Problematyka — Quo vadis
Motywy, symbole i interpretacja — z odwołaniem do konkretnych scen utworu.
Miłość, która zmienia człowieka
Na początku Winicjusz traktuje Ligię jak zdobycz. Chce ją mieć w domu, a gdy ucieka, wpada we wściekłość i zabija niewolnika. Miłość do chrześcijanki zmusza go jednak do poznania jej wiary. Uczy się czekać, rezygnuje z przemocy i w końcu kocha w Ligii przede wszystkim jej duszę. Obok tej miłości Sienkiewicz stawia uczucie Petroniusza i Eunice, piękne, ale zamknięte w ziemskim życiu.
Starcie dwóch światów
Powieść zestawia pogański Rzym i rodzące się chrześcijaństwo. Rzym ma władzę, bogactwo, sztukę i legiony, ale jest zepsuty, okrutny i pełen strachu. Chrześcijanie są ubodzy i bezbronni, a mimo to spokojni, bo wierzą w miłość i życie wieczne. Symbolem tego starcia jest scena na Via Appia i zakończenie epilogu, w którym Neron przemija, a bazylika Piotra trwa.
Tyrania i władza
Neron jest władcą, który nie zna żadnych granic. Zabił matkę, żonę i brata, a sam uważa się przede wszystkim za artystę. Dla efektu artystycznego gotów jest patrzeć na płonące miasto, a cudzy ból traktuje jak widowisko. Dworzanie schlebiają mu ze strachu, a Tygellin podsyca jego okrucieństwo. Powieść pokazuje, jak władza absolutna niszczy zarówno poddanych, jak i samego władcę, który ginie opuszczony przez wszystkich.
Wiara i męczeństwo
Chrześcijanie idą na śmierć ze śpiewem, a ich spokój wprawia w zdumienie widzów i samych katów. Z czasem lud zaczyna się zastanawiać, jaki Bóg daje taką siłę. Wiara pomaga Winicjuszowi przetrwać uwięzienie Ligii, a apostoł Piotr, pytając Chrystusa, dokąd idzie, rozumie, że jego miejsce jest w Rzymie, wśród cierpiących. Męczeństwo okazuje się w powieści początkiem zwycięstwa.
Przebaczenie
Chrześcijanie wybaczają Winicjuszowi, który chciał porwać Ligię, i Chilonowi, który zniszczył rodzinę Glauka. Dla Rzymian takie zachowanie jest niepojęte, bo zemstę uważają za coś słusznego. Najmocniejszą sceną jest przebaczenie, którego płonący Glaukus udziela Chilonowi. Pod jego wpływem zdrajca się nawraca i daje świadectwo prawdzie, choć wie, że za to zginie.
Piękno i śmierć
Petroniusz jest estetą, który ceni tylko piękno, dowcip i przyjemność. Nie wierzy w bogów ani w Chrystusa, ale brzydzi się okrucieństwem i złym gustem Nerona. Jego śmierć w Kume, wśród kwiatów, muzyki i przyjaciół, jest ostatnim gestem pięknego świata starożytnego. Narrator mówi, że z Petroniuszem ginie poezja i piękność tamtego świata, któremu brakowało jednak miłości i nadziei.