Maria Krüger

Wczesne życie i edukacja

Maria Krüger urodziła się 6 września 1904 roku w Warszawie. Jej ojciec, Edmund Krüger, był powieściopisarzem i publikował pod pseudonimem Edmund Jezierski. Matka nazywała się Aniela z Dobosiewiczów. Młodsza siostra Marii, Halina, została później znaną graficzką i reżyserką filmową jako Halina Bielińska.

Maria ukończyła warszawskie Gimnazjum imienia Marii Konopnickiej. Od 1924 roku studiowała ekonomię polityczną w Akademii Nauk Politycznych i w 1929 roku uzyskała tytuł magistra. Potem przez trzy lata uczyła się polonistyki i prawa na Uniwersytecie Warszawskim. W czasie studiów pracowała w wydawnictwie Trzaska, Evert i Michalski, a dorywczo także w Naszej Księgarni.

Debiut i pierwsze dzieła

Debiutowała w 1930 roku opowiadaniami dla dzieci, które wydrukowały pisma „Płomyk” i „Płomyczek”. Równocześnie zajęła się dziennikarstwem. Pisała do „Wieczoru Warszawskiego”, „Kuriera Porannego” i „Dziennika Popularnego”, często na tematy gospodarcze i społeczne. W 1938 roku wydała tomik wierszyków Zwierzaczek-cudaczek.

Jej pierwsza powieść, Szkoła narzeczonych, przeznaczona dla dziewcząt, powstała jeszcze przed końcem wojny, a wyszła drukiem w 1945 roku.

Kontekst historyczny

W czasie okupacji niemieckiej Maria Krüger prowadziła w Warszawie stołówkę dla pracowników Komunalnej Kasy Oszczędności. Współpracowała z konspiracyjną grupą demokratyczną Epoka. W 1944 roku wzięła udział w powstaniu warszawskim jako łączniczka. Po upadku powstania przeszła przez obóz w Pruszkowie i dotarła do Krakowa.

Po wojnie pracowała w Ministerstwie Kultury i w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. W latach 1946–1948 była w konsulacie polskim w Bernie w Szwajcarii. Potem przez rok mieszkała w Rabce, gdzie pracowała w sanatoriach dziecięcych i prowadziła teatr lalkowy. W latach 1950–1952 kierowała redakcją audycji dla kobiet w Polskim Radiu, a w latach 1955–1956 pracowała w Telewizji Polskiej. Pisała teksty do programu dla dzieci Miś z okienka.

Dojrzałość twórcza

Od końca lat pięćdziesiątych zajmowała się głównie literaturą. W 1957 roku wydała zbiór baśni różnych narodów Dar rzeki Fly i razem z siostrą powieść Petra. W 1959 roku ukazała się Karolcia, a rok później Godzina pąsowej róży, powieść o nastolatce, która przenosi się w lata osiemdziesiąte XIX wieku. Halina Bielińska nakręciła na jej podstawie film (1963).

Potem przyszły kolejne książki dla młodzieży, takie jak Klimek i Klementynka (1962) i Ucho, dynia, sto dwadzieścia pięć! (1964), zbiór baśni i legend Było, nie było… (1966) oraz Witaj, Karolciu (1970). Dla dorosłych napisała powieści Brygida (1970) i Gorzkie wino (1975). W Złotej koronie (1976) opowiedziała dzieciom historię Polski. Pisała też wiele słuchowisk radiowych. W 1958 roku została członkinią Związku Literatów Polskich, a w 1967 roku Polskiego PEN Clubu. W 1978 roku dostała nagrodę Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla dzieci i młodzieży.

Spuścizna i znaczenie

Maria Krüger zmarła 13 sierpnia 1999 roku w Warszawie. Spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim, w grobie rodzinnym razem z rodzicami i siostrą.

Jej najbardziej znaną książką pozostaje Karolcia, czytana w szkołach od kilkudziesięciu lat i tłumaczona na kilka języków. Pisarka umiała połączyć zwykłe życie dzieci w mieście z odrobiną czarów i dobrego humoru. W latach dziewięćdziesiątych wiele jej książek wznowił wrocławski Siedmioróg.