Car (w „Reducie Ordona”) — charakterystyka postaci
Władca Rosji, adresat oskarżenia narratora w utworze Reduta Ordona, Świtezianka, Pan Tadeusz (księgi I, II, IV, X, XI, XII). Cechy z uzasadnieniem, cytaty i miejsce postaci w świecie przedstawionym.
Car nie pojawia się na polu bitwy. Narrator mówi o nim jako o królu, carze, cesarzu i samowładcy połowy świata. Siedzi pięćset mil od Warszawy, w swojej stolicy, i nie dzieli odwagi swoich żołnierzy. Wystarczy, że zmarszczy brwi, podpisze rozkaz albo skinie ręką, a ludzie jadą na zesłanie i padają pod knutem.
Narrator nazywa go silnym jak Bóg i złośliwym jak szatan. Boją się go Turcy, mieszkańcy Petersburga, dworzanie i dyplomaci z Paryża. Tylko Warszawa podniosła na niego rękę i odebrała mu koronę dawnych królów polskich, którą ukradł. Narrator zwraca się do niego „synu Wasilowy”, jakby car był potomkiem dawnych władców Moskwy.
W wierszu nie pada imię cara, ale chodzi o Mikołaja I. Koronował się na króla Polski w 1829 roku, a polski Sejm zdetronizował go 25 stycznia 1831 roku. Do tej uchwały nawiązują słowa o koronie zdejmowanej z jego głowy.
Cechy — Car (w „Reducie Ordona”)
| Cecha | Uzasadnienie w tekście |
|---|---|
| Despotyczny | Jest „samowładnik świata połowicy” (w. 32). |
| Tchórzliwy | Nie walczy sam, tylko „siedzi o pięćset mil na swéj stolicy” (w. 31). |
| Okrutny | Po jego podpisie „tysiąc matek opłakuje dzieci” (w. 34). |
| Budzący strach | Gdy się gniewa, „ze strachu mrą jego dworzany” (w. 44). |
| Bezprawny | Narrator mówi, że koronę polską „ukradł i skrwawił” (w. 42). |
Częste pytania — Car (w „Reducie Ordona”)
Kim jest car w „Reducie Ordona”?
To władca Rosji, który wysłał wojska na Warszawę. W wierszu nie pada jego imię, ale chodzi o Mikołaja I.
Dlaczego narrator oskarża cara?
Bo car sam nie walczy, tylko z daleka wysyła tłumy na śmierć i skazuje ludzi na zesłanie i knut.
Co znaczą słowa o koronie zdejmowanej z głowy cara?
Nawiązują do detronizacji Mikołaja I przez polski Sejm 25 stycznia 1831 roku. Narrator mówi, że car ukradł koronę polskich królów.
Jak car działa na swoich poddanych?
Budzi strach. Mieszkańcy Petersburga drżą, dworzanie umierają ze strachu, a żołnierze traktują go jak Boga.
Czy dusze rosyjskich żołnierzy słuchają cara po śmierci?
Nie. Narrator mówi, że w mogile pod redutą dusze Rosjan pierwszy raz nie słuchają cesarza.