Problematyka — Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa
Motywy, symbole i interpretacja — z odwołaniem do konkretnych scen utworu.
Wina, kara i odkupienie
Najważniejszy temat powieści. Edmund zdradza rodzeństwo z powodów zupełnie zwyczajnych: łakomstwa i zazdrości o pozycję starszego brata. Lewis nie robi z niego potwora — pokazuje, jak niewiele trzeba, żeby zwyczajne dziecko zaczęło kłamać, a potem brnęło dalej, bo już nie umie się wycofać.
Kluczowe jest jednak to, co następuje potem. Zgodnie z Głęboką Magią zdrajca należy do Czarownicy i Aslan tego prawa nie podważa — nie unieważnia winy Edmunda, tylko bierze jej skutki na siebie. Rozmowa lwa z chłopcem odbywa się na osobności i czytelnik nigdy nie dowiaduje się, co w niej padło. Ta dyskrecja jest celowa: wina zostaje zdjęta, ale nie zostaje wystawiona na widok publiczny.
Ofiara i alegoria chrześcijańska
Drugi plan powieści jest czytelny dla każdego, kto zna ewangeliczną opowieść: niewinny oddaje życie za winnego, zostaje wyszydzony i zabity na kamieniu, a o świcie wraca do życia, bo istnieje prawo starsze od tego, które go skazało. Świadkami są dwie kobiety, które zostają przy ciele do rana.
Lewis nigdzie tego nie nazywa i książka działa również bez tej wiedzy. Warto jednak wiedzieć, że autor był jednym z najbardziej znanych apologetów chrześcijaństwa swojego pokolenia i że sam określał Aslana nie jako alegorię Chrystusa, lecz jako odpowiedź na pytanie, jak Chrystus mógłby wyglądać w świecie takim jak Narnia.
Dobro, które nie jest bezpieczne
Aslan jest w powieści łagodny i groźny naraz. Pani Bobrowa mówi o nim wprost, że nie jest oswojonym lwem — i to zdanie organizuje całą konstrukcję postaci. Lewis konsekwentnie odrzuca wyobrażenie dobra jako czegoś miękkiego i przewidywalnego. Aslan bywa nieobliczalny, znika bez wyjaśnień i nie tłumaczy się ze swoich decyzji, a mimo to jest w tym świecie jedyną instancją, której można zaufać.
Wieczna zima jako obraz tyranii
Władza Białej Czarownicy nie polega na okrucieństwie wobec pojedynczych osób, tylko na zatrzymaniu czasu. Zawsze zima, nigdy święta — kraina jest zamrożona, a jej mieszkańcy zamienieni w kamienne posągi albo zmuszeni do donosicielstwa, jak faun Tumnus. To obraz tyranii, którą czytelnicy z 1950 roku rozpoznawali bez trudu, a najskuteczniejszym znakiem jej końca jest nie bitwa, lecz kapiąca z dachu woda.
Zaufanie i świadectwo
Pierwsza część książki nie jest o Narnii, tylko o tym, czy wierzyć Łucji. Rodzeństwo staje przed problemem, który profesor Kirke formułuje z całą powagą dorosłego logika: albo dziewczynka kłamie, albo zwariowała, albo mówi prawdę — i skoro nigdy nie kłamała i nie zwariowała, pozostaje trzecia możliwość. Ten trójczłonowy wywód jest ulubionym chwytem Lewisa i wraca w jego pismach filozoficznych.
Czas, dorastanie i powrót
Rodzeństwo spędza w Narnii wiele lat, dorasta, panuje i zapomina o Anglii — a wraca do domu w tej samej chwili, w której wyszło, i znów jako dzieci. Lewis mówi w ten sposób coś o naturze wyobraźni: doświadczenie z niej wyniesione zostaje, choć nie da się go pokazać nikomu z zewnątrz. Rada profesora na ostatniej stronie — że nie należy szukać tej samej drogi dwa razy — jest właściwym zakończeniem tej myśli.