Dunią?
Bo od lat marzył o żonie biednej, młodej, ładnej i bezwarunkowo wdzięcznej — takiej, która przez całe życie uważałaby go za swojego zbawcę. Dunia pasowała do tego projektu idealnie, a jej sytuacja materialna czyniła ją w jego oczach łatwą do zdobycia.
Co Łużyn zrobił Soni Marmieładowej?
Na stypie po Marmieładowie podrzucił jej sturublowy banknot, a następnie publicznie oskarżył o kradzież. Chciał w ten sposób skompromitować Raskolnikowa, który się nią opiekował, i odzyskać wpływ na Dunię.
Kto zdemaskował Łużyna?
Andrzej Lebieziatnikow, jego współlokator, który widział, jak Łużyn wsuwa Soni pieniądze do kieszeni. Lebieziatnikow jest w powieści postacią komiczną — bezkrytycznym wyznawcą modnych „nowych idei” — ale w tej jednej scenie zachowuje się przyzwoicie.
Dlaczego Dunia zerwała zaręczyny z Łużynem?
Bo Łużyn zażądał w liście, żeby matka i siostra nie spotykały się z Rodionem, i obraził je przy okazji. Raskolnikow wyrzucił go z pokoju, a Dunia, która nigdy nie miała złudzeń co do jego charakteru, odesłała go bez wahania.
Jaką rolę Łużyn pełni w powieści?
Reprezentuje wyrachowanie ubrane w moralność. Jego „dobroczynność” jest zawsze inwestycją, a modne hasła o interesie własnym służą mu do usprawiedliwiania egoizmu. Jest tanim, mieszczańskim odbiciem tego, co Raskolnikow formułuje jako teorię filozoficzną.