Wacław Milczek — charakterystyka postaci
Syn Rejenta, ukochany Klary w utworze Zemsta. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Wacław jest synem Rejenta Milczka i pod każdym względem jego przeciwieństwem. Ojciec działa pozwem, syn rozmową; ojciec traktuje ludzi jak narzędzia, syn próbuje się z nimi dogadać. Nie ma w nim ani obłudy ojca, ani porywczości Cześnika.
Kocha Klarę i spotyka się z nią potajemnie przy murze. Kiedy Papkin doprowadza go na dwór Cześnika jako jeńca, nie próbuje uciekać — sytuacja, która miała być dla niego upokorzeniem, przybliża go do ukochanej.
Ma też przeszłość, o której nie mówi chętnie: starał się kiedyś o Podstolinę pod przybranym nazwiskiem. Wdowa rozpoznaje go natychmiast i ta znajomość zawiąże później najważniejszą rozmowę czwartego aktu.
Scena z ojcem jest najostrzejsza w całej komedii. Wacław błaga, żeby nie zmuszać go do małżeństwa z Podstoliną, i mówi, że ojciec topi noże w jego sercu. Rejent odpowiada przysłowiem. Wacław nie buntuje się otwarcie — szuka innego wyjścia i znajduje je w rozmowie z samą Podstoliną, której wykłada prawdziwy stan majątku swojego ojca.
To jemu Fredro oddaje ostatni głos. Po pogodzeniu się sąsiadów Wacław wychodzi na środek sceny, jedną ręką trzymając Klarę, drugą podając Cześnikowi, i wypowiada wers, który zamyka utwór: że tak, zgoda, a Bóg wtedy rękę poda.
Cechy — Wacław Milczek
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Zakochany szczerze | Ryzykuje gniew ojca i niewolę u wroga, żeby widywać Klarę. |
| Rozsądny | Zamiast walczyć, rozmawia — i to rozmowa z Podstoliną rozwiązuje najtrudniejszy węzeł intrygi. |
| Nieposłuszny bez buntu | Sprzeciwia się ojcu, ale nie zrywa z nim; szuka wyjścia, zamiast trzaskać drzwiami. |
| Z przeszłością | Starał się dawniej o Podstolinę pod przybranym nazwiskiem, co wraca w najmniej dogodnym momencie. |
| Pojednawczy | Wypowiada ostatni wers komedii, zamykając spór morałem, który stał się przysłowiem. |
Częste pytania — Wacław Milczek
Czym Wacław różni się od ojca?
Praktycznie wszystkim. Rejent działa pozwem, intrygą i milczeniem; Wacław rozmową i wprost. Rejent traktuje ludzi, w tym własnego syna, jak narzędzia; Wacław próbuje się dogadać nawet z Podstoliną, która stoi mu na drodze.
Jak Wacław trafia na dwór Cześnika?
Jako jeniec przyprowadzony przez Papkina, który natknął się na niego podczas poselstwa. Dla Wacława nie jest to jednak nieszczęście — niewola u wroga oznacza, że znajduje się pod jednym dachem z Klarą.
Skąd Podstolina zna Wacława?
Z przeszłości. Wacław starał się o nią dawniej, występując pod przybranym nazwiskiem. Wdowa rozpoznaje go natychmiast, a ta dawna znajomość umożliwia im później szczerą rozmowę o pieniądzach, która rozwiązuje intrygę.
Co Wacław mówi ojcu, gdy ten chce go ożenić?
Że topi noże w sercu własnego syna. Rejent odpowiada mu przysłowiem, że nie ma złego bez dobrego. To najzimniejsza wymiana zdań w komedii i moment, w którym widać, czym Wacław jest dla ojca.
Jak Wacław rozwiązuje sprawę Podstoliny?
Rozmową. Wykłada jej, że majątek Rejenta jest obciążony długami, więc małżeństwo nie da jej tego, na co liczy. Podstolina odpowiada wyznaniem, że sama od dawna nic nie ma. Oboje wychodzą z gry bez awantury.
Kto wypowiada ostatnie słowa komedii?
Wacław. Staje na środku sceny, jedną ręką trzymając Klarę, drugą podając Cześnikowi, i mówi: tak jest, zgoda, a Bóg wtedy rękę poda. To on, nie żaden ze skłóconych sąsiadów, zamyka utwór.