Problematyka — Klub Pickwicka
Motywy, symbole i interpretacja — z odwołaniem do konkretnych scen utworu.
Dobroć, która się uczy
Na początku pan Pickwick jest poczciwym naiwniakiem. Zapisuje bzdury opowiadane przez woźnicę, wierzy łzom Joba Trottera i daje się wciągnąć w każdą pułapkę. Z czasem nie traci dobroci, ale nabiera mądrości. W więzieniu widzi prawdziwe cierpienie i rozumie, że świat nie jest wesołą wycieczką. Pomaga Jingle’owi, choć ten go oszukał, i w końcu płaci koszty, żeby uwolnić kobietę, która go oskarżyła. Pozostaje poczciwym człowiekiem, ale wie już, ile na świecie biedy.
Pan i sługa
Pan Pickwick jest wykształcony i zamożny, ale bezradny w zwykłym życiu. Sam Weller wychował się na ulicy, zna ludzi i ich sztuczki. Dlatego świetnie się uzupełniają. Ich więź przypomina przyjaźń Don Kichota z Sanczo Pansą. Najmocniej widać ją w więzieniu, kiedy Sam pozwala się aresztować, żeby nie opuścić swojego pana. Na końcu narrator mówi, że łączy ich przywiązanie, które tylko śmierć rozerwie.
Wymiar sprawiedliwości
Dickens ostro krytykuje angielskie sądy. Dodson i Fogg prowadzą sprawę pani Bardell dla zysku, a adwokat Buzfuz z dwóch liścików o kotletach robi dowód uczucia. Perker tłumaczy panu Pickwickowi, że przysięgli często zgadzają się na wyrok, byle zdążyć na obiad. Sędzia Nupkins w Ipswich dba głównie o własną wygodę. Więzienie za długi niszczy ludzi, którzy nie mogą zapłacić, a więzień sądu kanclerskiego umiera po dwudziestu latach oczekiwania.
Satyra na życie publiczne
Wybory w Eatanswill to kpina z polityki. Dwa stronnictwa różnią się tylko kolorami, gazety obrzucają się obelgami, kandydaci na pokaz całują niemowlęta, a głosy kupuje się za piwo i pieniądze. Uczone towarzystwa kłócą się latami o napis na kamieniu, który wyrył wiejski prostak, a pani Leo Hunter zbiera znakomitości jak trofea. Dickens śmieje się z próżności i z pozorów powagi.
Obłuda i oszustwo
W powieści roi się od oszustów. Jingle udaje dżentelmena i kapitana, Job Trotter płacze na zawołanie, a pastor Stiggins głosi wstrzemięźliwość, a sam upija się na zebraniu towarzystwa trzeźwości. Dodson i Fogg udają dobroczyńców wdowy, a w rzeczywistości liczą na koszty procesu. Oszuści kończą różnie. Jingle i Job naprawdę się zmieniają, a Stiggins dostaje od Tony’ego Wellera zasłużoną nauczkę. Dodson i Fogg wciąż mają mnóstwo pracy i dobrze na niej zarabiają.
Miłość i małżeństwo
Miłość jest w powieści źródłem komedii i szczęścia. Tupman zakochuje się bez skutku, a pani Bardell myli zwykłe pytanie z oświadczynami. Tony Weller ostrzega syna przed wdowami i przed małżeństwem, którego sam żałuje. Prawdziwe uczucia mają jednak szczęśliwe zakończenie. Winkle żeni się z Arabellą wbrew rodzinie, Snodgrass zdobywa Emily, a Sam czeka dwa lata na Mary. Pan Pickwick pozostaje starym kawalerem, ale cieszy się szczęściem młodych jak własnym.