Streszczenie — Oskar i pani Róża

Dziesięcioletni Oskar leży w szpitalu chory na białaczkę. Po nieudanym przeszczepie lekarze nie mogą go już uratować. Chłopiec podsłuchuje rozmowę doktora Düsseldorfa z rodzicami i dowiaduje się, że umrze. Jedyną osobą, która rozmawia z nim szczerze, jest pani Róża, starsza wolontariuszka. Namawia go, by pisał listy do Boga i każdy z ostatnich dwunastu dni grudnia przeżywał jak dziesięć lat. Oskar zakochuje się w Peggy Blue, uważa ją za żonę, kłóci się z nią i godzi. W Boże Narodzenie ucieka do domu pani Róży i godzi się z rodzicami. Z czasem odkrywa, że świat trzeba oglądać tak, jakby widziało się go pierwszy raz. Ostatni list pisze pani Róża po śmierci chłopca.

List 1

Oskar przedstawia się Bogu. Ma dziesięć lat, a koledzy wołają na niego Jajogłowy, bo po leczeniu wypadły mu włosy. Uprzedza, że nigdy w Boga nie wierzył, więc pisze trochę po omacku. Do listu namówiła go pani Róża, którą nazywa Ciocią Różą. Wśród szpitalnych wolontariuszek jest najstarsza. Opowiada, że dawno temu występowała na ringu jako zapaśniczka, a przeciwniczki znały ją jako Dusicielkę z Langwedocji. Od nieudanej operacji lekarz chodzi przy Oskarze z posępną miną, a pytania o śmierć dorośli puszczają mimo uszu. Pani Róża jako jedyna podejmuje ten temat. Według niej Bóg różni się od Świętego Mikołaja tym, że nie przynosi zabawek. Można Go prosić o jedną rzecz dziennie, ale wyłącznie o coś dla ducha. Oskar kończy list pytaniem, czy wyzdrowieje.

List 2

Rodzice mieszkają daleko i przyjeżdżają do Oskara tylko w niedziele, więc chłopiec dziwi się, gdy zjawiają się w zwykły dzień. Idzie ich poszukać i pod drzwiami gabinetu doktora Düsseldorfa słyszy, że nie da się go uratować. Matka płacze, a rodzice postanawiają odjechać bez spotkania z synem, żeby nie oglądał ich w takim stanie. Oskar kryje się w schowku na szczotki. Szuka go cały oddział, a kiedy wreszcie ktoś go znajduje, chłopiec chce rozmawiać wyłącznie z panią Różą. Wykrzykuje przy niej, że nienawidzi rodziców i że są tchórzami. Wolontariuszka nie każe mu przestać i pozwala mu wyrzucić z siebie całą złość. Doktor pozwala jej odwiedzać Oskara codziennie przez dwanaście dni, a chłopiec rozumie, że tyle właśnie mu zostało. Pani Róża przytacza dawne wierzenie, według którego z ostatnich dwunastu dni grudnia można wyczytać pogodę na cały następny rok. Proponuje Oskarowi zabawę w tym duchu. Każdy kolejny dzień ma dla niego znaczyć dziesięć lat. Na koniec chłopiec prosi Boga, by go odwiedził.

List 3

Według nowej rachuby Oskar jest nastolatkiem. Zwierza się pani Róży, że podoba mu się Peggy Blue. Dziewczynka ma przez chorobę niebieskawą skórę i czeka na operację. Oskar idzie zaproponować jej nocną ochronę przed duchami, lecz uprzedza go Pop Corn. Oznajmia, że Peggy jest pod jego opieką, a Oskarowi każe zająć się Chinką. Chinka całuje Oskara akurat wtedy, gdy przyjeżdżają jego rodzice. Zachowują się tak, jakby wczorajszej rozmowy z lekarzem w ogóle nie było, i obsypują syna prezentami. Oskar się nudzi i słucha przez słuchawki Dziadka do orzechów Czajkowskiego. Kiedy rodzice wyjeżdżają, pani Róża namawia go, żeby jeszcze raz spróbował szczęścia u Peggy. Tym razem chłopiec zabiera do niej nagranie Dziadka do orzechów. Muzyka bardzo się dziewczynce podoba i odtąd to Oskar, a nie Pop Corn, ma czuwać przy niej nocą. Wieczorem chłopiec pisze Bogu, że chciałby się z nią ożenić.

List 4

Oskar donosi, że on i Peggy są już małżeństwem. W nocy usłyszał krzyki i pobiegł jej bronić, pewny, że dręczą ją duchy. Krzyczał jednak Bekon, poparzony chłopiec, którego bolały rany. Peggy i tak poprosiła Oskara, żeby został. Długo rozmawiali, tulili się i w końcu zasnęli razem. Pielęgniarki, które rano znalazły dzieci w jednym łóżku, podniosły krzyk, a spokój przywróciła pani Róża. Potem wolontariuszka prowadzi Oskara do szpitalnej kaplicy. Chłopiec jest zaskoczony, gdy widzi ukrzyżowanego Jezusa, wychudzonego i pokrwawionego. Pani Róża odróżnia dwa rodzaje bólu. Cierpienie ciała trzeba przetrzymać, ale z cierpieniem duszy można sobie poradzić dzięki ufności. Zachęca też chłopca, żeby nie bał się śmierci. Później cała trójka pije razem herbatę. W liście Oskar prosi Boga o powodzenie operacji, która czeka Peggy następnego dnia.

