Hiob — charakterystyka postaci
Bohater Księgi Hioba, człowiek sprawiedliwy, który traci wszystko i spiera się z Bogiem o sens swojego cierpienia w utworze Biblia (fragmenty). Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Hiob mieszka w ziemi Us. Tekst przedstawia go jako człowieka uczciwego i prawego, bogobojnego i unikającego zła. Ma siedmiu synów, trzy córki i ogromne stada. Jest najbogatszym człowiekiem Wschodu. Jest tak pobożny, że po ucztach swoich dzieci składa za nie ofiary na wypadek, gdyby zgrzeszyły w myślach. Sam Bóg mówi o nim, że nie ma na ziemi drugiego takiego człowieka. W przekładzie Wujka nazywa się Job, od łacińskiego Iob.
Szatan twierdzi, że Hiob kocha Boga za nagrodę. Bóg pozwala mu odebrać Hiobowi majątek i dzieci, a potem zdrowie. Hiob przyjmuje pierwsze ciosy z pokorą. Mówi, że Pan dał i Pan wziął, a żonie, która namawia go do złorzeczenia, odpowiada, że trzeba przyjąć od Boga i dobro, i zło. Po siedmiu dniach milczenia wybucha jednak skargą. Przeklina dzień swoich narodzin i pyta, czemu nie umarł.
W rozmowach z przyjaciółmi Hiob jest coraz odważniejszy. Nie zgadza się, że cierpi za grzechy, bo wie, że ich nie popełnił. Oskarża Boga, że niszczy niewinnych, i chce stanąć z nim do sądu. Jednocześnie nie odwraca się od Boga. Wyznaje, że jego odkupiciel żyje i że w swoim ciele zobaczy Boga. Ostatnią mowę kończy przysięgą niewinności.
Gdy Bóg przemawia z burzy, Hiob milknie. Przyznaje, że mówił o rzeczach, których nie rozumiał, i że dopiero teraz naprawdę zobaczył Boga. Bóg uznaje jednak, że Hiob mówił o nim słusznie, w przeciwieństwie do przyjaciół. Hiob modli się za nich, a potem odzyskuje w dwójnasób wszystko, co stracił. Jego imię stało się symbolem cierpienia niezawinionego, a w polszczyźnie mówimy o „hiobowych wieściach”.
Cechy — Hiob
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Pobożny | Składa ofiary za dzieci, na wypadek gdyby zgrzeszyły w sercu (Hi 1,5). |
| Pokorny w nieszczęściu | Po utracie dzieci mówi, że Pan dał i Pan wziął, i błogosławi imię Boga (Hi 1,21). |
| Wytrwały | Nawet chory i ośmieszony przez żonę nie grzeszy słowem (Hi 2,10). |
| Szczery | Nie ukrywa rozpaczy i przeklina dzień swoich narodzin (Hi 3,3). |
| Odważny | Spiera się z Bogiem i chce stanąć z nim do sądu (Hi 13 i 23). |
| Pewny swojej niewinności | Przysięga, że do śmierci nie wyrzeknie się swojej prawości (Hi 27 i 31). |
| Pełen nadziei | Wyznaje, że jego odkupiciel żyje (Hi 19,25). |
| Wspaniałomyślny | Modli się za przyjaciół, którzy go ranili (Hi 42,10). |
Częste pytania — Hiob
Kim jest Hiob?
Bohaterem Księgi Hioba, bogatym i pobożnym mieszkańcem ziemi Us. Bóg pozwala szatanowi wystawić go na próbę, a Hiob traci majątek, dzieci i zdrowie.
Jakie imię nosi Hiob u Wujka?
Job. To dawna polska forma hebrajskiego imienia Ijow, przejęta z łacińskiej Wulgaty. Ziemia Us nazywa się u Wujka ziemią Hus.
Dlaczego Hiob cierpi?
Czytelnik wie to z prologu. Szatan twierdzi, że Hiob kocha Boga tylko za szczęście, a Bóg pozwala mu to sprawdzić. Sam Hiob tego nie wie i do końca nie poznaje przyczyny swoich nieszczęść.
Co Hiob traci?
Najpierw woły, oślice, owce i wielbłądy wraz ze sługami, a potem wszystkie dzieci, które giną pod gruzami domu. Następnie szatan okrywa go wrzodami od stóp do głowy (Hi 1,13–2,8).
Co mówi Hiob po utracie dzieci?
Że nagi wyszedł z łona matki i nagi tam wróci, Pan dał i Pan wziął, niech imię Pana będzie błogosławione (Hi 1,21). Tekst podkreśla, że w tym wszystkim Hiob nie zgrzeszył.
Co radzi Hiobowi żona?
Pyta, czy dalej trwa w swojej prawości, i każe mu złorzeczyć Bogu i umrzeć. Hiob nazywa jej słowa nierozumnymi i mówi, że skoro przyjmowali od Boga dobro, powinni przyjąć i zło (Hi 2,9–10).
Czy Hiob buntuje się przeciw Bogu?
Skarży się i oskarża Boga o niesprawiedliwość, ale nigdy się od niego nie odwraca. Chce z nim rozmawiać i dostać odpowiedź. Tradycja uznaje, że ta szczera skarga nie była grzechem, bo Bóg na końcu przyznaje Hiobowi rację.
Co znaczą słowa „odkupiciel mój żywie”?
Hiob wyraża w nich nadzieję, że ktoś stanie w jego obronie i że on sam zobaczy Boga (Hi 19,25–27). Tradycja chrześcijańska widziała w tym wersecie zapowiedź Chrystusa i zmartwychwstania.
Jak kończy się historia Hioba?
Hiob uznaje, że mówił o rzeczach, których nie rozumiał, a Bóg gani jego przyjaciół. Hiob modli się za nich, odzyskuje podwójny majątek, ma znowu siedmiu synów i trzy córki i żyje jeszcze sto czterdzieści lat.
Czy Bóg wyjaśnia Hiobowi jego cierpienie?
Nie. Pyta go, gdzie był, gdy zakładano ziemię, i pokazuje mu cuda stworzenia oraz Behemota i Lewiatana. Hiob przyjmuje to jako spotkanie z Bogiem, a nie jako wyjaśnienie.
Co znaczy wyrażenie „hiobowa wieść”?
Wiadomość o nieszczęściu. Pochodzi od posłańców, którzy jeden po drugim przybiegają do Hioba z kolejnymi złymi nowinami (Hi 1,14–19).
Jak nazywały się córki Hioba?
U Wujka noszą imiona Dzień, Kassya i Róg barwiczki (Hi 42,14). Nowsze przekłady zachowują brzmienie hebrajskie tych imion. Hiob daje córkom dziedzictwo na równi z braćmi.