Lady Makbet — charakterystyka postaci
żona Makbeta, królowa Szkocji w utworze Makbet. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Wchodzi do sztuki z listem w ręku i wychodzi z niej we śnie. Po przeczytaniu wiadomości o przepowiedni nie waha się ani chwili — decyzję podejmuje szybciej niż mąż, a jedyne, czego się obawia, to jego natura, „zbyt tkliwości ludzkiej pełna mleka”. Wie, że sama nie może sięgnąć po tron, więc zrobi to przez niego.
Jej monolog przed przyjazdem króla należy do najostrzejszych w całym Szekspirze. Lady Makbet wzywa duchy, by ją „odniewieściły”, zamieniły mleko w żółć i wypełniły jadem okrucieństwa. Odwagę utożsamia z męskością, wahanie — z tchórzostwem. Gdy Makbet wycofuje się z planu, łamie go w kilkunastu wersach: przypomina przysięgę i mówi, że wyrwałaby pierś własnemu niemowlęciu i roztrzaskała mu głowę, gdyby to obiecała.
W noc zabójstwa jest praktyczna tam, gdzie mąż jest roztrzęsiony: upija służbę, odkłada sztylety, maże krwią śpiących. „Czyn nasz omyje kilka wody kropli” — mówi, i sama w to wtedy wierzy. Na uczcie z duchem Banka jeszcze raz ratuje sytuację, tłumacząc gościom, że król od młodości miewa takie napady. To jej ostatnia chwila panowania nad wszystkim.
Potem znika z akcji i wraca w piątym akcie jako lunatyczka obserwowana przez lekarza i damę dworu. Mówi prozą, nie wierszem, i w kilku zdaniach wydaje wszystkie zbrodnie, o których milczała: plamę, której nie da się zetrzeć, starca z tyloma krwi w żyłach, żonę tana Fife’u. Lekarz stwierdza, że potrzeba jej spowiednika, nie medyka. Umiera za sceną; Malkolm mówi na końcu, że zadała sobie śmierć własną ręką.
Cechy — Lady Makbet
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Determinacja | Decyduje o zbrodni szybciej niż mąż i nie dopuszcza myśli o odwrocie. |
| Siła perswazji | Przełamuje Makbeta jednym argumentem: że wycofanie się jest tchórzostwem i złamaniem słowa. |
| Wyparcie kobiecości | Prosi duchy, by ją „odniewieściły” — litość traktuje jak przeszkodę, nie jak cnotę. |
| Praktyczność | W noc morderstwa robi wszystko, czego mąż nie jest w stanie: odnosi sztylety i maże krwią służbę. |
| Późne załamanie | Tłumione poczucie winy wraca w lunatyzmie i doprowadza ją do samobójstwa. |
Częste pytania — Lady Makbet
Kim jest Lady Makbet?
Żoną Makbeta, a po zamachu królową Szkocji. To ona po otrzymaniu listu o przepowiedni postanawia, że mąż musi sięgnąć po koronę, i planuje zabójstwo Duncana w szczegółach.
Co znaczy prośba o „odniewieszczenie”?
W monologu z piątej sceny pierwszego aktu Lady Makbet wzywa duchy: „duszę moją odniewieśćcie”. Utożsamia kobiecość z litością i miękkością, więc prosi o ich odebranie, żeby móc doprowadzić zbrodnię do końca.
Jak Lady Makbet przekonuje męża do zbrodni?
Nie argumentami o korzyściach, tylko uderzeniem w honor. Wypomina mu, że gdy śmiał o tym mówić, był mężem, a teraz traci serce, i dodaje, że sama roztrzaskałaby głowę własnemu niemowlęciu, gdyby tak przysięgła.
Dlaczego Lady Makbet znika z drugiej połowy sztuki?
Bo Makbet przestaje jej cokolwiek mówić. Zabójstwo Banka planuje bez niej, prosząc, by pozostała „niewinną wiedzy”. Od tej pory małżeństwo, które było spółką zbrodni, praktycznie przestaje istnieć.
Na czym polega scena lunatykowania?
Lady Makbet chodzi nocą ze świecą, pociera ręce i mówi o plamie, której nie da się usunąć: „Precz stąd, przeklęta plamo!”. Przy okazji wymienia wszystkie zbrodnie męża. Obserwują ją lekarz i dama dworu — to jedyna scena, w której poznajemy jej sumienie.
Jak umiera Lady Makbet?
Za sceną, w trakcie oblężenia Dunsinane. O jej śmierci dowiadujemy się z krzyków kobiet i krótkiej informacji Seytona. W ostatniej mowie Malkolm wspomina, że królowa „własną, jak mówią, dłonią śmierć sobie zadała”.