Streszczenie — Przygody Tomka Sawyera

Tomek Sawyer, sierota wychowywany przez ciotkę Polly w miasteczku St. Petersburg nad Missisipi, unika szkoły i pracy. Podstępem każe kolegom pobielić za siebie parkan i zakochuje się w nowej uczennicy, Becky Thatcher. Pewnej nocy razem z Huckiem Finnem widzi na cmentarzu, jak Indianin Joe zabija doktora Robinsona i zrzuca winę na pijanego Muffa Pottera. Chłopcy uciekają na wyspę Jacksona i zjawiają się na własnym pogrzebie. Na procesie Tomek wyznaje prawdę, a Joe ucieka. Później Tomek i Becky gubią się w jaskini. Po ich ocaleniu Joe umiera w zamkniętej jaskini, a Tomek i Huck odnajdują jego skarb.

Wstęp

Autor pisze, że większość opisanych przygód zdarzyła się naprawdę, w jednej czy dwóch sam brał udział. Huck Finn jest portretem prawdziwego chłopca, a Tomek łączy cechy trzech znanych mu chłopców. Książkę napisał dla młodzieży, ale chce też przypomnieć dorosłym, jacy byli w dzieciństwie.

Rozdział I

Ciotka Polly szuka Tomka i łapie go w spiżarni na wyjadaniu konfitur. Chłopiec woła, żeby się obejrzała, i ucieka przez parkan. Ciotka śmieje się i wyrzuca sobie, że jest dla niego zbyt łagodna, bo to syn jej zmarłej siostry. Tomek idzie na wagary i kąpie się w rzece. Przy kolacji ciotka sprawdza, czy ma suchą koszulę i przyszyty kołnierzyk, ale Sid zauważa, że kołnierzyk jest przyszyty czarną nitką zamiast białej. Wieczorem Tomek bije się z obcym, elegancko ubranym chłopcem. Wraca późno przez okno, a ciotka postanawia ukarać go ciężką pracą w wolny dzień.

Rozdział II

W sobotę Tomek ma pobielić wapnem długi parkan. Próbuje przekupić Jima, czarnoskórego chłopca, który idzie po wodę, ale ciotka przegania Jima pantoflem. Gdy nadchodzi Ben Rogers, który bawi się w parowiec, Tomek maluje z udawanym zachwytem. Mówi, że nie codziennie trafia się gratka malowania parkanu. Ben oddaje mu jabłko za prawo do pracy, a po nim kolejni chłopcy płacą latawcem, zdechłym szczurem, kulkami i dziesiątkami drobiazgów. Wieczorem parkan ma trzy warstwy wapna, a Tomek jest bogaczem. Narrator stwierdza, że pracą jest to, co musimy robić, a przyjemnością to, czego robić nie musimy.

Rozdział III

Zdumiona ciotka daje Tomkowi jabłko i pozwala mu iść się bawić. Tomek obrzuca Sida grudkami gliny i biegnie na rynek, gdzie jako generał prowadzi armię chłopców przeciw armii Joe Harpera. W ogrodzie Jeffa Thatchera widzi nową dziewczynkę z jasnymi warkoczami i od razu zapomina o Amy Lawrence. Dziewczynka rzuca mu przez parkan stokrotkę. Przy kolacji Sid tłucze cukierniczkę, ale ciotka bije Tomka i nie chce przyznać się do pomyłki. Obrażony Tomek idzie nad rzekę, a późnym wieczorem kładzie się pod oknem nieznajomej. Służąca wylewa na niego wodę, a on wybija kamieniem szybę.

Rozdział IV

W niedzielę Mary pomaga Tomkowi nauczyć się wersetów z Biblii i daje mu w nagrodę scyzoryk marki Barlow. W szkółce niedzielnej za wyuczone wersety dostaje się kolorowe kartki, a za dziesięć żółtych Biblię. Tomek skupuje od kolegów kartki za skarby zdobyte przy parkanie. Do kościoła przychodzi sędzia okręgowy Thatcher z żoną i córką, czyli dziewczynką z ogrodu. Gdy dyrektor Walters i nauczyciele popisują się przed gościem, Tomek przedstawia komplet kartek i żąda Biblii. Sędzia pyta go o imiona dwóch pierwszych apostołów. Tomek milczy, a gdy o to samo pyta go żona sędziego, odpowiada „Dawid i Goliat”.