List 5

Operacja Peggy trzyma Oskara w napięciu od rana. Żeby zabić czas, chłopiec wspomina Bernarda, pluszowego misia, którego kiedyś adoptował. Potem pyta panią Różę, czy nie chciałaby zostać adoptowana tak samo, a ona przyjmuje propozycję z radością. Zabieg się udaje i według lekarzy niebieska skóra dziewczynki będzie z dnia na dzień różowieć. Oskar poznaje teściów. Rozmawiają z nim jak z dorosłym, a wyjeżdżając, proszą go, żeby czuwał nad ich córką. Chłopiec czuje się prawdziwym mężem i członkiem rodziny. Według jego rachuby kończy ten dzień jako czterdziestolatek.

List 6

Lata między czterdziestką a pięćdziesiątką przynoszą Oskarowi zamęt. Peggy słyszy o dawnym pocałunku Oskara z Chinką. Obraża się, zrywa z nim i trzyma teraz z Sandrine. Oskar tłumaczy się bez skutku, a potem pozwala się wycałować Brigitte, dziewczynce z zespołem Downa. Widzi to Einstein i wiadomość szybko obiega oddział. Na całym piętrze mówi się odtąd, że Oskar ugania się za dziewczynami. Zmartwiony opowiada o wszystkim pani Róży. Ta uspokaja go, że mężczyźni w średnim wieku często przeżywają podobne rozterki. Według niej Oskar powinien teraz odzyskać Peggy, bo to ją naprawdę kocha. Wieczorem chłopiec pisze do Boga z prośbą, by pomógł mu się z nią pogodzić. Zbliża się Boże Narodzenie.

List 7

Jest Boże Narodzenie. Oskar zapewnia Peggy o swojej miłości i dziewczynka przestaje się gniewać. Na wieczór zapowiedzieli się jednak rodzice, a chłopiec nie chce spędzać z nimi świąt. Bekon, Einstein i Pop Corn pomagają mu wymknąć się z oddziału. Oskar kryje się w samochodzie pani Róży, a ona, nic nie wiedząc, odjeżdża do domu. Gdy zmarznięty chłopiec puka do jej drzwi, wolontariuszka jest w szoku. Częstuje go gorącą czekoladą i spokojnie z nim rozmawia. Przypomina, że śmierć czeka kiedyś każdego, także jego mamę i tatę. Mówi też, że rodzice bardzo go kochają i smucą się, bo nie umieją się z nim porozumieć. Oskar zgadza się w końcu, żeby do nich zadzwoniła. Rodzice przyjeżdżają i wieczór upływa w ciepłej, rodzinnej atmosferze. W liście Oskar prosi, żeby mama i tata zostali już na stałe tacy jak tej nocy.

List 8

Po sześćdziesiątce siły Oskara wyraźnie się wyczerpują. W prezencie od pani Róży dostaje małą figurkę Maryi, w której twarzy widzi rysy Peggy. Sama Peggy, która przyjeżdża do niego na wózku, nie widzi w tej figurce siebie.

List 9

Kwiat z Sahary, którym opiekuje się Oskar, w ciągu jednego dnia zakwita i więdnie. Chłopiec szuka w słowniku medycznym wyjaśnienia życia i śmierci, ale takich haseł tam nie ma. Pani Róża mówi mu, że to sprawy dla filozofów, a na największe pytania nikt nie zna pewnej odpowiedzi. Do sali zagląda też doktor Düsseldorf. Oskar dostrzega, że lekarz obwinia się o jego chorobę, i przekonuje go, że nie ma do tego powodu, bo zrobił wszystko, co było w jego mocy.

List 10

Rodzice zabierają wyleczoną Peggy do domu. Oskar wie, że to pożegnanie na zawsze. Czuje się stary, bo według gry ma już około osiemdziesięciu lat, i obraża się na Boga.

List 11

Dziewięćdziesięcioletni według gry Oskar jest bardzo słaby. O świcie patrzy na śnieg za oknem i czuje obecność Boga. Rozumie wtedy Jego sekret, którym jest codzienne patrzenie na świat z takim zachwytem, jakby widziało się go po raz pierwszy. Mimo słabości cieszy się, że żyje. Prosi, żeby ten sam sekret odkryli jego rodzice.

List 12

Stuletni Oskar ma coraz mniej sił, za to coraz więcej przemyśleń. Próbuje wyjaśnić rodzicom, jak zmienia się nasze spojrzenie na życie. Młody człowiek myśli, że ma przed sobą wieczność. Później narzeka, że życie jest za krótkie i mało warte. Dopiero na końcu rozumie, że dostał je tylko na chwilę, i zaczyna je szanować.

List 13

Ostatni list Oskara ma zaledwie kilka słów. Chłopiec liczy już sto dziesięć lat i pisze Bogu, że czuje zbliżającą się śmierć.

List pani Róży

Autorką czternastego listu jest pani Róża. Donosi Bogu o śmierci Oskara. Chłopiec zmarł, kiedy ona i rodzice wyszli na chwilę na kawę, jakby chciał oszczędzić im tego widoku. Pisze, że jej żal to nic wobec bólu rodziców. Jest wdzięczna, że mogła być przy Oskarze. Te dni dały jej mnóstwo radości i czułości, a jej wiara stała się dzięki nim mocniejsza.