Problematyka — Asiunia
Motywy, symbole i interpretacja — z odwołaniem do konkretnych scen utworu.
Wojna oczami dziecka
Asiunia nie wie, czym jest okupacja, front ani powstanie. Wie za to, że nie ma mamy, że śpi w cudzym łóżku i że ciągle jest głodna. Książka pokazuje wojnę tak, jak przeżywa ją pięciolatka, czyli przez drobne rzeczy, które nagle znikają. Starszy czytelnik od razu wyczuwa, ile smutku kryje się za wzmianką o cudzym kubku albo za dużej koszuli. Dziecko, które czyta, może zadawać pytania i rozmawiać o wojnie bez opisów okrucieństwa.
Dom i rodzina
Adres z pierwszej części książki jest dla Asiuni czymś pewnym. Potem okazuje się, że dom to nie budynek przy Mątwickiej, tylko ludzie. Kiedy dziewczynka spotyka babcię i rodzeństwo, czuje się u siebie nawet w małym letniskowym domku. Także w zrujnowanym Aninie rodzina trzyma się razem i czeka na tatę. Szczęśliwe zakończenie nie polega na powrocie do dawnego mieszkania, tylko na tym, że bliscy się odnajdują.
Dobro obcych ludzi
Asiunię ratują ludzie, którzy nic jej nie są winni. U sąsiadów przeczekuje chwilę aresztowania mamy, trzy panie dają jej dach nad głową, ciocia Ola ubiera ją i rozwesela. Obca kobieta przyjmuje całą rodzinę do swojej piwnicy, a ciocia Ola bierze pod opiekę setkę cudzych dzieci.
Zaradność i odpowiedzialność
Babcia ma chorą nogę i gromadę wnuków, a mimo to codziennie wymyśla, z czego zrobić obiad i jak ogrzać domek. Ciocia Lunia oddaje kamizelkę na sweter dla Asiuni. Starsi bracia zbierają opał i pracują tak ciężko, że chorują. Dzieci w tej książce szybko dorastają, bo muszą zastąpić nieobecnych rodziców.
Humor i wyobraźnia jako ochrona
Nawet w najtrudniejszych chwilach jest tu miejsce na śmiech. Ciocia Ola udaje tygrysa, a kaszę przemyca w ubranku udającym niemowlę. Babcia ratuje kluski spod ostrzału. Front kojarzy się Asiuni z groźnym olbrzymem z bajki, który podeptał okolicę. Zabawa i wyobraźnia nie zmieniają tego, co się dzieje, ale pomagają dziecku to znieść.
Pamięć o prawdziwych zdarzeniach
Asiunia nie jest zmyśloną historią. Autorka opowiada o własnym dzieciństwie, a książka powstała razem z Muzeum Powstania Warszawskiego. Dzięki temu najmłodsi czytelnicy poznają losy cywilów, zwłaszcza dzieci, o których rzadko mówią podręczniki. Na końcu książki jest krótka nota, która wyjaśnia, że mała Asiunia to dziś profesor Joanna Papuzińska.