Rozdział V

Na nabożeństwie zbierają się wszyscy mieszkańcy, a wśród nich wdowa Douglas, właścicielka jedynej willi w mieście, i wzorowy Willie Mufferson. Pastor Sprague czyta długie ogłoszenia, modli się i wygłasza nudne kazanie. Tomek łapie muchę, a potem wypuszcza z pudełka czarnego chrząszcza, „szczypawkę”. Chrząszcz upada na środek kościoła. Bawi się nim zabłąkany pudel, a gdy w końcu na nim siada, z wyciem obiega cały kościół i zostaje wyrzucony przez okno. Wierni ledwo powstrzymują śmiech.

Rozdział VI

W poniedziałek Tomek udaje, że umiera z bólu palca u nogi, ale ciotka szybko poznaje się na podstępie i wyrywa mu chwiejący się ząb. Po drodze do szkoły Tomek spotyka Hucka Finna, syna miejscowego pijaka, któremu zazdroszczą wszyscy chłopcy. Huck niesie zdechłego kota, którym chce usunąć brodawki o północy na cmentarzu, przy grobie pochowanego w sobotę Hossa Williamsa. Umawiają się na noc. Tomek wymienia swój ząb na kleszcza Hucka. W szkole przyznaje się, że spóźnił się, bo rozmawiał z Huckiem. Za karę dostaje lanie i musi usiąść wśród dziewcząt, akurat obok nowej uczennicy. Podsuwa jej brzoskwinię i rysuje dla niej na tabliczce. Dowiaduje się, że ma na imię Becky Thatcher, i pisze jej „Kocham cię”, za co nauczyciel prowadzi go za ucho na miejsce.

Rozdział VII

Tomek nie może skupić się na lekcji i bawi się z Joe Harperem kleszczem na tabliczce, aż obaj dostają lanie. W południe Tomek i Becky wracają do pustej szkoły. Tomek namawia ją na zaręczyny i pocałunek, ale wygaduje się, że wcześniej był zaręczony z Amy Lawrence. Becky płacze i odrzuca jego najcenniejszy skarb, mosiężną gałkę. Tomek odchodzi i nie wraca już do szkoły.

Rozdział VIII

Tomek idzie do lasu za willą wdowy Douglas i myśli o śmierci. Potem postanawia zostać piratem, Czarnym Mścicielem Hiszpańskich Wód. Odkopuje skrytkę z kulką, ale zaklęcie, które miało przywołać wszystkie zgubione kulki, zawodzi. Tomek uznaje, że przeszkodziła mu czarownica. Z Joe Harperem bawi się w Robin Hooda według książki, którą obaj znają na pamięć. Gdy Robin Hood ma umrzeć, Tomek pada na pokrzywy.

Rozdział IX

Nocą Huck miauczy pod oknem i chłopcy idą na cmentarz. Ukryci za wiązami widzą, jak doktor Robinson każe Muffowi Potterowi i Indianinowi Joe wykopać zwłoki Hossa Williamsa. Joe żąda dodatkowych pieniędzy i przypomina, że przed pięciu laty ojciec doktora kazał zamknąć go jako włóczęgę. Wybucha bójka. Doktor ogłusza Pottera wiekiem trumny, a Joe zabija doktora nożem Pottera. Chłopcy uciekają. Joe wkłada nóż w rękę nieprzytomnego Pottera, a gdy ten się ocknie, wmawia mu, że zabił po pijanemu. Obiecuje, że go nie wyda.

Rozdział X

Chłopcy chowają się w starej garbarni. Wiedzą, że jeśli zdradzą Indianina, ten ich zabije. Tomek pisze na deszczułce przysięgę milczenia, a obaj podpisują ją krwią. Wtem pod murem zaczyna wyć obcy pies, co według przesądu wróży śmierć. Okazuje się, że pies wyje nad śpiącym Muffem Potterem. Rano okazuje się, że Sid tylko udawał, że śpi, i domownicy wiedzą o nocnej wyprawie. Ciotka nie bije chłopca, tylko płacze, co boli go bardziej niż lanie. W szkole Tomek znajduje na ławce zwróconą przez Becky mosiężną gałkę.

Rozdział XI

W południe miasteczko dowiaduje się o morderstwie. Przy ciele znaleziono nóż Pottera. Wszyscy idą na cmentarz, a szeryf przyprowadza Pottera, który sam wrócił na miejsce. Indianin Joe spokojnie zeznaje, że to Potter zabił. Chłopcy uznają, że Joe sprzedał duszę diabłu, skoro nie poraził go grom. Tomek mówi przez sen „To krew!”, co słyszy Sid. Ciotka uważa, że to z przejęcia morderstwem. Przez tydzień Tomek udaje ból zębów i obwiązuje twarz chustką. Potajemnie podaje Potterowi drobne prezenty przez kraty więzienia.

