Cytaty — Stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach i o miłosiernym Samarytaninie

16 cytatów z kontekstem — gotowe do wykorzystania w wypracowaniu i na lekcji.

„Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię.”
Narrator
Rdz 1,1. Pierwsze zdanie Biblii, które otwiera opis siedmiu dni stworzenia. Wszystkie cytaty pochodzą z przekładu ks. Jakuba Wujka (całość wydana w 1599 roku), w wydaniu Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego (Warszawa 1923), udostępnionym przez Wikiźródła jako tekst z domeny publicznej, w oryginalnej pisowni. Nie cytujemy Biblii Tysiąclecia, z której korzysta szkoła, bo jest chroniona prawem autorskim, dlatego brzmienie w szkolnym wydaniu jest inne. Wujek pisze „Hewa” zamiast Ewa, „Raj rozkoszy” zamiast ogród Eden, „biegły w zakonie” zamiast uczony w Prawie, „Samarytan” i „Lewit”.
„I rzekł Bóg: Niech się stanie światłość: i stała się światłość.”
Bóg (w relacji narratora)
Rdz 1,3. Pierwszy dzień stworzenia. Bóg stwarza światło samym słowem. Podobne zdanie otwiera każdy kolejny dzień.
„I stworzył Bóg człowieka na wyobrażenie swoje: na wyobrażenie Boże stworzył go: mężczyznę i białągłowę stworzył je.”
Narrator
Rdz 1,27. Szósty dzień stworzenia. „Na wyobrażenie” znaczy „na obraz”, a „białagłowa” to dawne określenie kobiety.
„I widział Bóg wszystkie rzeczy, które był uczynił: i były bardzo dobre.”
Narrator
Rdz 1,31. Zakończenie szóstego dnia. Po kolejnych dziełach Bóg widzi, że są dobre, a po stworzeniu człowieka uznaje całość za bardzo dobrą.
„Utworzył tedy Pan Bóg człowieka z mułu ziemie, i natchnął w oblicze jego dech żywota: i stał się człowiek w duszę żywiącą.”
Narrator
Rdz 2,7. Początek drugiego opisu stworzenia. „Muł ziemie” to proch ziemi, a „dech żywota” to tchnienie życia. W nowszych przekładach Bóg tchnie je w nozdrza człowieka.
„Ale z drzewa wiadomości dobrego i złego nie jédz; bo którego dnia będziesz jadł z niego, śmiercią umrzesz.”
Pan Bóg
Rdz 2,17. Jedyny zakaz, jaki Bóg daje człowiekowi w Raju. „Drzewo wiadomości dobrego i złego” to drzewo poznania dobra i zła.
„Rzekł téż Pan Bóg: Nie dobrze być człowiekowi samemu: uczyńmy mu pomoc jemu podobną.”
Pan Bóg
Rdz 2,18. Bóg widzi samotność Adama. Najpierw przyprowadza do niego zwierzęta, a gdy żadne nie okazuje się odpowiednią pomocą, stwarza kobietę.
„To teraz kość z kości moich, i ciało z ciała mego: tę będą zwać Mężyną; bo z męża wzięta jest.”
Adam
Rdz 2,23. Pierwsze słowa Adama w Biblii, wypowiedziane na widok kobiety. Wujek oddaje grę słów z oryginału nazwą „Mężyna”, która naśladuje łacińskie „virago” od „vir”, czyli mąż.
„I dał jednemu pięć talentów, a drugiemu dwa, a drugiemu jeden, każdemu wedle własnego przemożenia, i wnetże odjechał.”
Jezus (narrator przypowieści)
Mt 25,15. Pan przed podróżą rozdziela majątek. „Wedle własnego przemożenia” znaczy „według jego zdolności”, a „wnetże” to „zaraz”. W nagłówku rozdziału wydanie z 1923 roku nazywa te pieniądze „funtami”.
„Dobrzeć, sługo dobry i wierny! gdyżeś nad małem był wiernym, nad wielem cię postanowię, wnidź do wesela Pana twego.”
Pan z przypowieści
Mt 25,21. Pochwała dla sługi, który podwoił pięć talentów. Te same słowa słyszy w wersecie 23 drugi sługa. „Wesele” znaczy tu „radość”.
„A bojąc się, odszedłem i skryłem talent twój w ziemię; oto masz, co jest twego.”
Trzeci sługa
Mt 25,25. Sługa, który dostał jeden talent, tłumaczy się przed panem. Wcześniej nazwał pana człowiekiem surowym, który żnie, gdzie nie siał.
„Albowiem wszelkiemu mającemu będzie dano, i obfitować będzie, a temu, który nie ma, i to, co się zda mieć, będzie wzięto od niego.”
Pan z przypowieści
Mt 25,29. Uzasadnienie wyroku, gdy pan każe odebrać talent trzeciemu słudze i dać go temu, który ma dziesięć. Podobne zdanie Jezus wypowiada też po przypowieści o siewcy (Mt 13,12).
„Człowiek niektóry zstępował z Jeruzalem do Jerycha i wpadł między zbójce, którzy go téż złupili i rany zadawszy odeszli, na poły umarłego zostawiwszy.”
Jezus (narrator przypowieści)
Łk 10,30. Początek przypowieści o miłosiernym Samarytaninie. „Niektóry” znaczy „pewien”, „zstępował” to „schodził”, a „na poły umarły” to „na wpół martwy”.
„A Samarytan niektóry jadąc, przyszedł wedle niego, i ujrzawszy go, miłosierdziem wzruszony jest.”
Jezus (narrator przypowieści)
Łk 10,33. Po kapłanie i lewicie, którzy minęli rannego, nadjeżdża Samarytanin. „Wedle niego” znaczy „obok niego”.
„A on rzekł: Który uczynił miłosierdzie nad nim. I rzekł mu Jezus: Idźże, i ty uczyń także.”
Uczony w Prawie i Jezus
Łk 10,37. Zakończenie rozmowy. Uczony w Prawie odpowiada na pytanie, kto okazał się bliźnim napadniętego, ale nie wymawia słowa „Samarytanin”. Jezus każe mu postępować tak samo.
„Albowiem ten mój syn umarł był, a ożył: zginął był, a nalazł się.”
Ojciec z przypowieści o synu marnotrawnym
Łk 15,24. Ojciec każe wyprawić ucztę z okazji powrotu młodszego syna. Podobne słowa powtarza w ostatnim wersecie przypowieści, gdy tłumaczy się starszemu synowi.

Cytaty pochodzą z utworu Stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach i o miłosiernym Samarytaninie, którego autorem jest Biblia. Przytaczamy je w zakresie dozwolonego użytku, na potrzeby omówienia lektury.

Pozostałe materiały — Stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach i o miłosiernym Samarytaninie