Streszczenie — Ania z Zielonego Wzgórza

Maryla i Mateusz Cuthbertowie z Avonlei chcą wziąć z sierocińca chłopca do pomocy. Przez pomyłkę przyjeżdża jedenastoletnia Ania Shirley, rudowłosa marzycielka. Maryla ostatecznie ją zatrzymuje. Ania zaprzyjaźnia się z Dianą Barry, obraża się na Gilberta Blythe’a, który nazwał ją Marchewką, i wpada w kolejne tarapaty: przypadkiem upija Dianę, farbuje włosy na zielono, omal nie tonie. Z czasem dojrzewa. Zdaje do seminarium w Charlottetown i zdobywa stypendium. Wtedy umiera Mateusz, a Maryli grozi ślepota. Ania rezygnuje ze studiów, żeby zostać na Zielonym Wzgórzu, i godzi się z Gilbertem.

Część I, rozdziały I–III. Pomyłka

Pani Małgorzata Linde, najbardziej wścibska mieszkanka Avonlei, widzi, jak małomówny Mateusz Cuthbert jedzie gdzieś w odświętnym ubraniu. Dowiaduje się od Maryli, że rodzeństwo postanowiło wziąć z sierocińca w Nowej Szkocji chłopca do pomocy w gospodarstwie.
Na stacji w Szerokiej Rzece zamiast chłopca czeka rudowłosa, piegowata dziewczynka z torbą. Mateusz nie ma serca jej zostawić. W drodze Ania opowiada bez przerwy i nadaje nazwy temu, co widzi: staw Barrych staje się Jeziorem Lśniących Wód. Maryla na jej widok pyta, gdzie jest chłopiec. Ania rozumie, że jej nie chcą, i zasypia z płaczem.

Rozdziały IV–VIII. Decyzja Maryli

Rano Ania zachwyca się kwitnącą wiśnią za oknem. Maryla zabiera ją do pani Spencer w Białych Piaskach, żeby wyjaśnić pomyłkę. W drodze Ania opowiada o dzieciństwie: rodzice zmarli, gdy była niemowlęciem, wychowywały ją obce kobiety, u których opiekowała się dziećmi, a potem trafiła do sierocińca. U pani Spencer okazuje się, że dziewczynkę chętnie weźmie surowa pani Blewett. Maryla, widząc przerażenie Ani, postanawia ją zatrzymać.
Maryla odkrywa, że Ania nigdy się nie modliła, i zaczyna ją wychowywać. Ania opowiada o przyjaciółkach, które wymyślała sobie w szybie szafy i w echu, i marzy o prawdziwej „pokrewnej duszy”.

Rozdziały IX–XII. Pierwsze burze i przyjaźń

Pani Linde, oglądając nową wychowanicę, mówi głośno, że Ania jest chuda, brzydka i ruda. Ania wybucha i krzyczy na nią. Maryla każe jej przeprosić. Ania robi to tak teatralnie, że pani Linde jest zachwycona. Do kościoła Ania idzie w kapeluszu przystrojonym polnymi kwiatami. Potem poznaje Dianę Barry i obie przysięgają sobie wieczną przyjaźń.

Rozdziały XIII–XIV. Broszka

Ania czeka na piknik szkółki niedzielnej. Znika ametystowa broszka Maryli. Maryla jest pewna, że wzięła ją Ania. Ania nie może jechać na piknik, dopóki się nie przyzna, więc wymyśla zgrabne wyznanie, że zgubiła broszkę w jeziorze. Maryla odnajduje broszkę zaczepioną o swój koronkowy szal, rozumie swój błąd i puszcza Anię na piknik.

Rozdziały XV–XVII. Szkoła, Gilbert i sok malinowy

We wrześniu Ania idzie do szkoły. Po kilku tygodniach wraca z wakacji Gilbert Blythe, który, chcąc zwrócić jej uwagę, ciągnie ją za warkocz i woła „Marchewka!”. Ania rozbija mu tabliczkę na głowie i odtąd nie chce z nim rozmawiać. Kiedy nauczyciel niesłusznie ją karze, przestaje chodzić do szkoły. Wraca dopiero dla Diany.
Maryla pozwala Ani zaprosić Dianę na podwieczorek. Ania częstuje przyjaciółkę, jak jej się wydaje, sokiem malinowym. Diana wypija trzy szklanki i wraca do domu pijana, bo była to nalewka. Pani Barry zakazuje córce przyjaźni z Anią. Ania rzuca się w naukę, żeby dorównać Gilbertowi.

