Szatan (w Księdze Hioba i Apokalipsie) — charakterystyka postaci
Przeciwnik, który w Księdze Hioba poddaje w wątpliwość wierność Hioba, a w Apokalipsie występuje jako Smok w utworze Biblia (fragmenty). Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
W Księdze Hioba szatan pojawia się dwa razy na dworze niebieskim, wśród synów Bożych, którzy stają przed Panem. Mówi, że wraca z wędrówki po ziemi. Hebrajskie słowo „satan” znaczy przeciwnik albo oskarżyciel, i taką rolę pełni tu szatan. Nie przeczy, że Hiob jest pobożny, tylko pyta, czy boi się Boga za darmo. Twierdzi, że gdy Hiob straci majątek, a potem zdrowie, zacznie złorzeczyć Bogu.
Szatan może działać tylko w granicach, które wyznaczy mu Bóg. Najpierw nie wolno mu tknąć samego Hioba, potem musi oszczędzić jego życie. W tych granicach niszczy stada, zabija dzieci Hioba i okrywa go wrzodami. Po prologu znika z księgi i nie wraca nawet w epilogu. Przegrywa swój zakład, bo Hiob nie odwraca się od Boga.
W Apokalipsie szatan ma postać wielkiego rudego Smoka o siedmiu głowach i dziesięciu rogach. Tekst wprost utożsamia go z wężem starodawnym, diabłem i szatanem, który zwodzi świat. Nazywa go też oskarżycielem braci, który oskarżał ich przed Bogiem dniem i nocą, co przypomina rolę szatana z Księgi Hioba. Smok chce pożreć dziecko Niewiasty, przegrywa wojnę z Michałem, zostaje strącony na ziemię, a w końcu zamknięty w przepaści i wrzucony do jeziora ognia. Tradycja chrześcijańska łączy go też z wężem z Raju.
Cechy — Szatan (w Księdze Hioba i Apokalipsie)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Podejrzliwy | Pyta, czy Hiob boi się Boga za darmo (Hi 1,9). |
| Oskarżyciel | Twierdzi, że Hiob złorzeczyłby Bogu, gdyby stracił majątek i zdrowie (Hi 1,11 i 2,5). |
| Okrutny | Niszczy stada, zabija dzieci Hioba i okrywa go wrzodami (Hi 1,13–19 i 2,7). |
| Ograniczony w swojej władzy | Może działać tylko w granicach wyznaczonych przez Boga (Hi 1,12 i 2,6). |
| Zwodziciel | W Apokalipsie zwodzi cały świat i ściga Niewiastę (Ap 12,9 i 12,13). |
| Pokonany | Zostaje strącony z nieba, a potem związany na tysiąc lat (Ap 12,9 i 20,2). |
Częste pytania — Szatan (w Księdze Hioba i Apokalipsie)
Skąd pochodzi słowo „szatan” i co oznacza?
Po hebrajsku przeciwnik albo oskarżyciel. W Księdze Hioba szatan pełni rolę oskarżyciela, który poddaje w wątpliwość wierność Hioba.
O co szatan zakłada się z Bogiem?
Twierdzi, że Hiob jest pobożny tylko dlatego, że Bóg go chroni i obdarza bogactwem. Uważa, że gdy Hiob wszystko straci, zacznie złorzeczyć Bogu (Hi 1,9–11).
Czy szatan może zrobić Hiobowi wszystko?
Nie. Bóg wyznacza mu granice. Najpierw nie wolno mu tknąć Hioba, a potem musi oszczędzić jego życie (Hi 1,12 i 2,6).
Czy szatan pojawia się w zakończeniu Księgi Hioba?
Nie. Znika po drugim rozdziale. W epilogu Bóg rozmawia już tylko z Hiobem i jego przyjaciółmi.
Jak szatan wygląda w Apokalipsie?
Jak wielki rudy Smok o siedmiu głowach i dziesięciu rogach, z siedmioma diademami (Ap 12,3). Tekst nazywa go wężem starodawnym, diabłem i szatanem.
Jak kończy się Smok w Apokalipsie?
Michał i jego aniołowie strącają go z nieba (Ap 12,7–9). Potem anioł wiąże go na tysiąc lat i zamyka w przepaści (Ap 20,2–3). Na końcu trafia do jeziora ognia.