Gajusz Cilniusz Mecenas — charakterystyka postaci
Przyjaciel i opiekun Horacego, adresat pieśni II 20 w utworze Wybrane utwory. Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Gajusz Cilniusz Mecenas żył w latach 70–8 p.n.e. Pochodził ze starego etruskiego rodu i należał do stanu ekwitów. Przez całe życie był przyjacielem i doradcą Oktawiana Augusta, choć nie piastował wysokich urzędów. Skupiał wokół siebie poetów, m.in. Wergiliusza, Horacego i Propercjusza. Jego nazwisko stało się później nazwą każdego hojnego opiekuna sztuki.
Horacego przedstawili mu Wergiliusz i Wariusz. Mecenas przyjął go do swojego kręgu, a z czasem stali się sobie bardzo bliscy. Podarował poecie posiadłość w Górach Sabińskich, która dała mu spokój i niezależność. Horacy zadedykował mu pierwszą pieśń zbioru. Mecenas zmarł w 8 roku p.n.e., a Horacy kilka tygodni lub miesięcy później. Poetę pochowano obok grobowca przyjaciela na Eskwilinie.
W pieśni II 20 Mecenas jest adresatem. Poeta przypomina, że pochodzi z biednej rodziny, a mimo to Mecenas chętnie wzywa go do siebie. Zwraca się do niego słowami „drogi / Mecenasie!”. Prosi go też, by po jego śmierci nie urządzał lamentów przy pustym grobie. W parafrazie Kochanowskiego miejsce Mecenasa zajmuje biskup Piotr Myszkowski, opiekun polskiego poety.
Cechy — Gajusz Cilniusz Mecenas
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Hojny opiekun | Podarował Horacemu posiadłość w Górach Sabińskich. |
| Wierny przyjaciel | Poeta mówi do niego „którego zwykłeś przyzywać, drogi” (II 20, w. 6). |
| Wpływowy | Był doradcą Oktawiana Augusta i zarządzał Rzymem pod jego nieobecność. |
| Miłośnik literatury | Skupiał wokół siebie najwybitniejszych poetów swoich czasów. |
| Bliski poecie do końca | Horacy prosi go o skromny pogrzeb bez „zbytecznych zaszczytów” (II 20). |
Częste pytania — Gajusz Cilniusz Mecenas
Kim był Mecenas?
Gajuszem Cilniuszem Mecenasem, rzymskim politykiem, doradcą Oktawiana Augusta i opiekunem poetów, m.in. Wergiliusza i Horacego.
Co Mecenas dał Horacemu?
Przyjaźń, wsparcie i posiadłość w Górach Sabińskich, gdzie poeta mógł spokojnie pisać.
W której pieśni Horacy zwraca się do Mecenasa?
Spośród omawianych w II 20, czyli w pieśni o przemianie w łabędzia. Do Mecenasa skierowana jest też pierwsza pieśń zbioru.
Skąd się wzięło słowo „mecenas”?
Od nazwiska Gajusza Cilniusza Mecenasa. Jego hojność wobec twórców sprawiła, że opiekuna sztuki i nauki nazywa się dziś mecenasem.
Kto zastępuje Mecenasa w przekładzie Kochanowskiego?
Biskup Piotr Myszkowski, opiekun Kochanowskiego. W „Pieśni XXIV” Ksiąg wtórych poeta mówi „Mój Myszkowski, nie umrę”.
Kiedy zmarł Mecenas?
W 8 roku p.n.e. Horacy zmarł w tym samym roku, kilka tygodni lub miesięcy po nim, i został pochowany obok jego grobowca.