Rozdziały XVIII–XIX. Ania ratuje Minnie May

Zimą niemal wszyscy dorośli jadą do Charlottetown na wiec premiera. Mała siostra Diany zapada w nocy na krup. Ania, która w dzieciństwie opiekowała się trzema parami bliźniąt, wie, co robić, i ratuje dziecku życie. Pani Barry przeprasza ją i przyjaźń zostaje przywrócona.
Po koncercie Ania nocuje u Diany. Dziewczęta wskakują z rozpędu na łóżko w pokoju gościnnym, gdzie śpi już ciotka Diany, stara panna Józefina Barry. Obrażona ciotka ma cofnąć pieniądze na lekcje muzyki dla Diany, ale Ania idzie do niej przeprosić i tak ją ujmuje, że zyskuje nową przyjaciółkę.

Część II, rozdziały I–III. Las Duchów i ciasto

Wiosną Ania wymyśla z Dianą, że w pobliskim lesie straszą duchy, a potem sama boi się przejść przez niego po zmroku. Maryla każe jej przejść przez las po zmroku, żeby wyleczyć ją ze strachu. Na koniec roku odchodzi nauczyciel, pan Phillips. Do Avonlei przyjeżdża nowy pastor z żoną, panią Allan, którą Ania od razu pokochała. Piecze dla niej ciasto i przez pomyłkę dodaje zamiast wanilii krople walerianowe.

Rozdziały IV–VI. Dach, koncert i bufiaste rękawy

Józia Pye rzuca Ani wyzwanie, by przeszła po kalenicy dachu. Ania spada i łamie nogę w kostce. Do szkoły przychodzi nowa nauczycielka, panna Stacy, która wprowadza ćwiczenia gimnastyczne, wycieczki przyrodnicze i koncerty. Przed koncertem Mateusz zauważa, że Ania ubiera się inaczej niż koleżanki, i prosi panią Linde, żeby uszyła jej na Boże Narodzenie sukienkę z bufiastymi rękawami.

Rozdziały VII–IX. Klub, zielone włosy i Elaine

Dziewczęta zakładają klub, w którym piszą romantyczne opowieści. Ania kupuje od wędrownego handlarza farbę, która ma zmienić jej rude włosy w kruczoczarne, a zmienia je w zielone. Maryla musi je ściąć. Latem dziewczęta odgrywają scenę z poematu Tennysona o Elaine. Ania leży w łodzi jak zmarła, ale łódź przecieka i tonie. Ania chwyta się filara mostu. Wyciąga ją Gilbert. Proponuje przyjaźń, ale Ania odmawia i potem tego żałuje.

Rozdziały X–XIII. Seminarium w planach

Panna Józefina Barry zaprasza Anię i Dianę do Charlottetown na wystawę. Ania wraca, szczęśliwa, że znów jest w domu. Panna Stacy tworzy klasę przygotowującą do egzaminu do seminarium nauczycielskiego w Charlottetown. Ania pracuje z zapałem, rywalizując z Gilbertem. Maryla zauważa, że wychowanica wyrosła i wyładniała. Na liście przyjętych Ania i Gilbert zajmują ex aequo pierwsze miejsce.

Rozdziały XIV–XVII. Koncert w hotelu i nauka w mieście

Ania recytuje na koncercie w hotelu w Białych Piaskach i zbiera oklaski. Mówi potem, że nie chciałaby być nikim innym niż Anią z Zielonego Wzgórza. Jesienią wyjeżdża do seminarium. Tęskni za domem, ale uczy się pilnie i postanawia zdobyć stypendium Avery’ego na studia w college’u. W czerwcu ogłaszają wyniki: Gilbert dostaje złoty medal, a Ania stypendium za najlepszy wynik z literatury angielskiej.

Rozdziały XVIII–XIX. Śmierć Mateusza i zakręt drogi

Mateusz, który ma chore serce, czyta w gazecie o upadku banku, w którym trzymał oszczędności, i umiera na progu domu. Maryla po raz pierwszy mówi Ani, że ją kocha. Opowiada też, że w młodości pokłóciła się z Janem Blythe’em, ojcem Gilberta, i nigdy mu nie wybaczyła.
Okulista mówi Maryli, że jeśli nie będzie oszczędzać oczu, oślepnie. Maryla zamierza sprzedać Zielone Wzgórze. Ania rezygnuje ze stypendium i postanawia uczyć w pobliskiej szkole, żeby Maryla nie została sama. Gilbert, który miał objąć szkołę w Avonlei, oddaje ją Ani, a sam bierze posadę w Białych Piaskach. Ania dziękuje mu przy furtce i po latach wreszcie zostają przyjaciółmi.