Bóg (w pieśni „Czego chcesz od nas, Panie” i we fraszkach) — charakterystyka postaci
Adresat pieśni-hymnu i fraszek modlitewnych, Stwórca świata w utworze Wybór fraszek, wybrana pieśń, treny VII i VIII. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
W pieśni Czego chcesz od nas, Panie Bóg jest adresatem całego utworu. Poeta zwraca się do Niego słowami „Panie”, „Tyś” i „nieśmiertelny Panie”. Bóg jest hojny i nie potrzebuje niczego od ludzi. Nie zmieści się w żadnym kościele, bo jest wszędzie, a złota nie pragnie, bo wszystko i tak należy do Niego. Jedyne, co człowiek może Mu dać, to wdzięczne serce.
Pieśń przedstawia Boga jako budowniczego i artystę. Zbudował niebo i wyhaftował je złotymi gwiazdami, założył fundament ziemi i okrył ją ziołami, wyznaczył morzu granice. Rządzi porami roku, dniem i nocą, zsyła rosę i deszcz, karmi wszystkie zwierzęta. To obraz Boga dobrego i troskliwego, który stworzył świat uporządkowany i piękny.
We fraszkach Bóg pojawia się w różnych rolach. W Na dom w Czarnolesie poeta prosi Go o błogosławieństwo, zdrowie i czyste sumienie. W O żywocie ludzkim („Wieczna Myśli…”) Bóg patrzy z nieba na ludzką krzątaninę jak na karnawał. W Człowiek boże igrzysko śmieje się z człowieka, który w swojej pysze uważa się za Mu podobnego.
Cechy — Bóg (w pieśni „Czego chcesz od nas, Panie” i we fraszkach)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Hojny | Poeta dziękuje Mu za „hojne dary” i dobrodziejstwa, „którym nie masz miary”. |
| Wszechobecny | „Kościół Cię nie ogarnie, wszędy pełno Ciebie” (pieśń). |
| Stwórca i artysta | Zbudował niebo i „złotemi gwiazdami” je „uhaftował” (pieśń). |
| Władca porządku | Na Jego rozkaz morze stoi w brzegach, a dzień i noc znają swoje pory (pieśń). |
| Opiekuńczy | Zsyła rosę i deszcz, karmi każde zwierzę (pieśń). |
| Wieczny | Poeta woła do Niego „nieśmiertelny Panie” (pieśń) i „Wieczna Myśli” („O żywocie ludzkim”). |
| Pobłażliwie ironiczny | Śmieje się z ludzkiej pychy („Człowiek boże igrzysko”). |
Częste pytania — Bóg (w pieśni „Czego chcesz od nas, Panie” i we fraszkach)
Jak Kochanowski przedstawia Boga w pieśni „Czego chcesz od nas, Panie”?
Jako hojnego Stwórcę i budowniczego świata, który jest wszędzie, nie potrzebuje złota ani świątyń i troszczy się o każde stworzenie.
Czego Bóg chce od ludzi według pieśni?
Wdzięczności. Poeta mówi, że nie ma ofiary stosowniejszej niż wdzięczne serce.
Jakie dzieła Boga wylicza pieśń?
Niebo wyhaftowane gwiazdami, ziemię okrytą ziołami, morze w brzegach, rzeki, dzień i noc, pory roku, rosę, deszcz i pokarm dla zwierząt.
Dlaczego Bóg w pieśni nazywany jest artystą?
Bo poeta mówi, że Bóg „uhaftował” niebo złotymi gwiazdami, jakby był hafciarzem albo malarzem, a świat był jego dziełem sztuki.
Jak Bóg pojawia się we fraszkach?
W „Na dom w Czarnolesie” jako opiekun domu, którego poeta prosi o błogosławieństwo. W „O żywocie ludzkim” i „Człowiek boże igrzysko” jako ktoś, kto z dystansem albo ze śmiechem patrzy na ludzkie sprawy.
Czym kończy się pieśń „Czego chcesz od nas, Panie”?
Pochwałą Boga i prośbą, by zachował ludzi „na tej niskiej ziemi” tak długo, jak zechce, i zawsze trzymał ich pod swoimi skrzydłami.