Strzelec — charakterystyka postaci
Bohater „Świtezianki”, młody myśliwy, który łamie przysięgę w utworze Reduta Ordona, Świtezianka, Pan Tadeusz (księgi I, II, IV, X, XI, XII). Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Strzelec jest młodym myśliwym z boru nad jeziorem Świteź. Narrator nazywa go chłopcem pięknym i młodym. Prawie co noc spotyka się z dziewczyną pod modrzewiem, daje jej kwiatki do wianka i dostaje od niej maliny. Jest zakochany i chce, by zamieszkała z nim w chatce wśród leszczyny.
Dziewczyna nie ufa mężczyznom, więc żąda od niego przysięgi. Strzelec klęka, bierze w dłoń piasek, wzywa piekielne moce i przysięga przy księżycu. Szybko obiecuje, ale nie zastanawia się, czy dotrzyma słowa. Narrator od razu wątpi w jego stałość.
Gdy z jeziora wyłania się piękna istota, strzelec początkowo skromnie spuszcza wzrok i się waha. Fala obmywa mu stopy, serce mięknie i strzelec zapomina o przysiędze. Biegnie za nieznajomą na środek jeziora. Dopiero tam poznaje, że to jego dziewczyna.
Kara jest natychmiastowa. Wir wciąga go w otchłań, a jego dusza ma cierpieć pod modrzewiem, który był świadkiem przysięgi. Strzelec jest przykładem człowieka, który ulega urodzie i zmysłom i nie potrafi dochować wierności.
Cechy — Strzelec
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Zakochany | Prosi dziewczynę „Zostań się, o luba, ze mną!” (strofa 7). |
| Gościnny | Obiecuje jej chatkę, gdzie „Jest tam dostatkiem owoców, mleka” (strofa 8). |
| Pochopny | Szybko składa przysięgę i wzywa „Piekielne […] potęgi” (strofa 11). |
| Ciekawski | Pyta dziewczynę „Gdzie dom twój, gdzie są rodzice?” (strofa 5). |
| Niestały | „Zapomniał strzelec o swej dziewczynie” (strofa 28). |
| Ulegający pokusie | Biegnie „Nową zwabiony ponętą” (strofa 28). |
| Wahający się | „I chciałby skoczyć i nie chce” (strofa 26). |
Częste pytania — Strzelec
Kim jest strzelec w „Świteziance”?
To młody myśliwy z boru nad jeziorem Świteź. Co noc spotyka się z tajemniczą dziewczyną.
Czy strzelec ma imię?
Nie. Narrator nazywa go chłopcem, strzelcem i młodzieńcem.
Co strzelec proponuje dziewczynie?
Prosi, by zamieszkała z nim w chatce wśród leszczyny, gdzie nie zabraknie owoców, mleka i zwierzyny.
Jak strzelec składa przysięgę?
Klęka, chwyta w dłoń piasek, wzywa piekielne moce i przysięga przy blasku księżyca.
Dlaczego strzelec łamie przysięgę?
Ulega urodzie istoty z jeziora, jej śpiewowi i obietnicom. Fala obmywa mu stopy, serce mięknie i biegnie w głębinę.
Czy strzelec od razu ulega pokusie?
Nie. Najpierw skromnie patrzy w ziemię, potem staje w biegu i się waha. W końcu jednak biegnie za nieznajomą.
Kiedy strzelec rozpoznaje dziewczynę?
Na środku jeziora, gdy wiatr rozwiewa obłoczek, który ją zasłaniał. Wtedy widzi, że to jego dziewczyna spod lasku.
Jaka kara spotyka strzelca?
Wir wciąga go w podwodną otchłań. Jego dusza ma przez tysiąc lat cierpieć przy drzewie, które było świadkiem przysięgi.
Gdzie przebywa dusza strzelca po śmierci?
Pod modrzewiem, pod którym spotykał się z dziewczyną. Narrator mówi, że strzelec tam jęczy.
Czego uczy historia strzelca?
Że przysięgi trzeba dotrzymywać. W świecie ballady złamane słowo zostaje ukarane za życia i po śmierci.