Lady Makduf — charakterystyka postaci
żona tana Fife, ofiara Makbeta w utworze Makbet. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Lady Makduf pojawia się tylko w drugiej scenie czwartego aktu i jest tam od początku wściekła. Mąż wyjechał do Anglii, nie uprzedzając jej; dla niej to nie ostrożność, lecz tchórzostwo i porzucenie. Pyta z goryczą, jak można „żonę swą opuścić, swe niemowlęta, zamek, swe godności”, i dodaje, że nawet „drobna ptaszyna z sową toczy wojnę, aby w swym gniazdku bronić swoich piskląt”. Ross tłumaczy jej, że to „okrutne czasy, w których, nie wiedząc, jesteśmy zdrajcami”, ale jej to nie przekonuje.
Po jego wyjściu następuje jedyna w tej tragedii scena zwyczajnej domowej rozmowy: matka mówi synkowi, że ojciec nie żyje, a chłopiec się nie daje. Pyta, czym jest zdrajca, czy zdrajców trzeba wieszać i kto ma ich wieszać — i sam sobie odpowiada, że skoro uczciwych ludzi jest mniej, to oni powinni powiesić kłamców. Ta krótka wymiana jest najczulszym fragmentem sztuki i została napisana po to, żeby chwilę później pękła.
Bezimienny posłaniec ostrzega ją i ucieka. Lady Makduf nie ma dokąd pójść — pyta tylko, po co miałaby uciekać, skoro nie zrobiła nic złego, i zaraz przypomina sobie, że żyje na ziemi, „gdzie zły uczynek często chwałę daje, dobry jest czasem głupstwem niebezpiecznym”. Wchodzą mordercy. Najpierw ginie na oczach matki jej syn, wołając, że ojciec nie był zdrajcą; potem, już za sceną, ona sama.
Ta scena ma w tragedii ściśle określone zadanie. Zabójstwo Duncana dawało Makbetowi tron, zabójstwo Banka miało go utrzymać — mord w Fife nie daje mu nic. Jest czystą zemstą na rodzinie nieobecnego przeciwnika i pokazuje, że tyran przestał już cokolwiek kalkulować. Zarazem to właśnie ta zbrodnia tworzy człowieka, który go zabije: Makduf dowiaduje się o rzezi w Anglii i od tej chwili chce już tylko pojedynku.
Cechy — Lady Makduf
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Gorycz | Wyjazd męża odbiera jako zdradę, nie jako konieczność. |
| Bezbronność | Nie ma dokąd uciec i nie widzi powodu, by uciekać: nic złego nie zrobiła. |
| Czułość | Jedyna scena domowa w tragedii — rozmowa z synkiem o ojcu i o zdrajcach. |
| Trzeźwość | Wie, że żyje w świecie, „gdzie zły uczynek często chwałę daje, dobry jest czasem głupstwem niebezpiecznym”. |
| Funkcja dramatyczna | Jej śmierć zamienia Makdufa w mściciela i odbiera zbrodniom Makbeta wszelki sens. |
Częste pytania — Lady Makduf
Kim jest Lady Makduf?
Żoną tana Fife i matką jego dzieci. Pojawia się tylko w jednej scenie czwartego aktu, w której skarży się na wyjazd męża, rozmawia z synkiem, a następnie ginie razem z dziećmi z rąk siepaczy Makbeta.
Dlaczego Lady Makduf ma pretensje do męża?
Bo wyjechał do Anglii bez uprzedzenia, zostawiając ją z dziećmi w zamku. Uważa to za brak miłości i porównuje go z ptaszyną, która broni gniazda nawet przed sową. Nie wie, że mąż szuka pomocy przeciw tyranowi.
Po co Szekspir wprowadził tę scenę?
Żeby pokazać ofiary tyranii z bliska. Do tej pory ginęli królowie i wodzowie; tutaj giną kobieta i dziecko, które nic nie znaczą politycznie. Ta zbrodnia niczego Makbetowi nie daje — i właśnie dlatego jest w sztuce najważniejsza moralnie.
Co mówi synek Lady Makduf?
Nie wierzy, że ojciec nie żyje, i wypytuje matkę o zdrajców. Zauważa z dziecięcą logiką, że skoro kłamców jest więcej niż uczciwych ludzi, to raczej oni powinni wieszać uczciwych. Ginie na oczach matki, broniąc dobrego imienia ojca.
Czy Lady Makduf ginie na scenie?
Na oczach widowni ginie jej syn; ona sama ucieka, wołając „mordercy!”, i zostaje zabita za sceną. Szczegóły poznajemy dopiero z relacji Rossa, który przywozi wiadomość do Anglii.
Jak ta scena wpływa na dalszą akcję?
Decydująco. Makduf, dowiedziawszy się o rzezi, obwinia siebie i prosi tylko o jedno — żeby postawiono go „twarz w twarz” z Makbetem. Od tego momentu tragedia zmierza prosto do pojedynku pod Dunsinane.