Psalmista (Dawid) — charakterystyka postaci
Podmiot liryczny psalmów, przez tradycję utożsamiany z królem Dawidem w utworze Biblia (fragmenty). Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
W psalmach mówi człowiek, który zwraca się bezpośrednio do Boga. Tradycja żydowska i chrześcijańska przypisywała zebranie psalmów i autorstwo wielu z nich królowi Dawidowi, pasterzowi i muzykowi. Najwięcej psalmów ma jego imię w nagłówku. Dziś badacze uważają, że psalmy powstawały przez wiele stuleci i mają różnych autorów. Słowa nagłówka „Psalm Dawidowi” można rozumieć także jako przynależność do zbioru związanego z Dawidem.
Psalmista z wybranych psalmów ma wiele twarzy. W Psalmie 8 patrzy w gwiazdy i dziwi się, że Bóg pamięta o człowieku. W Psalmie 23 czuje się bezpieczny jak owca przy pasterzu, nawet w ciemnej dolinie. W Psalmie 51 jest grzesznikiem, który nie szuka wymówek i prosi o czyste serce. Nagłówek łączy ten psalm z Dawidem po jego grzechu z Batszebą. W Psalmie 130 woła z głębokości, a w Psalmie 137 płacze z innymi wygnańcami nad rzekami Babilonu i przeklina ciemiężców.
Psalmy od wieków służą jako modlitwa w synagodze i w Kościele. W literaturze polskiej przekładał je i parafrazował między innymi Jan Kochanowski w Psałterzu Dawidowym, a w XX wieku Czesław Miłosz.
Cechy — Psalmista (Dawid)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Zachwycony światem | Podziwia niebo, księżyc i gwiazdy jako dzieło palców Boga (Ps 8,4). |
| Ufny | Nie boi się zła nawet w cieniu śmierci (Ps 23,4). |
| Skruszony | Przyznaje, że jego grzech stale stoi mu przed oczami (Ps 51,5). |
| Pokorny | Wie, że nikt by się nie ostał, gdyby Bóg pamiętał wszystkie winy (Ps 130,3). |
| Wierny ojczyźnie | Przysięga, że nie zapomni o Jerozolimie (Ps 137,5–6). |
| Gwałtowny w bólu | Złorzeczy Babilonowi i Edomitom (Ps 137,7–9). |
Częste pytania — Psalmista (Dawid)
Czy wszystkie psalmy napisał Dawid?
Tradycja tak to przedstawiała, ale imię Dawida ma w nagłówku tylko część psalmów. Badacze uważają, że psalmy powstawały między XI a III wiekiem przed naszą erą i mają wielu autorów.
Z jaką sytuacją wiąże się Psalm 51?
Według nagłówka Dawid napisał go, gdy prorok Natan przyszedł do niego po grzechu z Batszebą (u Wujka Ps 50,2). To psalm pokutny, w tradycji łacińskiej nazywany Miserere.
Dlaczego Psalm 23 zaczyna się u Wujka od słów „Pan mię rządzi”?
Bo Wujek tłumaczył z łaciny, a Wulgata ma w tym miejscu „Dominus regit me”, czyli „Pan mną kieruje”. Hebrajski oryginał mówi o Panu jako pasterzu i taki obraz wypełnia cały psalm.
O czym jest Psalm 137?
O Żydach uprowadzonych do niewoli babilońskiej, którzy płaczą nad rzekami Babilonu, wspominając Jerozolimę. Nie chcą śpiewać pieśni Pana w obcej ziemi. Psalm kończy się złorzeczeniem przeciw ciemiężcom.
Kto tłumaczył psalmy na polski?
Oprócz tłumaczy całej Biblii, jak Wujek, psalmy parafrazował Jan Kochanowski w „Psałterzu Dawidowym”, a w XX wieku przekładał je Czesław Miłosz.