Rozdział XII

Becky jest chora i nie przychodzi do szkoły. Tomek traci humor, a ciotka leczy go zimnymi kąpielami, owsianką i cudownymi lekami z gazet. W końcu daje mu „mordercę cierpień”, palący płyn. Tomek udaje, że go uwielbia, a lekarstwo wylewa do dziury w podłodze. Pewnego dnia wlewa łyżkę do pyszczka kota Piotrusia, który szaleje po pokoju i wyskakuje przez okno z doniczkami. Ciotka rozumie, że jeśli lek był okrutny dla kota, mógł być okrutny i dla chłopca. Gdy Becky wraca, Tomek popisuje się przed nią, a ona mówi z pogardą, że niektórym się zdaje, że są bardzo interesujący.

Rozdział XIII

Tomek czuje się odrzucony przez wszystkich i postanawia zostać przestępcą. Spotyka Joe Harpera, którego matka zbiła za śmietanę, której nie wypił. Razem z Huckiem postanawiają zostać piratami na wyspie Jacksona. O północy spotykają się nad rzeką z prowiantem. Tomek przynosi szynkę, Joe słoninę, a Huck kociołek i tytoń. Chłopcy przybierają przydomki Czarny Mściciel Hiszpańskich Wód, Krwawa Ręka i Postrach Mórz. Zabierają cudzą tratwę i nad ranem lądują na wyspie. Przy ognisku Huck pali fajkę, a Tomek i Joe dręczą się sumieniem z powodu kradzieży.

Rozdział XIV

Rano piraci kąpią się, łowią ryby i badają wyspę. Woda porywa im tratwę. Po południu słyszą huk armaty i widzą parowiec szukający topielców. Rozumieją, że szuka się ich samych, i cieszą się swoją sławą. Wieczorem Joe przebąkuje o powrocie, ale Tomek go wyśmiewa. W nocy Tomek pisze coś na dwóch kawałkach kory. Jeden wkłada do kapelusza Joego razem ze swoimi skarbami, drugi chowa do kieszeni i znika.

Rozdział XV

Tomek przechodzi w bród i przepływa na przeciwległy brzeg, potem ukryty w łódce przy promie przeprawia się do miasteczka. Wchodzi do domu i chowa się pod łóżkiem. Słyszy, jak ciotka Polly i pani Harper opłakują synów, a pani Harper przyznaje, że sama wylała skwaśniałą śmietanę. Sid mówi, że Tomkowi jest teraz lepiej, ale ciotka go karci. Tomek dowiaduje się, że w niedzielę ma się odbyć nabożeństwo żałobne. Gdy ciotka zasypia, chce położyć przy niej korę z wiadomością, ale się rozmyśla, całuje ją i wraca łódką na wyspę. Joe właśnie broni go przed Huckiem.

Rozdział XVI

Piraci zbierają żółwie jaja, kąpią się i urządzają cyrk. Tomek pisze na piasku imię Becky. Joe i Huck tęsknią za domem i odchodzą. Tomek dogania ich i wyjawia swój tajny plan, który ich zachwyca. Po obiedzie Tomek i Joe uczą się palić fajkę. Wkrótce obaj blednieją i idą „szukać zgubionego scyzoryka”. Wieczorem odmawiają kolejnej fajki.

Rozdział XVII

W nocy nad wyspą przechodzi straszna burza. Wicher zrywa namiot, a chłopcy chronią się pod dębem nad brzegiem. Platan, pod którym zwykle spali, zostaje powalony przez piorun. Ogień przetrwał pod kłodą, więc rozpalają go na nowo i suszą się do rana. Następnego dnia, by przegonić tęsknotę, bawią się w Indian, malują się błotem i palą fajkę pokoju, tym razem już bez mdłości.

Rozdział XVIII

W miasteczku panuje żałoba. Becky żałuje, że oddała gałkę, i płacze na szkolnym podwórku. Dzieci spierają się, kto ostatni widział zaginionych. W niedzielę kościół jest pełen. Pastor wygłasza wzruszające kazanie o zaletach zmarłych chłopców i wszyscy płaczą. Nagle środkiem kościoła wchodzą Tomek, Joe i Huck, którzy wysłuchali mowy pogrzebowej z nieużywanej galerii. Rodziny rzucają się na nich, a Tomek dopomina się, by ktoś ucieszył się też z Hucka. Ciotka Polly czule go wita, a cały kościół śpiewa hymn dziękczynny.

