Problematyka — Podróże z Herodotem
Motywy, symbole i interpretacja — z odwołaniem do konkretnych scen utworu.
Spotkanie z Innym
Każda podróż narratora jest spotkaniem z ludźmi innej kultury. W Indiach dowiaduje się, że bez znajomości języka obcy kraj pozostaje zamknięty. W Chinach widzi, jak mur i tłumacz oddzielają go od ludzi. W Afryce przekonuje się, że kontynent składa się z setek ludów o różnych bogach i zwyczajach. Herodot jest dla niego wzorem, bo opisywał obce ludy z ciekawością, bez pogardy, i wierzył, że różne kultury mogą żyć obok siebie.
Podróż jako poznanie
Dla narratora podróż zaczyna się na długo przed wyjazdem i nie kończy się po powrocie. Wymaga przygotowania i cierpliwości. Pierwsza wyprawa do Indii pokazuje mu, jak niewiele wie. Kolejne uczą go, że poznawanie świata to praca na całe życie. Z czasem podróż w przestrzeni zamienia się w podróż w czasie, do świata Herodota.
Zawód reportera
Książka jest opowieścią o tym, jak się zostaje reporterem. Narrator uczy się słuchać ludzi, pytać, obserwować gesty i sprawdzać informacje. Krytykuje dziennikarzy, którzy gonią za efektownym obrazem i nie pytają o przyczyny. W Herodocie widzi pierwszego reportera, który zbierał relacje w drodze, porównywał je i zaznaczał, czego nie jest pewien.
Historia i pamięć
Narrator za Herodotem zastanawia się, czym jest historia. Przekonuje się, że każdy zapamiętuje to, co mu odpowiada, więc jedno wydarzenie ma wiele wersji. Herodot spisywał opowieści, żeby nie zginęły. Książka pokazuje też, jak przeszłość tłumaczy teraźniejszość. Zamach w Algierze, rewolucja w Iranie czy wojna w Kongu przypominają spory i podboje sprzed dwudziestu pięciu wieków.
Władza i los
Opowieści z Dziejów dotyczą władców, którzy chcą zdobyć cały świat i przegrywają. Krezus traci państwo przez pychę, Cyrus ginie z rąk Tomyris, Dariusz wycofuje się przed Scytami, Kserkses przegrywa wojnę z Grecją. Narrator wyprowadza z nich zasady o zemście, nietrwałym szczęściu i przeznaczeniu. Porównuje despotyzm Persji z demokracją Aten, a dyktatury, które sam oglądał, z tyraniami opisanymi przez Herodota.
Wolność i cenzura
Młody narrator żyje w kraju, z którego trudno wyjechać, a książki trafiają do czytelników dopiero po zgodzie cenzury. Dlatego granica jest dla niego czymś tajemniczym, a Dzieje otwierają mu świat. W Chinach i Egipcie obserwuje kontrolę i donosicielstwo. Pochwała greckiej wolności, którą znajduje u Herodota, ma dla niego znaczenie osobiste.