Streszczenie — Hamlet
William Szekspir · streszczenie krótkie i szczegółowe, plan wydarzeń oraz odsyłacze do charakterystyk bohaterów.
Streszczenie krótkie
Duch zmarłego króla Danii wyjawia synowi, Hamletowi, że otruł go brat Klaudiusz, który przejął tron i poślubił wdowę. Hamlet przysięga zemstę, udaje szaleńca i każe aktorom zagrać sztukę o podobnym morderstwie. Reakcja króla potwierdza jego winę. W pokoju matki Hamlet przez pomyłkę zabija ukrytego Poloniusza. Klaudiusz wysyła go do Anglii z rozkazem stracenia, ale książę wraca. Ofelia, córka Poloniusza, popada w obłęd i tonie. Jej brat Laertes w zmowie z królem staje z Hamletem do pojedynku, w którym walczy zatrutą klingą. Giną królowa, Laertes, król i Hamlet, a władzę obejmuje norweski książę Fortynbras.
Streszczenie szczegółowe — Hamlet
Akt I
Na tarasie zamku w Elsynorze strażnicy Marcellus i Bernardo pokazują Horacemu ducha, podobnego do niedawno zmarłego króla Hamleta. Horacy tłumaczy, że Dania zbroi się, bo młody Fortynbras z Norwegii chce odebrać ziemie, które jego ojciec przegrał w pojedynku ze starym Hamletem. Duch znika o świcie, gdy pieje kogut, a przyjaciele postanawiają opowiedzieć o nim księciu.
Na dworze król Klaudiusz ogłasza ślub z Gertrudą, wdową po bracie, wysyła posłów do Norwegii i pozwala Laertesowi, synowi Poloniusza, wrócić do Paryża. Hamletowi odmawia powrotu na studia do Wittenbergi. Zostawszy sam, książę wyznaje w monologu, że brzydzi go świat i pośpiech matki, która poślubiła stryja miesiąc po pogrzebie. Horacy mówi mu o duchu.
Laertes ostrzega siostrę, Ofelię, przed zalotami Hamleta, a Poloniusz udziela synowi rad na drogę i zakazuje córce spotkań z księciem. W nocy Duch wzywa Hamleta na bok i wyznaje, że Klaudiusz otruł go we śnie w ogrodzie, wlewając mu do ucha jad. Żąda zemsty, ale każe oszczędzić Gertrudę. Hamlet zobowiązuje Horacego i Marcellusa do milczenia i uprzedza, że może udawać szaleńca.
Akt II
Poloniusz wysyła sługę Rajnolda do Paryża, by wybadał, jak żyje Laertes. Przerażona Ofelia opowiada ojcu, że Hamlet przyszedł do niej blady, w nieładzie i bez słowa odszedł. Poloniusz uznaje, że książę oszalał z miłości.
Król sprowadza dawnych kolegów Hamleta, Rozenkranca i Gildensterna, by odkryli przyczynę jego zmiany. Posłowie wracają z Norwegii: Fortynbras zrezygnował z ataku na Danię i prosi o zgodę na przemarsz przez Danię na Polskę. Poloniusz czyta list Hamleta do Ofelii i proponuje podsłuchać ich rozmowę. Hamlet kpi z niego („Słowa, słowa, słowa”), a Rozenkranc i Gildenstern przyznają, że przysłał ich król. Na zamek przybywają aktorzy. Hamlet każe im zagrać „Zabójstwo Gonzagi” z dopisanymi przez siebie wierszami i postanawia sprawdzić, czy Duch mówił prawdę.
Akt III
Klaudiusz i Poloniusz ukrywają się, a Ofelia ma porozmawiać z Hamletem. Książę rozmyśla nad tym, czy lepiej żyć i znosić cierpienie, czy umrzeć, i czego człowiek boi się po śmierci. Potem odtrąca Ofelię, każąc jej iść do klasztoru. Król nie wierzy w miłosny obłęd i postanawia wysłać bratanka do Anglii.
Hamlet uczy aktorów, jak grać, i prosi Horacego, by obserwował króla. W czasie przedstawienia, które książę nazywa „Łapką na myszy”, aktor wlewa truciznę do ucha śpiącego króla. Klaudiusz wstaje i przerywa widowisko. Hamlet ma już pewność.
Król każe Rozenkrancowi i Gildensternowi zabrać Hamleta do Anglii. Zostawszy sam, próbuje się modlić, ale nie potrafi żałować zbrodni, której owoce zatrzymuje. Hamlet widzi go na kolanach i odstępuje od zemsty, bo zabity w czasie modlitwy mógłby trafić do nieba.
W pokoju matki Hamlet słyszy głos za obiciem i przebija je szpadą, sądząc, że to król. Ginie Poloniusz. Książę pokazuje Gertrudzie portrety dwóch braci i zarzuca jej upadek. Pojawia się Duch, widoczny tylko dla syna, i przypomina mu o zemście. Hamlet prosi matkę, by nie wracała do łoża Klaudiusza, i wywleka ciało.
Akt IV
Gertruda mówi królowi, że Hamlet w szale zabił Poloniusza. Książę ukrywa zwłoki i drwi z Rozenkranca, że jest gąbką, którą król wyciśnie, gdy nie będzie mu potrzebna. Klaudiusz wysyła go do Anglii z listem, w którym żąda jego śmierci.