Rozdział XIX

Tajnym planem Tomka było właśnie zjawić się na własnym pogrzebie. W poniedziałek ciotka ma żal, że nie dał jej znać, że żyje. Tomek opowiada jej swój rzekomy sen ze środowej nocy, powtarzając szczegóły rozmowy, którą podsłuchał spod łóżka. Ciotka uznaje sen za proroczy i biegnie z nowiną do pani Harper. W szkole Tomek i Joe są bohaterami. Tomek ostentacyjnie rozmawia z Amy Lawrence, a Becky zaprasza na piknik wszystkich poza nimi. Potem ogląda książkę z obrazkami z Alfredem Temple, eleganckim chłopcem, z którym Tomek bił się w pierwszym rozdziale. Gdy Tomek znika, Becky odpycha Alfreda. Rozgniewany Alfred zalewa atramentem zeszyt Tomka. Becky to widzi, ale postanawia nic nie mówić.

Rozdział XX

Ciotka wie już od pani Harper, że Tomek naprawdę był w domu tamtej nocy, i ma żal, że ją ośmieszył. Tomek tłumaczy, że przyszedł, by dać znać, że żyją, i że ją pocałował. Ciotka nie wierzy, ale chce wierzyć. Gdy chłopiec wychodzi, długo się waha, a w końcu sięga do kieszeni jego pirackiej kurtki. Znajduje korę z wiadomością i ze łzami mówi, że przebaczyłaby mu choćby milion grzechów.

Rozdział XXI

Tomek przeprasza Becky, ale ona odpowiada mu chłodno. Pan Dobbins, nauczyciel, który kiedyś chciał zostać lekarzem, trzyma w szufladzie tajemniczą książkę. Becky zastaje klucz w zamku i ogląda książkę o anatomii. Gdy w drzwiach staje Tomek, dziewczynka ze strachu rozdziera kartkę z ilustracją. Najpierw Tomek dostaje lanie za zalany atramentem zeszyt, a Becky milczy. Potem nauczyciel odkrywa podartą książkę i pyta po kolei uczniów. Gdy dochodzi do bladej ze strachu Becky, Tomek wstaje i woła, że to on podarł książkę. Dostaje lanie i karę zostania po lekcjach. Becky czeka na niego i wyznaje wszystko.

Rozdział XXII

Przed wakacjami pan Dobbins jest coraz surowszy, więc chłopcy szykują zemstę z synem lakiernika, u którego nauczyciel się stołuje. Na wieczorze egzaminacyjnym dzieci deklamują wiersze. Tomek zaczyna „O, daj mi wolność lub śmierć daj!”, ale dostaje tremy i schodzi ze sceny. Panny czytają napuszone wypracowania z morałami. Podpity nauczyciel rysuje na tablicy mapę Ameryki, a z otworu w suficie zjeżdża na sznurku kot i zrywa mu perukę. Łysina nauczyciela okazuje się pomalowana na złoto przez syna lakiernika. Zaczynają się wakacje.

Rozdział XXIII

Tomek wstępuje do stowarzyszenia młodych abstynentów dla czerwonej szarfy, ale przyrzeczenie, że nie będzie palił i klął, budzi w nim ochotę na jedno i drugie. Czeka na pogrzeb sędziego Frazera, by pokazać się w szarfie, a gdy sędziemu się poprawia, występuje ze stowarzyszenia. Tej nocy sędzia umiera. Wakacje okazują się nudne. Czwarty Lipca psuje deszcz, a Becky wyjeżdża z rodzicami do Konstantynopola. Tomek choruje na odrę. Gdy wstaje, całe miasteczko przeżywa odrodzenie religijne i nawet Huck cytuje Biblię. W nocy przychodzi burza, a Tomek jest pewien, że to kara za jego grzechy. Choroba wraca na trzy tygodnie.

