Marcin Pałasz

Wczesne życie i edukacja

Marcin Pałasz urodził się 29 maja 1971 roku w Dusznikach-Zdroju na Dolnym Śląsku. Według wydawcy pisanie ciągnęło go od dziecka. Brakowało mu książek o sprawach, które go interesowały, więc sam układał opowieści. Pierwszą bajkę napisał jako ośmiolatek.

Zanim zajął się wyłącznie pisaniem, pracował w reklamie, głównie radiowej, jako copywriter. To doświadczenie przydało mu się później przy pisaniu słuchowisk. Dorosłe życie związał z Wrocławiem. Według wydawcy pisze w małym drewnianym domu w jednej z podwrocławskich wsi.

Debiut i pierwsze dzieła

Do literatury trafił trochę przypadkiem. Bajkę napisaną dla młodszego krewnego zobaczył znajomy, który namówił go do wysłania tekstu do wydawnictwa. Tak w 2004 roku Nasza Księgarnia wydała jego debiut Opowieści z Krainy Potworów. W tym samym roku ukazała się także powieść Straszyć nie jest łatwo.

W kolejnych latach Pałasz wydawał głównie w Akapit Press. Ukazały się tam między innymi Heca nie z tej Ziemi (2005), Wakacje w wielkim mieście (2006), Licencja na zakochanie (2007) i Wszystko zaczyna się od marzeń (2008). Dwukrotnie zdobył wyróżnienie w konkursie o Nagrodę Literacką im. Kornela Makuszyńskiego, między innymi za Wszystko zaczyna się od marzeń.

Kontekst historyczny

Pałasz pisze o współczesnych dzieciach i nastolatkach, o szkole, pierwszej miłości, zwierzętach i rodzinie. Lubi łączyć humor z wątkami przygodowymi, detektywistycznymi i fantastycznymi. Jego motto, przywoływane przez wydawcę, brzmi „słowa niosą uśmiech”.

Ważną częścią jego pracy są słuchowiska radiowe. Według wydawcy napisał ich ponad czterdzieści, w tym cykl B@jki. Pisał też teksty do książeczek z serii związanych z klockami Lego oraz książki edukacyjne, na przykład o czasie i zegarach.

Losy Sposobu na Elfa pokazują, jak zmieniała się szkolna lista lektur. W 2017 roku powieść trafiła do propozycji lektur dla klas I–III. Od 1 września 2021 roku obowiązywała zmieniona lista, z której Ministerstwo Edukacji i Nauki ją usunęło. W uzasadnieniu resort pisał ogólnie o lepszym powiązaniu wykazu lektur z celami kształcenia i nie odniósł się osobno do tej książki. Zmianę krytykowali autor oraz część nauczycieli i rodziców, a pisało o tym między innymi radio TOK FM. Na liście pojawiła się wtedy inna opowieść o psie, Psie troski, czyli o wielkiej przyjaźni na cztery łapy i dwa serca Toma Justyniarskiego.

Dojrzałość twórcza

W 2010 roku Wydawnictwo W.A.B. wydało Dziwne przypadki Ferdynanda Szkodnika, a potem dwie powieści o rodzinie Zwłokopolskich. Przełomem okazał się rok 2012. Wydawnictwo Skrzat opublikowało wtedy Sposób na Elfa i jego kontynuację Elfie, gdzie jesteś?. Pierwsza część zdobyła w 2013 roku Nagrodę Literacką im. Kornela Makuszyńskiego.

Cykl o Elfie, nazwany „Elfomania”, rozrósł się do dziewięciu tomów. Od 2017 roku wydaje go Wydawnictwo Literatura w serii „To lubię”. Ostatnie części to Elfie, mamy problem! (2024) i ELFantastic! (2025). Dla wydawnictwa Bis Pałasz napisał też serię o Marcelce, a w 2016 roku wydał w języku angielskim cykl powieści fantastycznonaukowych.

Spuścizna i znaczenie

Sposób na Elfa w latach 2017–2021 należał do propozycji lektur dla klas I–III i dzięki temu poznało go wielu uczniów. Książka wciąż jest wznawiana, a wydawca udostępnia do niej scenariusz lekcji. Pierwsze części cyklu przełożono na język ukraiński.

Elf ma swój prawdziwy pierwowzór. Według wydawcy pisarz mieszka z dwoma psami, Elfem i Emmą. Emma dołączyła też do bohaterów cyklu w tomie ELFantastic!. Pałasz często spotyka się z czytelnikami w szkołach i bibliotekach. Badaczki literatury dziecięcej doceniały cykl o Elfie za humor, podwójną narrację i to, że uczy odpowiedzialnej opieki nad zwierzętami.