Na duńskiej równinie Hamlet spotyka wojsko Fortynbrasa idące na Polskę po skrawek ziemi. Zawstydzony, że tysiące ludzi giną dla sławy, a on zwleka z pomszczeniem ojca, postanawia, że jego wola będzie odtąd zażarta.
Ofelia po śmierci ojca traci zmysły: śpiewa piosenki o umarłych i rozdaje kwiaty. Laertes wraca z Francji na czele buntowników, którzy wołają, że to on ma być królem. Klaudiusz uspokaja go i obiecuje wskazać winnego.
Marynarze przynoszą Horacemu list. Hamlet pisze, że statek napadli piraci, a on sam trafił do ich niewoli i wraca do Danii. Król i Laertes układają spisek: w pojedynku na rapiery Laertes użyje ostrej, zatrutej klingi, a na wypadek niepowodzenia król przygotuje zatruty puchar. Gertruda przynosi wiadomość, że Ofelia utonęła w potoku, kiedy złamała się pod nią gałąź wierzby.
Akt V
Dwaj grabarze kopią grób i żartobliwie spierają się, czy samobójczyni należy się chrześcijański pogrzeb. Hamlet i Horacy przyglądają się wyrzucanym czaszkom. Jedna należała do Yoryka, królewskiego błazna, który nosił małego Hamleta na rękach. Nadchodzi skromny kondukt Ofelii. Laertes skacze do grobu siostry, a Hamlet za nim. Szamoczą się, dopóki ich nie rozdzielą.
W zamku Hamlet opowiada Horacemu, że na statku otworzył list króla i znalazł w nim rozkaz ścięcia. Podmienił go na inny, każący stracić oddawców, czyli Rozenkranca i Gildensterna. Dworzanin Ozryk przynosi zakład: król stawia na Hamleta w pojedynku z Laertesem. Książę ma złe przeczucie, ale przyjmuje wyzwanie.
W czasie pojedynku Gertruda pije z zatrutego pucharu. Laertes rani Hamleta, w zamieszaniu zamieniają się rapierami i Hamlet rani Laertesa. Królowa umiera, a konający Laertes wyznaje, że winny jest król. Hamlet przebija Klaudiusza zatrutą klingą i zmusza go do wypicia reszty trucizny. Laertes i Hamlet przebaczają sobie. Książę powstrzymuje Horacego od samobójstwa, prosi, by opowiedział światu jego historię, i oddaje głos na Fortynbrasa. Umiera. Fortynbras, wracający z wojny z Polską, wchodzi z posłami angielskimi, którzy donoszą o straceniu Rozenkranca i Gildensterna. Norweski książę każe pochować Hamleta z żołnierskimi honorami.
Plan wydarzeń — Hamlet
- Akt I: objawienie Ducha.
- Strażnicy i Horacy widzą Ducha na tarasie Elsynoru.
- Klaudiusz ogłasza ślub z Gertrudą i wysyła posłów do Norwegii.
- Hamlet ma zakaz powrotu do Wittenbergi i wygłasza monolog o matce.
- Laertes wyjeżdża do Paryża, Poloniusz zakazuje Ofelii spotkań z księciem.
- Duch wyjawia Hamletowi, że otruł go Klaudiusz, i żąda zemsty.
- Hamlet zapowiada, że będzie udawał szaleńca.
- Akt II: udawane szaleństwo.
- Ofelia opowiada ojcu o dziwnej wizycie Hamleta.
- Król sprowadza Rozenkranca i Gildensterna.
- Posłowie wracają z Norwegii, Fortynbras idzie na Polskę.
- Poloniusz tłumaczy obłęd księcia miłością do Ofelii.
- Przyjazd aktorów, Hamlet zamawia „Zabójstwo Gonzagi”.
- Akt III: próba sumienia króla.
- Monolog „Być albo nie być” i odtrącenie Ofelii.
- Przedstawienie „Łapka na myszy”, król przerywa widowisko.
- Klaudiusz próbuje się modlić, Hamlet odstępuje od zemsty.
- Hamlet zabija Poloniusza ukrytego za obiciem.
- Rozmowa z matką i ostatnie pojawienie się Ducha.
- Akt IV: wygnanie Hamleta i obłęd Ofelii.
- Klaudiusz wysyła Hamleta do Anglii z rozkazem stracenia.
- Hamlet spotyka wojsko Fortynbrasa idące na Polskę.
- Ofelia popada w obłęd, Laertes wraca z buntownikami.
- List Hamleta o napadzie piratów i jego powrocie.
- Spisek Klaudiusza i Laertesa: zatruta klinga i puchar.
- Wiadomość o utonięciu Ofelii.
- Akt V: rozwiązanie.
- Grabarze, czaszka Yoryka i pogrzeb Ofelii.
- Hamlet opowiada Horacemu o podmienionym liście.
- Ozryk przynosi zakład i wyzwanie na pojedynek.
- Śmierć Gertrudy, Laertesa, Klaudiusza i Hamleta.
- Fortynbras obejmuje władzę nad Danią.