Rozdział XXIV

Zaczyna się proces Muffa Pottera. Tomek i Huck jeszcze raz przysięgają milczeć. Przez kraty więzienia podają Potterowi tytoń i zapałki. Potter dziękuje im, że jako jedyni o nim nie zapomnieli, i przestrzega ich przed piciem. Przez dwa dni wszystko świadczy przeciw niemu. Ostatniego dnia kolejni świadkowie obciążają Pottera, a jego obrońca nie zadaje im żadnych pytań. W końcu wzywa Tomasza Sawyera. Tomek zeznaje, że w noc siedemnastego czerwca był z kotem na cmentarzu, i opowiada, co widział. Gdy dochodzi do noża w ręce Indianina, Joe wyskakuje przez okno i znika.

Rozdział XXV

Tomek jest bohaterem, a gazeta pisze o nim. Miasteczko wychwala teraz Muffa Pottera tak samo, jak wcześniej go przeklinało. Noce Tomka są jednak pełne strachu przed zemstą Joego. Huck boi się, że jego udział wyjdzie na jaw, bo Tomek w nocy przed rozprawą wszystko opowiedział adwokatowi. Wyznaczono nagrody za złapanie Joego, a detektyw z St. Louis wraca do domu tylko z „tropem”.

Rozdział XXVI

Tomek zapala się do szukania zakopanych skarbów i namawia Hucka. Opowiada mu, że zbójcy zakopują skarby na wyspach, pod uschniętymi drzewami i w nawiedzonych domach. Chłopcy rozmawiają, co zrobią z pieniędzmi. Huck kupowałby tort i chodził do cyrku, a Tomek chce się ożenić. Kopią pod uschniętym drzewem na wzgórzu, a w nocy w miejscu, gdzie pada cień księżyca, ale nic nie znajdują. Postanawiają szukać w nawiedzonym domu w dolinie.

Rozdział XXVII

W piątek chłopcy nie idą do nawiedzonego domu, bo piątek przynosi pecha. W sobotę wchodzą do środka i zaglądają na piętro. Wtedy wchodzi dwóch mężczyzn, głuchoniemy stary Hiszpan i obdarty włóczęga. „Hiszpan” odzywa się głosem Indianina Joe. Bandyci chcą zakopać swoje srebro, a przy kopaniu znajdują skrzynię pełną złota. Na łopacie chłopców widzą świeżą ziemię, więc postanawiają zabrać skarb do „numeru drugiego, pod krzyżem”. Joe chce sprawdzić piętro, ale schody się pod nim zarywają. Bandyci odchodzą ze skrzynią, a chłopcy boją się, że zemsta, o której mówił Joe, dotyczy ich.

Rozdział XXVIII

Tomek budzi się z wrażeniem, że wszystko mu się śniło, ale Huck potwierdza przygodę. Chłopcy zgadują, że „numer drugi” to pokój w gospodzie. W gorszej z dwóch gospód pokój numer dwa jest stale zamknięty, a syn właściciela myśli, że tam straszy. Tylne drzwi wychodzą na ślepą uliczkę przy starej cegielni. Chłopcy postanawiają zebrać klucze, a Huck ma śledzić Indianina.

Rozdział XXIX

Kilka nocy jest zbyt jasnych. W czwartek Tomek z latarnią ciotki wchodzi w ślepą uliczkę i odkrywa, że drzwi pokoju są otwarte. Na podłodze śpi pijany Indianin Joe z plastrem na oku, obok stoją butelki i beczki. Tomek ucieka. Chłopcy rozumieją, że w gospodzie dla abstynentów „straszy” wódka. Postanawiają zabrać skrzynię, gdy Joe wyjdzie, a Huck obiecuje czuwać co noc. Sypia w stodole Bena Rogersa i czasem jada z jedną miską z czarnoskórym wujem Jake’em.

Rozdział XXX

Do miasta wracają Thatcherowie, a Becky wymusza na matce obiecany od dawna piknik. Ma nocować u Susy Harper, ale Tomek namawia ją na nocleg u wdowy Douglas, która zawsze ma lody. Statek zawozi dzieci do zatoki trzy kilometry powyżej miasta. Wieczorem zwiedzają jaskinię McDougala, ogromny labirynt korytarzy, i wracają statkiem po ciemku. Tymczasem Huck widzi dwóch mężczyzn wynoszących coś z gospody i idzie za nimi na wzgórze Cardiff. Pod ogrodzeniem wdowy Douglas słyszy, że Joe chce okaleczyć wdowę, bo jej zmarły mąż kazał go publicznie wychłostać. Huck biegnie po pomoc do starego Walijczyka i jego synów. Słyszy strzały i ucieka.

Rozdział XXXI

O świcie Walijczyk przyjmuje Hucka serdecznie. Opowiada, że kichnął, gdy podchodzili, i bandyci uciekli. Huck wygaduje się, że „głuchoniemy” mówił, i wyznaje, że to Indianin Joe. Prosi, by nikt się nie dowiedział o jego udziale. W kościele pani Thatcher dowiaduje się, że Becky nie nocowała u Harperów, a ciotka Polly, że nie ma Tomka. Ponad stu mężczyzn rusza do jaskini. Na ścianie znajdują ich imiona wypisane dymem świecy i wstążkę Becky. Huck leży w gorączce u Walijczyka, a opiekuje się nim wdowa Douglas. Po trzech dniach poszukiwań miasteczko traci nadzieję.

Rozdział XXXII

W jaskini Tomek i Becky oddzielają się od innych. Zachwyceni podziemnym wodospadem, stalaktytami i jeziorem zapuszczają się coraz głębiej. Uciekając przed nietoperzami, gubią drogę. Tomek oszczędza świece, a Becky traci nadzieję. Dzielą się kawałkiem ciasta, który Becky schowała jako „placek weselny”. Ostatni ogarek gaśnie. W ciemności słyszą dalekie głosy, ale nie mogą do nich dojść. Tomek bada korytarze, rozwijając sznurek od latawca, i nagle widzi rękę ze świecą. To Indianin Joe, który ucieka, nie poznając go. Becky jest tak słaba, że prosi Tomka tylko o to, by przy jej śmierci trzymał ją za rękę.

Rozdział XXXIII

We wtorek w nocy dzwony ogłaszają, że dzieci się odnalazły. Tomek opowiada, jak w trzecim korytarzu zobaczył światło dzienne i przez wąski otwór wyjrzał nad Missisipi, pięć kilometrów od wejścia do jaskini. Ludzie z łodzi zabrali dzieci, nakarmili je i nocą odwieźli do miasta. Tomek i Becky długo dochodzą do siebie. W rzece znaleziono utopionego towarzysza Indianina. Po dwóch tygodniach sędzia Thatcher mówi Tomkowi, że kazał okuć drzwi jaskini żelazem i zamknąć je na trzy zamki. Tomek blednie i woła, że w jaskini jest Indianin Joe.

Rozdział XXXIV

Po otwarciu drzwi znajdują martwego Indianina tuż przy progu. Joe próbował zestrugać go nożem. Zmarł z głodu i pragnienia. Pił wodę z kamienia, do którego co dwadzieścia minut kapała jedna kropla. Zostaje pochowany przy wejściu do jaskini. Tomek mówi Huckowi, że skarb jest w jaskini. Płyną łódką do otworu, przez który wyszedł z Becky. Pod skałą ze znakiem krzyża odkopują ukryty korytarz i skrzynię z monetami, obok strzelby i stare mokasyny. Ładują złoto do worków i wiozą je wózkiem. Po drodze stary Walijczyk, pan Jones, zabiera ich na przyjęcie u wdowy Douglas.

Rozdział XXXV

Huck chce uciec przez okno, bo nie znosi tłumu. Sid zdradza, że pan Jones przygotował niespodziankę, czyli ujawnienie roli Hucka, i chwali się, że ją wygadał. Tomek wyrzuca go za drzwi. Przy kolacji wdowa ogłasza, że weźmie Hucka na wychowanie. Tomek oświadcza, że Huck jest bogaty, i wysypuje na stół złoto. Po przeliczeniu okazuje się, że jest go ponad dwanaście tysięcy dolarów.

Rozdział XXXVI

Miasteczko szaleje i rozbiera wszystkie nawiedzone domy w poszukiwaniu skarbów. Pieniądze chłopców zostają ulokowane na procent, co daje każdemu dolara w dzień powszedni i pół dolara w niedzielę. Sędzia Thatcher uznaje kłamstwo Tomka w sprawie podartej książki za szlachetne i chce posłać go do akademii wojskowej i na studia prawnicze. Huck mieszka u wdowy, ale po trzech tygodniach ucieka i chowa się w beczce za rzeźnią. Tomek przekonuje go do powrotu. Obiecuje przyjąć go do swojej bandy zbójców, jeśli wytrzyma u wdowy i nauczy się dobrych manier.

Posłowie

Autor kończy opowieść, bo to przygody chłopca, a dalej byłyby to już przygody mężczyzny. Dodaje, że większość postaci jeszcze żyje i jest szczęśliwa, a może kiedyś opisze, kim wyrośli.